•• Twee gedichten uit Diamant zonder r, de nieuwe bundel van Maria Barnas, waarin haar Poolse afkomst en Poolse grootmoeder centraal staan.

Houd je van zmazonka? vraagt mijn moeder
aan haar Poolse fysiotherapeut.
Ze heeft er nooit van gehoord.

Is ze wel Pools? vragen we ons af.
Misschien komt ze niet uit Silezië overwegen we
maar ook Radek en zijn vrienden
die ’s zomers asperges steken
en ’s winters piano’s steile trappen op dragen
hebben nog nooit zmazonka gegeten
no przykro nooit van gehoord.

Is het woord tussenlands verzonnen?
Of plukte mijn oma het ergens vandaan
zoals de sinaasappels die uit het niets
verschenen in haar eindeloze tas
als we over de markt liepen het leven
is een bramenbos szybko plukken wat je plukken kan

wat zocht ik ook alweer

•••

Omdat het niet mogelijk lijkt tegelijkertijd te bestaan
een leven te delen zolang hij het heden Gegenwart
blijft noemen en ik nununu zeg om vat te krijgen
op wat steeds sneller aan mij voorbij lijkt te trekken
en ik niet altijd rustig word van oefeningen
waarbij ik me wolken moet inbeelden
die in wisselende formaties over het huis razen
heb ik hem zo vaak gevraagd wat Gegenwart nu
precies betekent omdat ik vermoed of is dat een angst
dat het moment waarop de vraag wordt gesteld
van invloed is op de uitkomst en waarom
er een tegenbeweging lijkt te schuilen in Gegenwart
dat hij eerst zijn hoofd en dan zijn bovenlichaam
afwendt alsof hij zijn toevlucht zoekt in een verleden
dat wie zal het zeggen misschien wel een toekomst
behelst zodra ik mijn mond open om mag ik je nu
dan iets vragen te laten ontsnappen

Maria Barnas (1973)
uit: Diamant zonder r (2022)

---

Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere werkdag een gedicht per mail.