Door Bas Jongenelen

In 2012 ging de Gerrit Komrij-prijs naar Ingrid Biesheuvel voor haar vertalingen van Arturverhalen uit de Lage Landen, in 2013 waren Rick Honings en Peter van Zonneveld met hun biografie van Willem Bilderdijk (De gefnuikte arend) de winnaars. Annemieke Houben was met Vieze liedjes uit de 17^e en 18^e eeuw in 2014 de laureaat. Vorig ging Odilia Beck en haar website: www.odiliasdagboek.nl er met de prijs vandoor. Dit jaar is de prijs voor Elvis Peeters en zijn vertalingen van de gedichten van Henric van Veldeke.

De Gerrit Komrij-prijs is in het leven geroepen om de beste popularisering van de oudere letteren te eren. Het werd tijd dat de gedichten van Van Veldeke eens werden opgepakt, afgestoft en danig onder handen genomen. Deze liefdesgedichten zijn immers geen oubollige, maar gewoon heel erg goede verzen. Het probleem was dat niemand dit weet, omdat er geen fatsoenlijke editie op de markt is. Dat gat is nu gevuld met een uiterst handzaam boekje: Henric van Veldeke, Ik bid de liefde – 33 minnedichten (Uitgeverij Vrijdag, Antwerpen 2016). Overigens zijn er twee versies van dit boekje, eentje met en eentje zonder CD. De Gerrit Komrij-prijs gaat vooral naar de versie zonder CD, omdat deze een stuk goedkoper is.

De taal van Van Veldeke is een soort ‘Oudnederlandsduitslimburgs’ uit de twaalfde eeuw, een taal die voor de moderne lezer niet heel erg toegankelijk is. Zo maar iemand zo’n gedicht onder zijn neus schuiven heeft weinig zin, want niet alleen de taal is van ver weg, ook de literaire tradities zijn niet meer de onze. Gelukkig heeft Elvis Peeters deze gedichten opgepakt en er zeer vlot lopende vertalingen van gemaakt. Hij heeft daarbij keuzes moeten maken die soms vrij gedurfd zijn. Zo heeft hij ‘umbevân’ recht-toe-recht-aan vertaald met ‘neuken’. Ja, dat betekent het wel, maar het staat er eigenlijk niet. Of toch wel? Het wordt zo bedoeld, dus waarom zouden we het zo niet opschrijven? Het is de keuze van de vertaler, maar het zijn mede deze keuzes die het een genot maken om Ik bid de liefde van Henric van Veldeke te lezen.

De Gerrit Komrij-prijs 2016 gaat ook een beetje naar prof. dr. Frank Willaert die een lekker kort nawoord schreef om de gedichten in een literair-historische context te plaatsen.