Terwijl taalwetenschappers de afgelopen halve eeuw heel veel over zinsbouw hebben ontdekt, is het ontleedonderwijs op school in die tijd inhoudelijk weinig veranderd. Ontleedlessen draaien nog steeds om het aanleren van allerlei vaktermen, die vervolgens met behulp van onhandige definities en handige ezelsbruggetjes op speciaal geconstrueerde zinnen worden geplakt. Het Basisboek syntaxis doet het anders. De vaktermen van het taal- en redekundig ontleden staan er wel allemaal in, maar ze zijn vooral een nuttige bijkomstigheid. Doel van het boek is het geven van inzicht in de manier waarop zinnen zijn opgebouwd. Het eigen taalgevoel is daarbij leidend. Het inzicht ontstaat automatisch door de vele speelse illustraties. De oefeningen zijn gericht op reflectie. Op de bijbehorende website is bovendien een zinsbouwpuzzel met extra oefeningen te vinden, waarmee zowel zichtbaar als voelbaar wordt gemaakt hoe woorden zinnen vormen.

Het Basisboek syntaxis behandelt niet alleen de redekundige en taalkundige ontleding, maar laat ook zie wat die twee met elkaar te maken hebben. Het bevat een hoofdstuk over het geven van ontleedlessen aan kinderen en het bevat een inleiding in moderne wetenschappelijke ideeën over zinsbouw. Het boek vormt een uitgebreide versie van een reader die Henk Wolf als taalkundedocent voor studenten Nederlands heeft ontwikkeld. Voor hen is het een toegankelijk studieboek. Daarnaast is het een handig naslagwerk voor talendocenten en een verrassend leesboek voor wie taal wel interessant vindt, maar het ontleden nooit écht heeft begrepen.

Henk Wolf, Basisboek syntaxis. Groningen: De kleine uil, 2018. Informatie bij de uitgever. Reserveren/bestellen.