Op 18 oktober 2018, tijdens de 95ste Dies Natalis van de Radboud Universiteit, viel mij de eer te beurt te mogen optreden als promotor bij het eredoctoraat van Jeroen Brouwers. Het was in een gesprek met collega Peter Nissen dat de gedachte ontstond om Brouwers hiervoor voor te dragen en het voorstel viel, zowel bij de toenmalige decaan van de Letterenfaculteit Margot van … [Lees meer...] overDr. J.G.M. Brouwers
letterkunde
Het eerste kwart: Marie Kessels, Ruw
Dat je lichaam bepaalt hoe je in het leven staat, is duidelijk. Maar hoe geef je dat weer in de lichaamsloze taal binnen de kaften van een roman? Als wij allemaal een ander lichaam hebben, kijken we alleen al om die reden allemaal minstens een beetje anders naar de wereld. Hoe kunnen we elkaar dan begrijpen? Gemma, de hoofdpersoon van Ruw (2009) van Marie Kessels, is niet zo … [Lees meer...] overHet eerste kwart: Marie Kessels, Ruw
Verbinden begrijpen
In zijn jongste bundel Mond vol dobbelstenen schuift Tonnus Oosterhoff zijn ongrijpbaarheid en humor terzijde voor een snerpende politieke veroordeling in minstens één gedicht. Het eindigt met deze strofe: Een mens zonder geld kan slecht zijnmaar een met geld niet rechtvaardig.Een Bill Gates die gelijk heeftblijft expressie van onrecht. De eerste … [Lees meer...] overVerbinden begrijpen
26 mei 2024: Lezing Anton de Kom in het Literatuurmuseum
Lezing, muziek en spoken word ter gelegenheid van de Canondagen In het laatste weekend van mei vinden de Canondagen plaats. Musea die verbonden zijn aan de Canon van Nederland organiseren lezingen, rondleidingen en andere activiteiten over de Nederlandse geschiedenis. Het Literatuurmuseum organiseert in dit kader op zondag 26 mei een bijzondere lezing over schrijver Anton de … [Lees meer...] over26 mei 2024: Lezing Anton de Kom in het Literatuurmuseum
Te verschijnen: Thom Phijffer, Goena goena in Lebak
Over njonja Slotering en Max Havelaar In Vuur, vuur! (2021) heeft Tom Phijffer het leven beschreven van Edouard Carolus, meneer Slotering in Multatuli’s Max Havelaar, en zijn mysterieuze dood eind 1855. De geschiedenis gaat verder in Goena goena in Lebak. Over njonja Slotering en Max Havelaar. In dit vervolg wordt het verhaal verteld van Mijntje Carolus, de weduwe … [Lees meer...] overTe verschijnen: Thom Phijffer, Goena goena in Lebak
Over de betekenis van ‘kantiek(e)’ in ‘de kantieke schoolmeester’
Enkele jaren geleden schreef een lezer van dit tijdschrift in reactie op een bijdrage van Jos Joosten: “Maar sinds jaar en dag heb ik een vraag over een boek van Boon. Wat betekent “kantiek(e)” in “de kantieke schoolmeester”?” (Joosten, 2020). Het is vandaag 10 mei 2024, de 45ste sterfdag van Louis Paul Boon. Een mooie gelegenheid om op deze vraag in te gaan en weer eens … [Lees meer...] overOver de betekenis van ‘kantiek(e)’ in ‘de kantieke schoolmeester’
De ruimte van het volledig leven
Brief aan Lucebert Waarde Lucebert, Ineens ben je al dertig jaar dood. Ben je literatuurgeschiedenis. Maar voor mij ben je er nog. Ik draag je stem in me mee. Veel van je verzen zitten voorgoed in mijn lijf. Gelukkig ben ik oud genoeg om er bij geweest te zijn toen je ze zelf voordroeg. In het Muziekcentrum Vredenburg, tijdens de Nacht van de Poëzie in 1991. Maar ook … [Lees meer...] overDe ruimte van het volledig leven
Boudewijn van Houten 85 jaar
Op 10 mei 1939 werd Boudewijn van Houten geboren. Precies een jaar later vielen de Duitsers de Lage Landen binnen: Fall Gelb Van Houten schreef later een boek over zijn foute ouders. Bovendien stelde hij dit samen: Dit stuk verscheen eerder op het weblog van Renzo Verwer … [Lees meer...] overBoudewijn van Houten 85 jaar
Nacht, trottoir – als Menno Wigman
