Verwarwoordenboek Vervolg (102)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

buigen / bukken

Er is een betekenisverschil.

buigen krommen, voorover hellen met het bovenlichaam (ook uit eerbied)

De jonge officier boog als een knipmes en verliet het vertrek.

bukken diep voorover buigen met het bovenlichaam

Mijn rugklachten zijn verminderd nu ik bij het bukken ook de knieën buig.

Bij het bukken blijven de knieën vaak recht, maar dat is niet noodzakelijk. Want als u gebukt onder een laag poortje doorgaat, buigt u meestal ook uw knieën. Wanneer u naar Japan gaat, is het nuttig om te weten dat daar de diepte van het buigen een welomschreven betekenis heeft: met een lichte buiging begroet u iemand, iets dieper buigen betekent iemand bedanken, en nog dieper buigen staat voor een verontschuldiging.

Er zijn nog drie woorden waarin iets gebeurt met het hoofd en/of de knieën:

knielen zich op de knieën laten zakken

Niet elke kerkganger gaf gehoor aan het verzoek om te knielen voor gebed.

nijgen eerbiedig groeten met een lichte buiging van het hoofd en vaak een klein knikje in de knieën

Op de trappen van de Ridderzaal nijgen Koning en Koningin naar de vaandels van de verschillende legeronderdelen.

hurken een zithouding aannemen met gebogen knieën en je billen vlak boven je hielen

Hoe kun je nu rustig de krant lezen op die Franse toiletten waar je moet hurken!

Verwar nijgen (neeg-genegen) niet met neigen (neigde-geneigd). Zie hierover het Verwarwoordenboek.

Intrigerend blijft hurken in op de hurken zitten. Waar zitten die hurken? Tot nu toe heeft niemand kunnen achterhalen welk deel van het menselijk lichaam wordt bedoeld. De hurken worden, samen met de lurven, gerekend tot de fictieve lichaamsdelen. In iemand bij de lurven grijpen kun je nog denken aan oren, schouders of de ‘vet-zwemband’ rond het middel. Maar hurken? Misschien het samenstel van achterkant bovenbeen en kuit wanneer ze in contact komen met elkaar?

De vijf woorden in één zin? Ja dat kan.

De ballerina liep naar voren, neeg lichtjes haar hoofd met een kleine schouderbuiging naar links, zette toen een knielende bukbeweging in waardoor ze even bijna op haar hurken zat; werkelijk een ravissante reverence!

En wanneer doet de ballerina dat? Wanneer ze achter de coulissen van de bukmeester het teken krijgt om applaus te halen. Maar zo iemand zou ik dan toch liever aanduiden met buigmeester.