Joep Leerssen, De bronnen van het vaderland; taal, literatuur en de afbakening van Nederland 1806-1890. Nijmegen: Vantilt, 2011.

Het hedendaagse Nederland is de uitkomst van vele negentiende-eeuwse burenruzies over de politieke en culturele grenzen van het land. In het verhitte afbakeningsproces ten opzichte van Vlaanderen, Duitsland en Frankrijk speelden niet alleen politici, maar ook boekenwurmen en kamergeleerden een belangrijke rol. Op zoek naar bronnen die de nationale identiteit konden versterken, brachten letterkundigen van divers pluimage in de negentiende eeuw de oudste kroonjuwelen van de literatuur opnieuw in beeld. Een ongemeen felle concurrentiestrijd volgde: was Reinaert nu Frans, Vlaams, Nederlands of Germaans?

Joep Leerssen laat in een even secuur als geanimeerd betoog zien dat die letterkundige zaken allesbehalve antiquarisch waren. Ze vormden de culturele component van gespannen geopolitieke verhoudingen en waren onderdeel van turbulente natie- en staatsvorming. De bronnen van het vaderland vertelt op originele wijze de ontstaansgeschiedenis van de Nederlandse cultuur.

Joep Leerssen (1955) is hoogleraar Europese Studies aan de Universiteit van Amsterdam en een internationaal toonaangevend literatuur- en cultuurhistoricus. Voor zijn baanbrekende onderzoek op het gebied van de imagologie (studie van de beeldvorming) en de Europese Studies kreeg hij in 2008 de Spinozapremie en werd hij in 2010 door de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen benoemd tot Akademiehoogleraar.

‘Imponerende studie’
Atte Jongstra in NRC Handelsblad

ISBN 9789077503485; NUR 688; paperback, geïllustreerd, 14×22 cm; 304 pagina’s; € 22,50.