Koning Willem-Alexander woonde op vrijdag 20 mei in Leiden het 250-jarig jubileum Maatschappij der Nederlandse Letterkunde bij.

Koning Willem-Alexander is beschermheer van de jubilerende Maatschappij. In het Academiegebouw van de Universiteit Leiden overhandigde Ton van Kalmthout hem het jubileumboek Al die onbekende beroemdheden. Nadat hij het boek in ontvangst nam, poseerde de koning uitgebreid met de juist daarvoor benoemde ereleden van de Maatschappij.

Belang van de letterkunde

In het boek schetsen enkele auteurs onder redactie van literatuurwetenschapper Van Kalmthout samen met Peter Sigmond en Aleid Truijens een uitgebreid beeld van de Maatschappij sinds haar oprichting. De titel is ontleend aan een uitspraak van schrijver Multatuli, die eens bedankte voor het lidmaatschap. Hij zou zich gecompromitteerd voelen tussen al die onbekende beroemdheden, luidde zijn toelichting. Toch zijn ook op het grote wereldtoneel de werkzaamheden van de leden van de Maatschappij allerminst futiel, betoogde Van Kalmthout: in hun stille studeerkamers werken zij aan de boeken van de vrede.

Feestrede Tom Lanoye

De viering begon met een feestrede van schrijver, dichter en theaterauteur Tom Lanoye, die de ruim tweehonderd aanwezigen voortdurend bulderend aan het lachen kreeg. Lanoye is Belg en Vlaming, benadrukte hij, waarna hij uitvoerig inging op de derby der Lage Landen. ‘Niet die in het voetbal’, liet hij niet na op te merken, maar in de letterkunde. Toch uitte hij zich waarderend over zijn Nederlandse collega’s en de vele Nederlandse uitnodigingen die hem ten deel vallen. Hoogtepunten noemde hij zijn tournee door Nederland tijdens de boekenweek van 2012 – ‘Ik voelde me een popster’ – en uiteraard de feestrede voor de Maatschappij.

Nieuwe ereleden

Verder benoemde het bestuur van de Maatschappij zes ereleden op grond van hun verdiensten voor Nederlandse taalkunde, letterkunde en/of geschiedenis en cultuurgeschiedenis. De nieuwe ereleden zijn Peter van Zonneveld, Willem Frijhof, Wim T. Schippers, Piet van Sterkenburg, Marc van Oostendorp en Piet Buynsters – alleen Buynsters kon niet zelf aanwezig zijn.

Sinds 1766 in Leiden

De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde is in 1766 opgericht als een vereniging van letterkundigen, taalkundigen en historici. Zij heeft als doel de beoefening van de betreffende disciplines in hun onderlinge samenhang te bevorderen. De Maatschappij zetelt sinds haar oprichting in Leiden en telt ongeveer 1700 leden.

De Maatschappij richtte onder meer de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren op, kent diverse prijzen toe en is betrokken bij de jaarlijkse Huizingalezing in de Leidse Pieterskerk. Ook bezit ze particuliere archieven van schrijvers en een belangrijke letterkundige en historische bibliotheek. Die wordt nog steeds uitgebreid met nieuwe publicaties. De collectie is ondergebracht in de Leidse universiteitsbibliotheek.

Al die onbekende beroemdheden

In Al die onbekende beroemdheden. 250 jaar Maatschappij der Nederlandse Letterkunde schetsen Rick Honings, Atte Jongstra, Ton van Kalmthout, Aleid Truijens, Marleen de Vries en Peter van Zonneveld voor het eerst een min of meer integraal beeld van de Maatschappij sinds haar oprichting in 1766. Centraal staat daarbij de vraag hoe het genootschap maatschappelijk verankerd is. Hoe is haar doen en laten bepaald door de historische omstandigheden en welke impact heeft zij op haar beurt gehad op het culturele leven? Zo weerspiegelt de levensloop van de Maatschappij de ontwikkeling van 250 jaar engagement met het geestesleven in Nederland.

Al die onbekende beroemdheden. 250 jaar Maatschappij der Nederlandse Letterkunde
Ton van Kalmthout, Peter Sigmond, Aleid Truijens
Leiden University Press
ISBN 9789087282585
Paperback, 224 pagina’s
35 euro

 (Bron: Universiteit Leiden)