• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst
Neerlandistiek. Online tijdschrift voor taal- en letterkunde

Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

  • Over Neerlandistiek
  • Contact
  • Homepage
  • Categorie
    • Neerlandistiek voor de klas
    • Vertelcultuur
    • Naamkunde
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Archief
    • 10 jaar taalcanon
    • 100 jaar Willem Frederik Hermans
  • Jong Neerlandistiek
  • Frisistyk
  • Mondiaal

Nacht, trottoir – als Willem Kloos

23 juni 2024 door Robbert-Jan Henkes 2 Reacties

Willem Kloos, de vier hoog achter zolderkamertjes-poëet par excellence, onder een lekkend dak, met tering onder de leden. Zo leeft hij tenminste in mijn verbeelding, naar aanleiding van zijn ene regel Ik ben een God in ’t diepst van mijn gedachten, want waar anders kun je een God in het diepst van je gedachten zijn dan in de allerellendigste allermiserabelste omstandigheden? Als het je enige strohalm is om je aan vast te klampen? Dan maar een God in het diepst van mijn gedachten…

De nacht, de nacht, zong ik, en ik moest denken aan de zee, de zee die in vers XXXV voorklotst in eindeloze deining, en ik ben niet de enige bij wie die regel in eindeloze deining voortklotst in de hersenpan. Ook Kousbroek kwam er niet los van (O Plas, o Plas klots voort, in golfslag van altijd, in De logologische ruimte) en Komrij evenmin (De Plee, de Plee klotst voort in eindeloze deining, in Onherstelbaar verbeterd) – ik beschouw hun versies als vergeefse duiveluitdrijvingen.

Kloos’ vers XXXV, zie hier, heeft vele raakpunten met het epifanisch moment van Blok voor de drogist (sommige zeggen apotheek) in Petersburg, 1912: de ziel een zee, de zee een ziel, omkeerbaar door de vliesdunne, semipermeabele celwand van het heden; de zee, onbewust, onbelust, en in rust – niets verandert: is dat niet mooi want onontkoombaar?

De Nacht, de eindeloze Nacht kent geen omheining,
Geen grenzen, geen scrupules, geen bodem en geen maat;
De Nacht, gelijk mijn Ziel, kent geen omlijning –
In het verneveld lamplicht begeef ik mij op straat.

De Nacht is mij een zacht infuus van zoete kwijning;
Zij laaft mij met het wee aroma van muskaat.
En iedere gestalte is een geestverschijning –
Halfslachtelijk en ongewis, half droom, half daad.

De Nacht! Je weet soms niet meer of je leeft of niet,
Noch of je ’t ooit zal weten; noch of je ’t ooit wel wist.
De wereld tolt en wentelt, wervelt en vervliedt,

Alles herhaalt zich in de diepdoorzielde mist.
Slechts hij ziet alles die geen hand voor ogen ziet:
De waarheid kan onthullen slechts een – illusionist.

Delen:

  • Afdrukken (Opent in een nieuw venster) Print
  • Email a link to a friend (Opent in een nieuw venster) E-mail
  • Share on Facebook (Opent in een nieuw venster) Facebook
  • Share on WhatsApp (Opent in een nieuw venster) WhatsApp
  • Share on Telegram (Opent in een nieuw venster) Telegram
  • Share on LinkedIn (Opent in een nieuw venster) LinkedIn

Vind ik leuk:

Vind-ik-leuk Aan het laden...

Gerelateerd

Categorie: Artikel Tags: letterkunde, nacht trottoir, vertalen, Willem Kloos

Lees Interacties

Reacties

  1. Casper zegt

    23 juni 2024 om 11:49

    “oh kloos klotsende klok met schuimende klepel” (Lucebert, het Mirakel van Monte Carlo)

    Beantwoorden
  2. Laurens Ham zegt

    24 juni 2024 om 09:24

    Wauw, scandeer ik dit goed: een (enigszins onregelmatige) zesvoetige jambe? Kloos staat juist bekend om zijn vijfvoetige jamben. Wat dat betreft vind ik de vijfvoeter ‘De Nacht, gelijk mijn Ziel, kent geen omlijning’ het meest kloosiaans. Misschien nog een hertaling van ‘Nacht, trottoir’ in de stijl van Bilderdijk – en dan uiteraard wel in de alexandrijn. Fascinerende reeks verder!

    Beantwoorden

Laat een reactie achterReactie annuleren

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.

Primaire Sidebar

Gedicht van de dag

Sara Mychkine • Mijn moeder droomde niet

De tranen van mijn moeder zou iedereen moeten huilen, dushi,
de tranen van de wanhoop, de hikkende revolte die werd
verzwegen.

➔ Lees meer

Bekijk alle gedichten

  • Facebook
  • YouTube

Chris van Geel

FEBR. ’55

Reeds weken ligt de sneeuw met opgetrokken lippen
te krimpen in de wind, te drogen aan zijn dorst. [lees meer]

Bron: Spinroc en andere verzen, 1958

➔ Bekijk hier alle citaten

Agenda

7 maart 2026: Themadag Standaardnederlands

7 maart 2026: Themadag Standaardnederlands

1 februari 2026

➔ Lees meer
11 maart 2026: ‘Tussen oorlog en cultuur. Ede, 1600-1800’ 

11 maart 2026: ‘Tussen oorlog en cultuur. Ede, 1600-1800’ 

31 januari 2026

➔ Lees meer
23 febrewaris 2026: Nordfriesland in Kiel III: Wissenschaftliche Perspektiven auf eine vielfältige Region

23 febrewaris 2026: Nordfriesland in Kiel III: Wissenschaftliche Perspektiven auf eine vielfältige Region

31 januari 2026

➔ Lees meer
➔ Bekijk alle agendapunten

Neerlandici vandaag

geboortedag
1968 Agata Kowalska-Szubert
sterfdag
1937 Jozef Vercoullie
1955 Gerlach Royen
➔ Neerlandicikalender

Media

Feitenvrij: wat is de macht van de pen?

Feitenvrij: wat is de macht van de pen?

2 februari 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
Waar komen spreekwoorden vandaan?

Waar komen spreekwoorden vandaan?

1 februari 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
Maud Vanhauwaert en Nina Geerdink over Johanna Hobius

Maud Vanhauwaert en Nina Geerdink over Johanna Hobius

31 januari 2026 Door Fleur Speet Reageer

➔ Lees meer
➔ Bekijk alle video’s en podcasts

Footer

Elektronisch tijdschrift voor de Nederlandse taal en cultuur sinds 1992.

ISSN 0929-6514
Bijdragen zijn welkom op
redactie@neerlandistiek.nl
  • Homepage
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Over Neerlandistiek
  • De archieven
  • Contact
  • Facebook
  • YouTube

Inschrijven voor de Dagpost

Controleer je inbox of spammap om je abonnement te bevestigen.

Copyright © 2026 · Magazine Pro on Genesis Framework · WordPress · Log in

  • Homepage
  • Categorie
    • Voor de klas
    • Vertelcultuur
    • Naamkunde
  • Archief
    • 10 jaar taalcanon
    • 100 jaar Willem Frederik Hermans
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Jong Neerlandistiek
  • Frisistyk
  • Mondiaal Neerlandistiek
  • Over Neerlandistiek
  • Contact
 

Reacties laden....
 

    %d