Er werd en wordt strijd geleverd om wat de literatuur vermag. Is zij een vlucht uit de werkelijkheid, of kan ze ingrijpen in de maatschappij? Voor het dertigjarig jubileum van Vooysschreven wij een essaywedstrijd uit. Deze strijd onder studenten uit Nederland en België werd op het persoonlijk vlak gevoerd: onze vraag was een ‘lof der letteren’ te schrijven waarin tot uiting kwam hoe literatuur de wereld op z’n kop kan zetten. De laatste slag werd geleverd op 1 juni, toen de jury, bestaande uit Bas Heijne, Marja Pruis en Wilbert Smulders, TabithaSpeelmanals winnares aanwees. Deze Vooys opent met haar essay.

• Een recent conflict waar Nederland bij betrokken was, is de val van Srebrenica in 1995. Odile Heynders onderzoekt verschillende door ooggetuigen opgetekende verhalen.

• Carl Niekerk neemt het woord over, en laat op zijn beurt zien dat de Oostenrijkse schrijver Karl Kraus juist geen woorden had toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak.

• Na afloop van de Tweede Wereldoorlog leverde Nederland een gruwelijke strijd om het behoud van Nederlands-Indië. Tijdens deze ‘politionele acties’ verscheen Oeroeg, het debuut van Hella Haase. Lisanne Snelders bespreekt in haar artikel de herinnering aan de kolonie door verschillende momenten te analyseren waarop deze roman opnieuw voor het voetlicht werd gebracht.

• Sonja Kleij wijst ons op enkele Nederlandse gedichten uit de Tweede Wereldoorlog, en onderzoekt hoe daarin de identiteit van het verzet wordt gevormd door terug te grijpen op de herinnering aan de geuzen uit de Tachtigjarige Oorlog.

• Redacteuren Alain Balistreri en Suzanne van Geuns gingen op bezoek bij dichter en kolonel Ton van ’t Hof, die werd uitgezonden naar Joegoslavië, Irak en Afghanistan. Zijn ervaringen in dat laatste conflict heeft hij verwerkt in zijn poëzie. Balistreri en Van Geuns spraken hem over de vragen die een militair zich stelt, en de afstand die een dichter kan en wil nemen tot zijn persoonlijke ervaringen.

• In de rubrieken werkt het thema ook door: Frank de Glas gaat de strijd aan met de veelheid aan ‘methoden’ waarmee de literatuur te lijf wordt gegaan, waarna Yara Kaas een lans breekt voor fantasy als volwaardig literair genre.

• Met de column verlaten we het strijdtoneel, en laten we Joost Nijsen terugblikken op de afgelopen dertig jaar. Hij doet een boekje open over literaire tijdschriften in de jaren tachtig.

• Tot slot recenseert Hans Bertens Bio-Ethics and Biolaw Through Literature en bespreekt Samira Spatzek The Making of the New Negro.

Mailnaarabonneeservice@tijdschriftvooys.nl.