Alle wiken komme der wol fragen oer it Frysk yn by de Fryske Akademy. Fragen dy’t nijsgjirrich binne foar in breed publyk wurde ek hjir op Frisistyk beäntwurde. Hjoed in fraach oer it brûken it dielteken (trema).

Fraach: Wêrom stiet der al in dielteken op de a yn teäter en net op de a yn alinea?

Antwurd: Wy hawwe hjir te krijen mei it saneamde stjitten fan lûden. Dêr is sprake fan wannear’t twa letters dy’t tegearre ien lang lûd of in twalûd foarstelle net as sadanich lêzen wurde moatte. Se moatte apart lêzen wurde, omdat se ta ferskillende wurdlidden hearre. Tink bygelyks oan poëzy, koälysje, reüny, muön, beämte, en yn it konkrete gefal hjir: teäter. As hjir gjin dielteken brûkt wurdt, ûntstiet ûnwissens en betizing oer de útspraak. Je hawwe oanstriid om dêr ’twalûden’ te lêzen yn stee fan ’twa lûden’: ‘In koalysje fan trije partijen, nei in reuny tagean, dat geavensear mei dy bern’.

Mar wêrom no al in dielteken yn teäter en net yn alinea? Dat hat te krijen mei it wurdbyld: as it wurdbyld gjin útspraakbetizing jout, wurdt it dielteken weilitten, bygelyks yn akkordeon, alinea, duo, yntellektuelen, kopiearje, museum. It dielteken wurdt ek weilitten yn wurden dy’t noch as folslein net-eigen beskôge wurde, bygelyks ekstraneus, lesbienne, maestro, optisien, paella. By twivel jout de Foarkarswurdlist yn Frysker útslútsel. Mear útlis oer it brûken fan it dielteken (en it keppelstreekje) stiet yn de Paadwizer Fryske stavering, haadstik 6, ek te finen op Frysker.