Om te zien wat de toekomst van de neerlandistiek is, heb ik tijdens de laatste koninginnedag langs de Oudegracht in Utrecht gewandeld. Dat viel niet mee: er waren veel meer mensen op hetzelfde moment langs dezelfde gracht aan het wandelen, al had ik niet de indruk dat die mensen allemaal vooruitgestuwd werden door de vraag wat unbidan we nu.

In het centrum van Utrecht woont en werkt Arjan den Boer. Hij heeft er een appartementje waarin hij naast het aanrecht een groot bureau heeft staan met een snelle computer, een groot beeldscherm, twee luidsprekers en een scanner. Achter dat bureau maakt hij cd-roms en websites voor musea, voor kunsthandelaren en voor archeologische verenigingen. Heel mooi, vind ik het werk van Den Boer: smaakvol vormgegeven en technisch knap.

Nu heeft hij een nieuw plan: hij wil een cd-rom maken met Nederlandse literatuur; een ruime bibliotheek met teksten van Van Veldeken tot en met de Tachtigers, aangevuld met veel afbeeldingen, portretten, illustraties en een uitgebreid geluidsarchief: een uur lang Nederlandse liederen op muziek, en een uur lang door een prominente literatuurkenner of acteur voorgelezen teksten. Van de meeste teksten zullen er goede samenvattingen te vinden zijn. Voor Sinterklaas moet die cd er zijn en ik denk dat dat het Den Boer gaat lukken. Zoals het er nu naar uitziet, heeft hij in de loop van deze maand een contract met een grote uitgever die ook multimedia-titels voert, en de bekende Nederlandse stem heeft hij ook al geregeld. Ik ging naar Utrecht omdat Den Boer het meeste materiaal van de Coster-site wil overnemen. Dat krijgt hij, maar op de cd komt drie of vier keer zoveel te staan. Degene die dit schijfje koopt krijgt in een keer meer literatuur op zijn computer dan er op papier in leesedities in de boekwinkel te vinden is. Dit wordt misschien wel de grootste Nederlandse tekstenverzameling die er ooit te koop is geweest.

Ik weet ook hoe de neerlandistiek zal reageren: niet. Er verschijnt misschien een stukje in Noordzee over dat de edities onbruikbaar zijn voor wetenschappelijk onderzoek en een berichtje in Nederlandse Letterkunde, ook over hoe slecht de edities zijn, en hoe groot het verlangen is van de auteur van het stukje naar betere edities. Het probleem is dat goede edities alleen door vakmensen gemaakt kunnen worden en dat die vakmensen geneigd zijn nog een beetje te unbidan als het niet door NWO of door de Taalunie gesubsidieerd wordt. Ik hoop ook een keer op een cd met echt fraaie edities. Maar voor het zover is, wil ik het de komende tien jaar nog wel met dit product doen.

En zo komt de belangrijkste uitgave op dit vakgebied niet van enig academisch instituut, niet van een grote uitgever, maar van een appartementje aan de Oudegracht, waar een man die is afgestudeerd bij Algemene Letteren in zijn eentje tot stand brengt wat ons allemaal niet is gelukt: een aantrekkelijke cd maken over de Nederlandse literatuur die straks hopelijk een groot publiek bereikt. Arjan den Boer heeft nog mensen (bijvoorbeeld studenten) nodig die hem tegen vergoeding willen helpen met het scannen en controleren van teksten. Waar wachten we nog op?

Marc van Oostendorp (oostendorp@rullet.leidenuniv.nl)