Een klopgeest wordt soms verantwoordelijk gehouden voor onverklaarbare geluiden en ver­schijn­selen in oude gebouwen. In dat geval wordt een geest ‘spook’ aangenomen, die daarvan de producent zou zijn. Verschijnselen die vaak met klopgeesten in verband worden gebracht, zijn onder andere het geluid van voetstappen, stemmen, het gooien met voorwerpen vanuit het niets, het verdwijnen van sleutels en andere gebruiksvoorwerpen, die dan op andere plaatsen worden terug­gevonden, en meubilair dat uit zichzelf beweegt. Klopgeesten worden samen met andere para­normale verschijnselen bestudeerd in de parapsychologie. Volgens veel parapsychologen zijn klopgeesten het gevolg van niet onder controle gebrachte telekinese, d.w.z. het vermogen om andere dingen dan het eigen lichaam te bewegen zonder fysiek contact. Het gaat dus om het op afstand beïnvloeden of bewegen van voorwerpen door geestelijke vermogens, zonder fysieke hulpmiddelen te gebruiken. Sceptici stellen dat klopgeesten eerder zijn toe te schrijven aan fysieke oorzaken, die bij oppervlakkige beschouwing over het hoofd worden gezien, of aan aandachttrekkerij en bedrog.

Maar ook een geest die zich bij spiritistische seances door klop­pende geluiden bemerkbaar maakt, wordt zo genoemd. Via een medium zouden dan boodschappen van overledenen worden doorgegeven. Dat wordt al verteld in een van de oudste Nederlandse citaten waarin het woord voorkomt, afkomstig uit de NRC in 1854:

De heer Victor Hennequin legt thans de laatste hand aan een tweede werk, dat hem door den klopgeest zijner tafel is ingegeven. Spotvogels voegen er bij, en het wordt niettemin door menigeen geloofd, dat bij het werk zullen verschijnen onderscheidene handschriften en zelfs het photografisch portret van bedoelden klopgeest, alles door de tafel des heeren Henne­quin met eigen poot geschreven en vervaardigd.

De hier genoemde Victor Hennequin (1816-1854) was een Frans politicus en medium die rond 1850 verschillende boe­ken publiceerde. Hij was door een coup in 1851 tot inactiviteit gedwongen en begon toen te experimenteren met tafeldansen en spiritistische bijeenkomsten. Hij geloofde, dat hij als me­dium tot instrument voor openbaringen van zielen op aarde was uitverkoren. Hennequin was in zijn tijd trouwens niet de enige die zich met dit soort paranormale verschijnselen bezighield.

Het lijkt dan ook geen toeval, dat de term klopgeest opkomt juist omstreeks het midden van de negentiende eeuw: klopgeest ‘opgeroepen geest eens afgestorvenen (dierlijk-magnetisch zinbedrog)’ [1864; Calisch, Nieuw woordenboek der Nederlandsche taal], De klopgeest was volstrekt niet verlegen om te antwoorden op de allerzonderlingste vragen. [1877; WNT].

Het woord is samengesteld met een afleiding van het zwakke werkwoord kloppen en het zelfstandig naamwoord geest. Gezien het late voorkomen van het Nederlandse woord lijkt het waarschijnlijk dat het is gevormd naar het voorbeeld van Duits Poltergeist ‘luidruchtige, lawaai makende geest’, dat al sinds de zestiende eeuw verschijnt en is afgeleid van het zwakke werkwoord poltern ‘herrie maken, stom­melen’. Deze veronderstelling wordt gesteund door het feit dat het Engels het Duitse Poltergeist als leenwoord gebruikt voor hetzelfde verschijnsel.