Door Henk Wolf
In 2016 viel me het woord stilgeboren als eufemisme voor doodgeboren voor het eerst op. Ik heb er toen een stukje over geschreven. In 2018 heb ik dat opnieuw gedaan. Ik constateerde toen dat het gebruik ervan was toegenomen en dat het ook in het Duits voorkwam (als stillgeboren). In het Engels komt het al veel langer voor (als stillborn).
Ik constateerde toen ook dat het Fries er nog geen eigen variant van had overgenomen. Dat is ondertussen wel het geval. Vandaag kwam ik stilberne op de website van Omrop Fryslân tegen. Het is – als ik op Google mag afgaan – tot nu toe het enige voorkomen van het woord op het hele internet. De voorstelbare variant stilgeboaren komt nog niet op het internet voor. Ook in de krantencollectie op delpher.nl komen stilberne en stilgeboaren niet voor. De traditioneler synoniemen deaberne en deageboaren zijn wel allebei op het net en op delpher.nl te vinden.
Dan zijn we dus vandaag 24 september 2020 getuige van de geboorte om 1:45 van het nieuwe Friese woord ‘stilberne’. Nu maar hopen dat het zich gaat verspreiden en dat het mag opgroeien tot een mooi ingeburgerd woord en dat het niet al gelijk een voortijdige dood … eh. In ieder geval, fan herte lokwinske Henk!
In mijn familie staat een “Stillborn Kuiper” geboren in Makkum of Wonseradeel in 1862 of 1864. De dochter van mijn Betovergrootvader. Dit kind is niet doodgeboren maar slechts een maand oud geworden.