Een ambtenaar op een Fries gemeentehuis mag brieven aan burgers over het ophalen van snoeiafval niet zomaar in het Russisch versturen. Hij is gehouden aan de Nederlandse wet en die regelt het taalgebruik in het openbaar bestuur.

De Wet gebruik Friese taal geeft aan ‘bestuursorganen en de onder hun gezag werkzame personen’ bepaalde rechten om het Fries te gebruiken. Ik heb bij de provincie nagevraagd wat die wet precies onder ‘bestuursorganen’ verstaat. De behandelend ambtenaar gaf aan dat die term in de praktijk wordt geïnterpreteerd als ‘bestuursorganen met een publieksfunctie’ en verwees me naar Dingtiid, het officiële adviesorgaan van de overheid voor het Fries, voor preciezere informatie. Dingtiid onderzoekt momenteel hoe het begrip juridisch geïnterpreteerd moet worden.

Uit het oog van rechtszekerheid zou je denken dat ‘bestuursorganen’ in de Wet gebruik Friese taal dezelfde betekenis moet hebben als in de Awb (Algemene wet bestuursrecht), waar de Wet gebruik Friese taal van ‘afgesplitst’ is. Nou heeft de Raad van State meermaals geoordeeld dat de besturen van rijksuniversiteiten in de zin van die Awb bestuursorganen zijn. De taal tijdens het onderwijs is in een andere wet geregeld, maar voor iedereen die werkt onder het gezag van de bestuursorganen van openbare universiteiten geldt de Awb.

Als voor de Wet gebruik Friese taal dezelfde definitie van bestuursorgaan geldt, dan zou je verwachten dat de Campus Fryslân, deel van de Rijksuniversiteit Groningen, geheel binnen de werkingssfeer van de Wet gebruik Friese taal zou vallen. Die zou dan buiten de collegezaal iedere ‘onder het gezag van de universiteit werkzame persoon’ (docent, bestuurder enz.) het wettelijke recht geven om Fries te gebruiken – een recht dat uitsluitend vervalt als iemand in mondeling gebruik verzoekt om Nederlands te gebruiken.

De Memorie van toelichting bij de Wet gebruik Friese taal schrijft bovendien dat met die wettelijke beperking “niet [is] beoogd te regelen dat een enkele burger die het Fries niet machtig is kan afdwingen dat een openbare bijeenkomst, zoals een hoorzitting, geheel in het Nederlands geschiedt. De betreffende burger dient in die gevallen wel in de gelegenheid te worden gesteld de bijeenkomst te volgen (bv. door een samenvatting in het Nederlands) en zelf in het Nederlands te worden benaderd, maar voor het overige kan wel Fries worden gebezigd”.

Ook de examencommissies en colleges van bestuur van de Rijksuniversiteit Groningen, NHL Stenden Hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein zijn bestuursorganen in de zin van de Awb. Je zou dan ook verwachten dat ze dat ook zijn in de zin van de Wet Gebruik Friese taal, maar of dat zo is – niemand heeft het me tot nu toe met zekerheid kunnen vertellen.

Deze column is eerder verschenen in het Friesch Dagblad.