Over de zelfverdoemelende dichter Menno Wigman schreef Erik Bindervoet een mooi gedicht in Over het werkelijkheidsgehalte van de werkelijkheid (De Harmonie, 2023), getiteld menno eet een eitje, waarin de schrijver-narrator tijdens een dichterstoernee de neerslachtig en melancholiek voor zich uit kijkende Wigman hoort klagen over onze collega’s. over zijn verstoorderitme. … [Lees meer...] overNacht, trottoir – als Menno Wigman
Rink van der Veldepriis 2024 foar Gerard de Jong
De Rink van der Veldepriis 2024 giet nei Gerard Marcel de Jong foar syn boek Blau fan dagen, griis fan ônrust. It is in romandebút, en tagelyk de earste roman yn de Biltske taal. It boek is neffens de sjuery, besteande út Ans Wallinga, Ammerins Moss-de Boer en Douwe de Bildt, ‘in benearjend en louterjend boek dat de lêzer neitinke lit oer identiteit, it plak dêr’t je opgroeie … [Lees meer...] overRink van der Veldepriis 2024 foar Gerard de Jong
Podcast: Lezen is vurrukuluk over Yaël van der Wouden
Gevieren bespreken we een Nederlandse roman die al een hype was voordat het boek verscheen. Wij bespreken het hoe, wat en waarom, sommeren onze plus- en minpunten en komen zo tot een afgewogen oordeel over dit bijzondere boek van een veelbelovend debutant. Verder literair nieuws in vogelvlucht, persoonlijke leestips en de Tzum-prijs. De podcast 'Lezen is vurrukkulluk' … [Lees meer...] overPodcast: Lezen is vurrukuluk over Yaël van der Wouden
Digitale leermiddelen bij canonteksten uit de Nederlandse literatuur
Een verantwoording ‘De voornaamste krachtbron achter het voortleven van Reynaert is de school. Het onderwijs is immers zowel etalage als hefboom van de canon – de instelling bij uitstek die literatuur van waarde acht, maar ook tot waarde máákt.’ (F. van Oostrom, De Reynaert. Leven met een middeleeuws meesterwerk. Amsterdam: Prometheus, 2023, p. 97.) ‘Voorzie in goede … [Lees meer...] overDigitale leermiddelen bij canonteksten uit de Nederlandse literatuur
Laat dan ten minste het graf onsterfelijk zijn…
Dode schrijvers, natuurlijk geloven we niet meer in hun wederopstanding – maar wel in het voortbestaan van hun werk. Wat hebben we mooie regels te danken aan onze schrijvers, regels die niet vergeten worden: Een nieuwe lente en een nieuw geluid, Denkend aan de dood kan ik niet slapen, en niet slapend denk ik aan de dood, Ik ween om bloemen in de knop gebroken, Ambrosia wat … [Lees meer...] overLaat dan ten minste het graf onsterfelijk zijn…
Podcast: Rebellie in de Gentse letteren
Een podcastserie over rebelse verhalen uit, in en door de stad Gent is een rebelse stad en er woont een weerspannig volkje. Dat is althans het typische imago van de Arteveldestad en haar Stroppendragers. Ook de literatuur heeft aan dat imago bijgedragen. Literaire teksten uit Gent schoppen regelmatig tegen de gevestigde orde en bevestigen of ondermijnen juist het rebelse … [Lees meer...] overPodcast: Rebellie in de Gentse letteren
Vacature: Tijdelijk Docent Vroegmoderne Letterkunde, Universiteit Utrecht
Het Departement Talen, Literatuur en Communicatie zoekt een enthousiaste docent Vroegmoderne Nederlandse Letterkunde. Als docent ben je breed inzetbaar binnen het BA-programma van de Opleiding Nederlandse Taal- en Cultuur, binnen interdisciplinaire cursussen op het gebied van de vroegmoderne cultuur- en literatuurgeschiedenis, en binnen de MA-programma’s op het gebied van de … [Lees meer...] overVacature: Tijdelijk Docent Vroegmoderne Letterkunde, Universiteit Utrecht
Het beste van boekwinkeltjes: Louis Paul Boon, Menuet (1955)
Helge Bonset schrijft iedere maand over Nederlandstalige boeken die je zou moeten (her)lezen Mijn werk was nogal eentonig in de vrieskelders: het meten van temperaturen die dag en nacht op vriespunt hadden te staan. Het was geen moeilijk werk, maar weinigen konden het uithouden iedere dag acht uren stipt aan de noordpool te zijn. Als nu maar gauw de bel wou luiden, ik … [Lees meer...] overHet beste van boekwinkeltjes: Louis Paul Boon, Menuet (1955)
