De raderen van het literaire bedrijf

Woensdagavond schoof Herman Koch aan bij De Avondshow van Arjen Lubach om zijn nieuwe roman Het Koninklijk Huis aan te kondigen, het boek lag vanaf de volgende dag in de winkel. Koch noemde zijn aanpak een ‘Beyonceetje’, verwijzend naar Beyoncé, die in het verleden nieuw werk heeft uitgebracht zonder dat daar een aankondiging of promotie aan voorafging. Koch in de uitzending: ‘Ik wil gewoon dat boek zonder enige discussie op de markt brengen, zodat de mensen het gewoon tot zichzelf kunnen nemen en pas daarna al die meningen die ze dan gehoord hebben in kranten of [op] radio en tv.’

Als een volle maan bij heldere hemel, zo stralend draaien de raderen van het literaire bedrijf deze week.

Om een zuiver Beyonceetje gaat het overigens niet: het boek wordt immers, weliswaar een dag voor de verschijning, aangekondigd en gepromoot (door de auteur in eigen persoon, op tv, bij een programma met circa een miljoen kijkers), wat Koch in zijn optreden bij Lubach overigens ook benoemt als strategie. Frappant is dat Koch op die manier de discussie die hij zegt te willen vermijden juist eigenhandig lijkt aan te zwengelen. Het paradoxale van zo’n ‘onaangekondigd boek’ presenteren is bovendien dat dat, gegeven de status van Koch, op zichzelf een nieuwsbericht wordt en in reikwijdte een meer traditionele promotiecampagne best weleens zou kunnen overtreffen. Daar zal de marketingafdeling van Ambo|Anthos goed over hebben nagedacht. En met succes, zou ik zeggen, want het nieuwtje haalde bijvoorbeeld nu.nl en allerlei andere websites.

De volgende dag, donderdag 8 september, konden we al niet meer om het boek heen. Er verscheen niet alleen een interview met Koch over zijn nieuwe roman in de Volkskrant (door Wilma de Rek), ook stonden er recensies van de roman in De Telegraaf (Paola van de Velde), Elseviers Weekblad (Jeroen Vullings) en NRC (Thomas de Veen). Dat de publiciteitsafdeling van de uitgeverij hier uitstekend voorwerk heeft verricht moge duidelijk zijn, want De Veen en zijn collega’s stonden donderdagochtend natuurlijk niet om negen uur bij de plaatselijke boekhandel om het boek aan te schaffen. Hier moeten dus haast wel onder embargo verstuurde recensie-exemplaren aan te pas zijn gekomen. Dit is des te interessanter in het licht van de vraag die Lubach in het Avondshowfragment (op 2:47) aan Koch stelt over niet meedoen aan ‘het hele circus’. Tot zover een onopgemerkt verschijnen en exit de lezer die blanco aan het boek begint.

Bovenstaande is al erg fascinerend, maar hiermee is de kous nog niet af. Wie in een krantenarchief zoekt op Herman Koch, ziet dat al op 3 september een aankondiging van Het Koninklijk Huis is opgenomen (inclusief een grote ‘donderdag 8’ – de publicatiedatum) in de rubriek ‘Zin in’ van de kranten uit de AD-stal (Algemeen Dagblad, De Gelderlander, Brabants Dagblad, De Twentsche Courant Tubantia, enz.). En daarmee is ook het daadwerkelijke primeurgehalte bij Lubach niet wat het lijkt.