Aflevering 4: grammatica
Over taal gesproken is dé podcast over het Nederlands, die Onze Taal en het Instituut voor de Nederlandse taal samen verzorgen.
Elke maand spreken we met een deskundige over de Nederlandse taal. Bijvoorbeeld over het ontstaan van nieuwe woorden, de functie van vaktaal of dialecten. Ook onderwerpen als vergeten woorden, duidelijke taal en het Nederlands in België komen aan bod.
De vierde aflevering gaat over grammatica — en grammatica is boeiender dan je zou denken. Maar wat is grammatica eigenlijk, en wat is er dan zo boeiend aan? We spreken erover met Onze Taal-redacteur Peter-Arno Coppen, in het dagelijks leven hoogleraar vakdidactiek aan de universiteit van Nijmegen — en grammaticus in hart en nieren. Een gesprek over ontleden in het onderwijs en ezelsbruggetjes, over de groter als-discussie en de ANS, en over fascinerende zinnen en wonderlijke sinterklaasliedjes. En vooral ook over het feit dat grammatica leuker is als je (erover) denkt.
De titel is intrigerend. Ik kan die titel uiteraard op drie manieren lezen. 1) Grammatica is leuker wanneer je denkt. (onder de voorwaarde dat je denkt, wanneer je eindelijk eens zou denken). 2) Grammatica is leuker dan je denkt (meer leuk dan jij kunt denken. Hoe denk jij? Kan je wel goed ‘denken’?). 3) Grammatica is leuker dan je denkt (het is leuker dan jij je voorstelt). In de tekst bij de aankondiging staat “grammatica is boeiender dan je zou denken”. Zou je dat ook kunnen veranderen in “grammatica is boeiender wanneer je zou denken”?
Overigens heb ik deze woordspeling, die door Laura en Raymond als prikkelende afsluiting in de blurb is toegevoegd, in de jaren tachtig al eens gezien in de berichten van de toenmalige listserver nl.taal. Ik weet niet of daar de oorsprong ligt, maar hij is dus al wel heel oud.
Ik denk zeker dat hij ook kan met ‘zou denken’. Als je ervan maakt ‘grammatica is boeiender als je zou denken’ krijg je dezelfde lezingen, naar mijn idee.
Het heeft ook te maken met de (nieuwe?) discussie over ‘meer dan’ en ‘meer als’. Daarnaast is er mijn gevoeligheid voor de toepassingen van het woord ‘denken’. Nu ja, wanneer ik word uitgedaagd om kritisch te denken werken mijn grijze cellen weer even.
Meer over deze immens populaire woordspeling in een stukje van april van dit jaar. Inclusief de intrigerende suggestie van Henk Wolf dat de ambiguïteit verdwijnt als je zegt ‘grammatica is leuker als dat je denkt”.
Dank je voor de verwijzing naar het stukje in april. Dat had ik niet gelezen. Boeiend