Op 11 december zijn de eerste vijf online delen van het Woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse Dialecten (WALD) gelanceerd tijdens een feestelijke virtuele bijeenkomst.  De website is het resultaat van een samenwerking tussen het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL) en het Centre for Language Studies van de Radboud Universiteit.

Aan het WALD is sinds 1980 gewerkt, en sindsdien zijn er elf kloeke delen van het woordenboek verschenen in gedrukte vorm. De laatste jaren is gewerkt aan het digitaliseren van de delen, om zo het talige erfgoed van de Achterhoek en de Liemers voor iedereen toegankelijk te maken. Het resultaat is het electronische WALD, het e-WALD, met de eerste vijf woordenboekdelen.

Door en voor Achterhoekse en Liemerse mensen

Het WALD heeft in de loop van 40 jaar informatie gekregen van meer dan 650 informanten. Het kan dan ook met recht een boek worden genoemd dat is gemaakt door Achterhoekse en Liemerse mensen voor Achterhoekse en Liemerse mensen. Met het e-WALD keert het woordenboek terug naar de oorspronkelijke informanten en hun nazaten. De vele zoekmogelijkheden die deze elektronische versie biedt, geeft de gebruikers de mogelijkheid ‘door de bomen het WALD te zien’, zoals de bekende dialectologe Jo Daan in het eerst verschenen deel van het WALD (1984) al zinspeelde. 

Het WALD is opgezet in navolging van de drie grote zuidelijke dialectwoordenboeken: de Woordenboeken van de Brabantse en Limburgse Dialecten – die werden geïnitieerd door de Nijmeegse hoogleraar A. Weijnen – en het Woordenboek van de Vlaamse Dialecten. Anders dan die woordenboeken is het WALD geheel in het dialect opgesteld en biedt het veel ruimte voor etnologische, historische en sociale informatie. Het WALD laat zien dat er naast de antropologie van de grote stad bestaansrecht is voor de antropologie van de regio.

In het e-WALD kunnen geïnteresseerden de dialecttrefwoorden opzoeken voor bepaalde begrippen, zoals ‘tafel’ of ‘groeien’. Het is ook mogelijk alle trefwoorden van één bepaalde plaats uit Achterhoek of Liemersop te zoeken. Daarbij worden ook de verschillende fonetische varianten, de zogenoemde dialectopgaven, van de trefwoorden getoond. Deze eerste vijf delen van het e-WALD bevatten ca. 2.160 begrippen, 11.260 trefwoorden en 17.400 dialectopgaven, verzameld in 60 plaatsen. De e-WALD-applicatie is ontwikkeld door de Technical Support Group van het Humanities Lab van de Radboud Universiteit in samenwerking met onderzoekers Roeland van Hout en Nicoline  van der Sijs.

In het bovenstaande filmpje vertelt redacteur Lex Schaars over de ontstaansgeschiedenis van het WALD.