Verwarwoordenboek Vervolg (58)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

arts / dokter

Er is een klein verschil in gebruik.

arts persoon die het beroep van geneeskundige mag uitoefenen

De vereniging Artsen zonder Grenzen heeft zich uit dit oorlogsgebied moeten terugtrekken.

dokter persoon die de geneeskunde mag uitoefenen, aanspreektitel voor arts

Is er een dokter in de zaal?

Omdat dokter ook de aanspreektitel is van een arts, is dokter iets informeler, iets meer spreektaal dan arts. Bij arts ligt het accent op het beroep, bij dokter op de persoon die het beroep uitoefent. Misschien is zo ook te verklaren dat in samenstellingen met specialisaties – waarin het niet om de persoon of de aanspreekvorm gaat – altijd arts wordt gebruikt: dus niet bedrijfsdokter en sportdokter, maar bedrijfsarts en sportarts. Wel komt ook de vorm kinderdokter voor, vooral in de omgang met kinderen (die altijd wat minder formeel is).

Opmerkelijk is dat samenstellingen die beginnen met dit beroep een voorkeur hebben voor dokter. De woorden artsenpraktijk en dokterspraktijk zijn ongeveer even frequent, maar niemand spreekt over een artsadvies, artsjas, artstas of artsverklaring.

Het woord geneesheer is in onbruik geraakt, vanwege ‘heer’. En een chirurg is meer dan een dokter of arts, omdat hij of zij gespecialiseerd is in specifieke operaties.