Gisteren was Den Bosch even het brandpunt van poëzieminnend Nederland. In de Kerkstraat, om 4 uur ’s middags, bij boekhandel Adr. Heinen, om precies te zijn. Daar werd de bibliofiele bundel Vereenzaamd austronaut ten doop gehouden, met nagelaten gedichten van Hans R. Vlek. Hans Vlek, geboren in 1947, overleed in 2016. Het is dertig jaar geleden dat zijn laatste bundel uitkwam, dus de verschijning van deze uitgave is een gebeurtenis van eerste poëtische orde.

Uitgever Jaap Schipper van De Statenhofpers legde uit waarom dit nieuwe deel in de reeks Salden-cahiers in Den Bosch alleen bij boekhandel Heinen kon worden gepresenteerd: zowel de winkelpui als de omslagen van de Salden-cahiers prijken met de schitterende belettering van grafisch vormgever en typograaf Helmut Salden (1910-1996).

De keuze uit het nagelaten werk van Vlek werd gemaakt door literatuurcriticus Arjan Peters. Zijn toelichting tijdens de presentatie, uitvoerig gelardeerd met voordracht van de nodige onbekende gedichten, was verhelderend. Overtuigend maakte hij duidelijk dat Vleks poëzie in geen enkel opzicht beperkingen kent. Treffend en programmatisch is het slot van Peters’ inleiding: “In deze poëzie gaan alle grenzen open.”

Medisch

De poëzie is een vreemd wonder,
’n verslaving aan ’t stil gezang
van bomen en de witte bloemen der tabak,
rust van vissers eenzaam op hun vlonder.
Ze is ’n comforterend ongemak
en blijft je bij, ’n leven lang:
men kan beslist niet zonder.
[…]

Aansluitend werd aandacht gevraagd voor de ‘Vleksite’, de website van de Stichting Hans Vlek Genootschap. Hier zullen nieuws, publicaties en activiteiten worden aangekondigd. Om te beginnen zal elke twee maanden, op de tweede dag van de maand , om twee uur, een openbare performance van gedichten van Vlek plaatsvinden, de zgn Vlekflitsen.

Dichter Jan Kuijper ten slotte haalde herinneringen op aan de tijd dat hij als medewerker van uitgeverij Querido de publicatie van Vleks poëzie begeleidde. Zijn contact met de dichter geschiedde bij voorkeur buiten, aldus Kuijper, omdat zijn collega’s tureluurs werden van Vleks onophoudelijk gepraat.

Boekhandel Heinen had voor de presentatie 10-15 belangstellenden verwacht – er waren er zeker drie maal zoveel. De bundel van de Bossche dichter Vlek ging hard over de toonbank. In de oplage van 100 exemplaren zal een flinke deuk geslagen zijn. De publicatie, presentatie en website vormen ongetwijfeld een impuls voor aandacht voor de poëzie van Hans Vlek, wiens tumultueuze leven het zicht op zijn werk dikwijls belemmerd heeft.

Om de dichter het laatste woord te geven (de laatste strofen uit het gedicht ‘Bomen’):

Uit hemels water groeit de boom omhoog,
beknopt, na z’n oude vastenoefening;
houdt soms bladerrijk mijn hoofd droog,
zoals nu, terwijl ‘k de hemel bezing
om de stille kracht der donkere bomen,
meesters die terugwijzen op de ziel,
die, lerende, ’t zelf kunnen belonen
via dit het woord dat uit hemelen viel –

Bestellen van de uitgave kan via de website van de Statenhofpers. De prijs bedraagt € 19,50.