Het blijft een opmerkelijk fenomeen, dat wat mij betreft af en toe gedocumenteerd moet worden, al is het maar om vast te leggen wat er gebeurt: hoe onze cultuur volkomen geobsedeerd is door de Amerikaanse. Hoe die fascinatie maar niet kleiner wordt, niet door het veeltalige internet, niet door de afnemende economische kracht van Amerika.

Neem nu NRC Handelsblad. Deze krant is dezer dagen op zijn website bezig met een reeks ‘het beste van het web’ (pardon, de ‘het beste van het web’-awards).

Maandag hadden ze de reeks met ‘de beste longreads‘: langere artikelen van meer dan vierduizend woorden. Die komen allemaal uit Amerikaanse kranten en tijdschriften, behalve dat helemaal aan het eind nog even snel twee longreads ‘van eigen bodem’ komen, een uit Vrij Nederland en een uit De Correspondent. Uit andere taalgebieden wordt er kennelijk nooit iets geschreven dat volgens de NRC de moeite waard is, en zelfs in het Verenigd Koninkrijk gebeurt dit niet.

In de serie over ‘de zes beste humoristische video’s‘ is cultureel iets gevarieerder: er zijn twee Britse fimpjes bij (ja, humor, hè) en een Nederlandse.

Je kunt je afvragen wat voor waarde die wekelijkse selectie van Amerikaanse longreads door de NRC heeft; er bestaan heel goede Amerikaanse websites die precies datzelfde doen, zoals longreads.com en Arts and Letters Daily. De NRC noemt die eerste ook. En ziet kennelijk onvoldoende markt voor écht originele verwijzingen naar lange en interessante artikelen van elders. Kennelijk is de fascinatie voor Amerika groot genoeg om vanuit eigen land naar artikelen uit dit centrum van de cultuur te willen doorklikken. En kennelijk is het voor een moderne intelligente Nederlandse websurfer niet interessant genoeg om iets te willen lezen of zien uit enig continentaal Europees land, laat staan een land van verder weg.

Ik heb er al weleens over geschreven dat Nederlanders (en andere Europeanen) ook als ze in vertaling lezen, het liefst vertalingen uit het Engels lezen, en hoe Nederlandse jongensbands videoclips maken die suggereren dat ze op een Amerikaanse school zitten.

Het is helemaal niet duidelijk of je je er zorgen over moet maken. Het zal wel een kwestie van opvatting zijn. Mijn eigen idee is dat het niet zozeer ten koste gaat of hoeft te gaan van het Nederlands, maar wel van onze kennis van andere talen en van de rest van de wereld (de rest die niet in Nederland of Amerika ligt). Het gevaar kan zijn dat we naar een wereld drijven met twee landen en twee talen: het binnenland, waar Nederlands wordt gesproken, en het buitenland, waar Amerikaans wordt gesproken.

Er is door geleerden wel opgemerkt dat het nooit echt gaat over opgaan in de Amerikaanse cultuur, maar meer in het overnemen en inpassen van bepaalde elementen uit die cultuur in de Nederlandse. Maar het is dan op zijn minst jammer dat niet veel preciezer en uitvoeriger en door meer mensen uitvoerig gedocumenteerd wordt hoe dat precies toegaat, die inpassing. Het lijkt mij eigenlijk een van de interessantste culturele verschijnselen die er plaatsvinden, en dat dan ook nog wereldwijd, en daar zou je veel meer over willen lezen.