Op vrijdag 22 februari 2013 vindt de eerste lezing in een reeks van vier Voorjaarlezingen van het Ruusbroecgenootschap plaats. Plaats en tijd: Stadscampus van de Universiteit Antwerpen, lokaal Annexe, Rodestraat 14 (niet ver van de Paardenmarkt en het Sint-Jansplein), van 14.00 tot 16.00 u.
Deze lezing wordt gegeven door Anna Dlabacova (Universiteit Leiden) met als onderwerp: “Mystiek en observantie. Herps Spieghel der volcomenheit in de Lage Landen, c. 1450-1550.”

De Spieghel der volcomenheit, geschreven tussen c. 1455 en 1460, is het eerste, complete mystieke handboek uit de vijftiende eeuw. De tekst was direct succesvol en raakte snel en breed verspreid. Thans herbergen 27 handschriften de Nederlandstalige Spieghel; tussen 1501 en 1552 verschenen nog eens vier drukken. Nog tijdens Herps leven werd de tekst naar het Duits vertaald en in Mainz gedrukt. Met vertalingen naar het Latijn, Italiaans, Frans, Spaans en Portugees is de Spieghel met recht een Europese bestseller te noemen – misschien wel de eerste die oorspronkelijk in het Middelnederlands werd geschreven.

De auteur, Hendrik Herp (? – 1477), is in de literatuur vaak gepositioneerd als heraut van Ruusbroec, en ook wel als exponent van de Moderne Devotie. Zijn Spieghel schreef hij echter nadat hij in 1450 de overstap had gemaakt naar de franciscaanse observantie. Wanneer de tekst, de handschriftelijke overlevering en de drukgeschiedenis in dit licht worden bezien, ontvouwt zich een verhaal van actieve literatuurvoorziening en (klooster)hervorming, waarbij de (regel)observantie boven individuele ordes komt te staan. Herps gids zorgt voor geestelijke verdieping en ondersteunt de juiste leefwijze, wordt gebruikt in gezamenlijk geestelijk onderricht en wijdt individuele lezers in in de mystiek.

Door de Amerikaans kerkhistoricus John Van Engen is de vijftiende eeuw omschreven als een periode van grote religieuze dynamiek en regionale diversiteit. De veelsoortigheid maakte het mogelijk een eigen keuze te maken en zelf je geestelijke leven in te vullen. De receptiegeschiedenis van Herps Spieghel weerspiegelt verschillende mogelijkheden en laat zien hoe een tekst – onder invloed van historische context en handschriftelijke inbedding – steeds op een andere manier kon functioneren.

Tijdens de lezing zal Anna Dlabacova een aantal aspecten uit de receptiegeschiedenis uitlichten aan de hand van verschillende Spieghel-handschriften.

Praktische info

Wie deze lezing wil bijwonen, moet zich inschrijven bij: Ingrid De Ruyte – Secretariaat Onderzoeksinstituut Ruusbroecgenootschap – Grote Kauwenberg 34 – BE – 2000 Antwerpen; ingrid.deruyte@ua.ac.be; tel. 32 (0) 3 2655780 (aanwezig op di., woe. en do.).
Alle lezingen van het Ruusbroecgenootschap zijn binnenkort terug te vinden in de toekomstige Nieuwsbrief Jg. 4 nummer 8 – februari 2013 en op de website http://www.ua.ac.be/ruusbroec
Route-beschrijving: http://www.ua.ac.be/main.aspx?c=.ROUTE&n;=26518

—

Bron van dit bericht: prof. dr. Thom Mertens, directeur Ruusbroecgenootschap, en Ingrid De Ruyte in een e-mail van 7 februari 2013