Verwarwoordenboek Vervolg (44)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

flyer / folder  

Er is verschil in betekenis. En de verwarrende wereld van de kleine drukwerkjes kent nog meer variatie. 

flyer                uitdeelblaadje om de aandacht op iets te vestigen

Op de dag van de verkiezing kreeg ik nog een flyer in de bus om vooral te gaan stemmen.

folder             vouwblad met informatie of reclame

Bij de apotheek zag ik nieuwe folders over obesitas en slapeloosheid.

Tussen een flyer en een folder bestaan drie verschillen.

1 omvang.

Een flyer is een niet-gevouwen enkel blaadje, eenzijdig of tweezijdig bedrukt. Een folder is gevouwen, en bestaat uit meer pagina’s in bijvoorbeeld formaat A5. Het woord zegt het al: het komt van het Engelse ‘to fold’, vouwen. Het kan een enkele vouw zijn, maar ook een A4 in drieën of een vel papier in een bijzonder vouwpatroon, zoals een harmonicavouw.

2 uitvoering

Een flyer is wat vluchtiger dan een folder. Het woord roept al die associatie op: iets dat ‘vliegt’ of snel langs ons heengaat. Niet voor niets wordt een flyer ook wel een strooibiljet genoemd. Een folder is vaak wat duurder in uitvoering (beter papier, lay-out met meer kleur) dan een flyer, omdat de folder vaak wat langer meegaat. Als een flyer wat duurder wordt uitgevoerd, heet die een leaflet (weer een Engels woord voor ‘klein blaadje’). En verwarrend: ook een duur uitgevoerde folder wordt wel zo genoemd, vooral door reclamemakers die nog menen met Engels indruk te kunnen maken.

3 inhoud

Een flyer is vooral bedoeld voor een aankondiging of een oproep, bijvoorbeeld de opening van een nieuwe winkel of een politieke bijeenkomst. Een folder bevat informatie over een product of een dienst, en wordt ook als reclametekst ingezet. Onze taal kent geen ‘reclameflyer’, maar wel een reclamefolder. Hieruit zou men kunnen afleiden dat een flyer geen reclame bevat, maar als je ergens de aandacht op vestigt, maak je er ook reclame voor.

En een brochure? Dat is een uitgebreide folder, met meerdere pagina’s, met nietjes in de rug of soms zelfs een lijmlaagje (‘brochure’ komt van het Franse ‘brocher’, ‘innaaien’). Een brochure is een klein, dun boekje met een kaft en binnenpagina’s, en heeft daarmee sowieso al een luxere uitstraling dan een folder. Een brochure is vooral informerend of commercieel overtuigend. Als het gaat om een betoog om de publieke opinie te beïnvloeden, spreken we van een pamflet. Dat is een drukwerkje over een actuele kwestie van algemeen belang.

Nog even iets over de omvang. Flyers zijn kleine biljetten om uit te delen. Als we iets groters willen om op te hangen of op te plakken, hebben we de keuze tussen een affiche en een poster. Deze woorden worden door elkaar gebruikt. Sommigen zien in affiche eerder een meer commerciële aankondiging en in een poster de meer kunstzinnige aanpak. Dus een affiche over een tentoonstelling en een poster van een filmster. Maar deze poging tot onderscheid wordt alleen gemaakt door taalgebruikers die een hekel hebben aan onduidelijke synoniemen.