Als je net zoals ik het Nederlands als tweede taal hebt geleerd dan weet je dat het heel moeilijk is om de- en het-woorden te leren. Dit komt deels omdat het Nederlands nauwelijks aanwijzingen bevat die je kunnen helpen om — zonder instructie — dit deel van de taal te ontdekken. Hoe weet je dat een “het-woord” zoals “huis” een “het-woord” is? Omdat je het samen met “het” of “dat” hoort. Anders dan bijvoorbeeld het Spaans of het Italiaans zijn er geen aanwijzingen op het woord zelf die duidelijk aangeven om welk “grammaticaal geslacht” het gaat, om het taalwetenschappelijke jargon voor de- en het-woorden te gebruiken. In Vers van de Pers vertel ik je over een recent onderzoek naar het leren van grammaticaal geslacht in het Russisch. De kinderen die meededen aan het onderzoek hadden Russisch als thuistaal en ze groeiden op in verschillende landen. Het Russisch is een interessante taal in dit opzicht omdat het grammaticaal geslacht voor sommige woorden heel duidelijk is en voor andere woorden helemaal niet. Hoe leren meertalige kinderen grammaticaal geslacht voor de verschillende woorden? Maakt het uit of hun andere taal ook de- en het-woorden heeft (zoals het Noors) of niet (zoals het Engels)? Dit bleek niet het geval te zijn. Wat wel hielp was het volgen van moedertaalonderwijs en het opgroeien in een huishouden met twee Russisch-sprekende ouders. Wil je meer leren over moedertaalonderwijs luister naar aflevering 8 van seizoen 2 van Kletsheads. Daar spreek ik met Gisi Cannizzaro van het Heritage Language Education Network in Eindhoven. 

Het onderzoek waar ik jullie over vertel is:

• Rodina Y., Kupisch T., Meir N., Mitrofanova N., Urek O. & Westergaard M. (2020) Internal and External Factors in Heritage Language Acquisition: Evidence From Heritage Russian in Israel, Germany, Norway, Latvia and the United Kingdom. Frontiers in Education https://doi.org/10.3389/feduc.2020.00020

Onze Taalgids, Sterre Leufkens, is er weer. Dit keer gaat het over het Tigrinya. Sterre vertelt je dat Tigrinya in het zogenaamde Ge’ez-schrift wordt geschreven. Zo ziet dit eruit:

De woordjes die je hoorde werden ingesproken door Luwan. Dit zijn ze:

• Hallo – selam
• Ja – ewe
• Nee – neno
• Dank je wel – yekenyeley
• 1 – hade
• 2 – kelete
• 3 – seleste
• Doei – bruk mealti

Sterre Leufkens is taalwetenschapper aan de Universiteit Utrecht. In haar onderzoek vergelijkt ze de talen van de wereld, onder andere op hun complexiteit. Ze schrijft en praat graag over taal en taalkunde voor divers publiek; zo verscheen in 2016 haar boek Taal in de reeks Elementaire Deeltjes.

In Let’s Klets spreek ik met Kurano Bigiman, docent klassieke talen aan het Vossius Gymnasium en aan het Ir. Lely Lyceum, het eerste gymnasium in Amsterdam Zuidoost. Kurano was drijvende kracht achter het initiatief om een gymmasium op te richten in dit deel van de stad en is daarvoor in 2020 tot Amsterdammer van het Jaar gekozen. Zijn leerlingen zijn veelal meertalig. In de podcast vertelt hij over hoe hij omgaat met hun meertaligheid tijdens zijn lessen Latijns en Grieks.