‘Kunst erkent het bestaan van ruis niet.’
In zijn artikel ‘L’Effet de Réel’ uit 1968 legde de Franse literatuurwetenschapper Roland Barthes uit hoe je verhaalelementen die ogenschijnlijk betekenisloos zijn als realiteitseffect kun zien. Bij deze theorie zijn ook wat kanttekeningen te plaatsen.
(Bekijk deze video op YouTube.)
Bronnen:
Roland Barthes; Lionel Duisit, An Introduction to the Structural Analysis of Narrative, New Literary History, Vol. 6, No. 2, On Narrative and Narratives. (Winter, 1975), pp. 237-272.
Link: https://www.uv.es/fores/Barthes_Structural_Narrative.pdf
Roland Barthes, “The reality effect” from Tzvetan Todorov; R. Carte (trans.), French literary theory today: a reader (1982), pp. 11-17, LITERATURE A 21 TOD: Cambridge University Press.
Link: http://ls-tlss.ucl.ac.uk/course-materials/HIST6308_41590.pdf
Originele, Franstalige bronnen:
Introduction à l’analyse structurale des récits – https://edisciplinas.usp.br/pluginfile.php/1015070/mod_resource/content/1/comm_0588-8018_1966_num_8_1_1113-analyse%20structurale.pdf
L’Effet de Réel – https://www.persee.fr/doc/comm_0588-8018_1968_num_11_1_1158
Een voorbeeldige uitleg, inclusief de kritische kanttekening: het ‘objectiverende’ structuralisme had inderdaad de neiging de rol van de lezer te onderschatten. Barthes’ essay ‘Het werkelijkheidseffect’, vertaald door Rokus Hofstede, is o.a. verschenen in de gelijknamige bloemlezing (Historische Uitgeverij, 2004), p. 101-112. De correcte Franse uitspraak van ‘simple’ is [sɛ̃pl], die van Rouen [ʁu̯ɑ̃ː].
Oui, pardon my French!