Nacht, trottoir – als ollekebolleke
De ollekebolleke is geen uitvinding van Drs. P, maar wel door hem zo in het Nederlands genoemd, beoefend en gepopulariseerd. Het is een van oorsprong Amerikaanse vinding, die de jiggery-pokery, de double dactyl of de higgledy-piggledy heet en de volgende vormkenmerken kent (ik citeer Jaap Bakkers Rijmwijzer want beter kan ik het zelf niet zeggen, al blijft de uitleg, als alle … [Lees meer...] overNacht, trottoir – als ollekebolleke
9 mei 2024: Lees Mei – estafette lezing
Lees Mei is een jaarlijkse ode aan de poëzie. De Mei van Herman Gorter wordt ieder jaar op Hemelvaartsdag in estafette voorgelezen door honderd lezers. Lees Mei wordt georganiseerd door Zutphen Literair en is opgericht door Hans Heesen. Kees ’t Hart zal Herman Gorter en Mei inleiden als opening van Lees Mei 2024. ’t Hart schrijft romans, essays, verhalen en gedichten. Met … [Lees meer...] over9 mei 2024: Lees Mei – estafette lezing
22 en 23 juni 2024: Zomerweekend Hubert Lampo Genootschap
Zomerweekend in Wéris op zaterdag 22 en zondag 23 juni 2024 Hubert Lampo bezocht in 1981 Stonehenge. Wij trekken in zijn voetsporen naar het Stonehenge van België. In Wéris, een deelgemeente van Durbuy, bevindt zich een mysterieuze megalietensite. Wat vertellen of verzwijgen die stille reuzen ons? Wat betekenden ze voor Hubert … [Lees meer...] over22 en 23 juni 2024: Zomerweekend Hubert Lampo Genootschap
Kreek Daey Ouwens
Tekening: Robert Kruzdlo … [Lees meer...] overKreek Daey Ouwens
AI is op de mars
AI is op de mars, wijst een rondvraag ondernomen door de Engelse krant De Voogd uit, en de vertalers voelen de hitte. Als ze niet snel hun bedrijf samenbrengen, vrezen ze, kunnen ze hun tassen inpakken. Dan is de grap op hen. Voor jaren en jaren malen ze weg, knokken zich buiten westen voor een liedje, en nu worden ze afgelegd – met het fruit van hun eigen weeën, wil je … [Lees meer...] overAI is op de mars
Het eerste kwart: Doeschka Meijsing, Over de liefde
Toen Over de liefde verscheen, vertelde de schrijfster her en der dat ze eigenlijk een essay had willen schrijven, maar dat de tekst onder haar handen tot een roman geworden was. Dat zou onder andere de essay-achtige titel van haar boek verklaren. Maar ik denk dat dit in ieder geval deels een misleidende uitspraak was. Want Over de liefde is net zo goed een essay als een … [Lees meer...] overHet eerste kwart: Doeschka Meijsing, Over de liefde
De Grondwet als private metafoor in de Nederlandstalige literatuur
Alles begon in de zomer van 2023 in Spanje. In elk Spaans dorp, in elke Spaanse stad – hoe klein of groot ook – is er wel een ‘Plaza de la Constitución’, een grondwetplein of een grondwetstraat. Daar waar ik woon, in het Belgische Kalken, een klein dorp, is er geen grondwetstraat of grondwetplein, wat volgens de Spaanse norm compleet abnormaal is. De ‘grondwet’, waarvan we … [Lees meer...] overDe Grondwet als private metafoor in de Nederlandstalige literatuur
Gezegd is miszegd
Samuel Beckett in vertaling In een essay met de titel ‘Eight ways of looking at Samuel Beckett’ schrijft J. M. Coetzee: ‘What is missing from Beckett’s account of life? Many things, of which the biggest is the whale.’ Coetzee verklaart wat hij hiermee bedoelt aan de hand van Herman Melvilles meesterwerk Moby-Dick: Een walvis is een walvis is een walvis. Een walvis is … [Lees meer...] overGezegd is miszegd
Marga Minco
Op een dag als vandaag denk ik altijd ook aan Marga Minco (1920-2023). In 2019 mochten wij haar in haar huis in Amsterdam de P.C. Hooft-prijs uitreiken. Elf jaar eerder las haar dochter Jessica Voeten de door haar moeder geschreven 4 mei-voordracht voor, 'Een sprong in de tijd'. Ze haalde herinneringen op aan 4 mei 1940, "de laatste zaterdag waarop ik onbekommerd met mijn … [Lees meer...] overMarga Minco
