Het eerstvolgende colloquium van het Amsterdams Centrum voor de Studie van de Gouden Eeuw vindt plaats op 1 maart a.s.

Spreker: Marijke van der Wal
Onderwerp: Sailing letters in het licht van de ‘language history from below’
Datum en tijd: donderdag 1 maart, 15.30 – 17.00 uur
Locatie: VOC-zaal, Kloveniersburgwal 48, Amsterdam

De diversiteit van het hedendaagse Nederlands ervaren wij dagelijks in sms-taal, chattaal, het informele taalgebruik tussen vrienden en het formelere taalgebruik van toespraken, krantenartikelen en wetenschappelijke publicaties. De talige diversiteit en alledaagse taal uit het verleden onttrekken zich echter grotendeels aan onze waarneming. De internationale language history from below-benadering is gericht op het exploreren van bronnenmateriaal dat zicht geeft op die talige diversiteit uit het verleden (bijvoorbeeld brieven van negentiende-eeuwse Duitse emigranten geschreven vanuit Amerika). Voor het Nederlands van de zeventiende en achttiende eeuw zijn de zo geheten sailing letters een unieke bron. Onder die documenten, die in oorlogstijden door Engelse kapers werden buitgemaakt, bevinden zich zo’n 15.000 privé-brieven van mannen, vrouwen en zelfs kinderen uit alle lagen van de maatschappij.
De lezing zal laten zien hoe binnen het Leidse Brieven als buit-onderzoek analyse van die privé-brieven vanuit de language history from below-benadering plaatsvindt en tot resultaten leidt. Allereerst komen de problemen aan de orde die moeten worden opgelost voordat daadwerkelijk socio-historisch taalkundig onderzoek kan starten. Zo moeten we vaststellen of de brieven zelf geschreven zijn of niet en tot welke sociale klasse een scribent behoort. Bij dit ‘vooronderzoek’ zal de waarde van interdisciplinariteit voor het voetlicht komen. Vervolgens zullen diverse resultaten van het onderzoek worden gepresenteerd. Bij de sociale en regionale diversiteit die uit de analyses naar voren komt, wordt ook de intrigerende vraag gesteld welke verklarende factoren hier een rol spelen.

Marijke van der Wal is bijzonder hoogleraar Geschiedenis van het Nederlands aan de Universiteit Leiden en leidt daar het Brieven als buit-onderzoek. Enkele publicaties op dit terrein zijn: Marijke van der Wal, De voortvarende zeemansvrouw. Openhartige brieven aan geliefden op zee. Sailing Letters Journaal III. Zutphen: Walburg Pers, 2010.
Gijsbert Rutten & Marijke van der Wal, Local dialects, supralocal writing systems. The degree of orality of Dutch private letters from the seventeenth century, Written Language & Literacy 14 (2011), 251-274.
Judith Nobels & Marijke van der Wal. ‘Linking Words to Writers: Building a Reliable Corpus for Historical Sociolinguistic Research’. In N. Langer, S. Davies & W. Vandenbussche (eds), Language and History, Linguistics and Historiography. Interdisciplinary Approaches, Bern etc: Lang, 2012, 343-361.

Het wetenschappelijk deel van de bijeenkomst duurt tot ongeveer 17.00 uur en wordt gevolgd door een borrel.

U bent van harte welkom.

Met vriendelijke groet,

Tanja Holzhey

Amsterdams Centrum voor de Studie van de Gouden Eeuw
Universiteit van Amsterdam
Spuistraat 134, kamer 4.46
1012 VB Amsterdam
tel.: +31 20 525 4730
e-mail: goudeneeuw-fgw@uva.nl
website: www.goudeneeuw.uva.nl