Door Marc van Oostendorp

Als kind had ik een droom: alle talen van de wereld kunnen spreken, vloeiend, en dan met iedereen kunnen praten als een gelijke. Al die exotische klanken kunnen maken, al die manieren kunnen uitbuiten om ‘de zon weerspiegelt in het water’ te kunnen zeggen, kunnen lachen en huilen met mensen van Afrika tot Australië.

Mijn kindertijd ligt al een tijdje achter me en hoewel ik bij tijden mijn best heb gedaan, ben ik nog niet erg opgeschoten in het verwerkelijken van mijn droom. Zelfs in Europa worden allerlei talen gesproken waar ik niets van versta.

De liefde voor talen en voor talen leren is wel gebleven. Geen duidelijker bewijs van de oneindige variatie van de menselijke geest, en tegelijkertijd het feit dat ze allemaal variaties op een thema zijn: met enige inspanning kun je ze allemaal verstaan. 

Tienduizenden exemplaren

Helaas zijn er weinig boeken die specifiek bedoeld zijn voor de talenliefhebber.  Boeken over een specifieke taal, het Nederlands bijvoorbeeld, zijn er te over, net als boeken waarin wordt uitgelegd wat we weten over taal als algemeen-menselijk verschijnsel. Maar boeken waarin de talenrijkdom wordt gevierd, daar zijn er weinig van.

Gelukkig hebben we Gaston Dorren, de succesvolste taalboekenauteur na Paulien Cornelisse. Van zijn een paar jaar geleden Taaltoerisme <dat ik hier besprak> werden tienduizenden exemplaren verkocht. Zoals het bij een boek als dit hoorde, gebeurde dat verkopen niet in één taal – het werd in onder andere het Russisch, het Engels en het Noors vertaald, want talenliefhebbers vind je overal.

Feitjes

Het boek komt nu volgens de uitgever weer terug. Het aantal hoofdstukken is met al die vertalingen flink uitgebreid – er zijn nu 69 talen in plaats van 53 – en tijdens de talenodyssee zijn veel hoofdstukken grondig herschreven geraakt.

Lingua, zoals het boek nu heet, is daarom een nóg fijner boek dan Taaltoerisme al was. Het is een uniek genre: het is geen wetenschap, al is Dorren meestal wel goed geïnformeerd (en soms een beetje eigenwijs); het is ook geen zeur- en klaagboek (al zou dat ook grappig zijn: iemand die over 69 talen gaat klagen omdat mensen zoveel fouten maken tegenwoordig); maar het is een boek waarin over heel veel talen van Europa met aanstekelijk enthousiasme allerlei interessante feitjes worden opgediept. Alle talen zijn interessant!

Leve de taalgebruiker, leve de mens!

Gaston Dorren. Lingua. Dwars door Europa in 69 talen. Amsterdam: Athenaeum, 2017. Meer informatie bij de uitgever.