In 2025 organiseert het Titus Brandsma Instituut net als voorgaande jaren weer een studieweek mystiek. Dit jaar richten we ons op de mystiek vanuit poëtische literatuur. 

Poëzie onderhoudt van oudsher een nauwe relatie met de mystiek. De christelijke mystici Hadewych, Johannes van het Kruis en Angelus Silesius, en de islamitische mysticus Rumi getuigden in dichtvorm van hun ervaringen. Maar ook niet direct religieus geïnspireerde dichters onderkenden de nauwe verwantschap van de poëzie met de mystiek. Vanaf het midden van de negentiende eeuw gaat deze symbiose zelfs gelden als een prominente eigenschap van alle poëzie. In deze studieweek gaat de letterkundige Jaap Goedegebuure aan de hand van een aantal voorbeeldgedichten in op dit nog altijd actuele fenomeen.

Praktische informatie

Data: maandag 7 juli t/m donderdag 10 juli 2025
Locatie: Radboud Universiteit Nijmegen, Maria Montessori gebouw, ruimte MM 00.025 
Tijden: Dagelijks van 10.00 tot 15.30 uur. 
Voertaal: Nederlands
Literatuur: Er wordt een reader beschikbaar gesteld.
Kosten online: € 210 incl. BTW 
Kosten fysiek: € 235 incl. BTW

Aanmelden en contact

Aanmelden kan via de ‘schrijf je in’-knop bovenaan deze pagina. Voor vragen neem contact op met het secretariaat: secretariaat@titusbrandsmainstituut.nl

Opbouw van de studieweek

Collegetijden

Dagelijks van:

10.00-10.45 uur
pauze
11.15-12.00 uur
lunchpauze
13.30-14.15 uur
pauze
14.45-15.30 uur

Dag 1 (maandag 7 juli)

Op de eerste dag van deze studieweek staan we stil bij de mystieke poëzie in de middeleeuwen en vroegmoderne tijd, aan de hand van de werken van Hadewych, Juan de la Cruz en Jan Luyken. Vervolgens richten we ons op romantische en post-romantische poëzie. Deze is geïnspireerd door de mystieke traditie, maar wijkt daar ook van af vanwege het seculiere en esthetiserende karakter. De gedichten van de Franse symbolisten Baudelaire, Rimbaud en Mallarmé en de poëzie van de Nederlandse symbolisten Leopold en Boutens zijn hier voorbeelden van.

Dag 2 (dinsdag 8 juli)

Op de tweede dag lezen we uit het essay Gebruiksaanwijzing der lyriek van de Vlaamse dichter Paul van Ostaijen. Ook staan we stil bij de opvattingen van Henri Brémond en Jacques Maritain over de relatie tussen poëzie & kunst en het christelijk geloof. We lezen gedichten van Paul van Ostaijen en Martinus Nijhoff.

Dag 3 (woensdag 9 juli)

Op de derde dag horen we hoe Paul Rodenko, als theoreticus van de modernistische traditie, kijkt naar de relatie tussen poëzie en mystiek. We zullen gedichten lezen van Gerrit Achterberg, Lucebert en Hans Faverey.

Dag 4 (donderdag 10 juli)

De laatste dag van deze studieweek staan we stil bij dichters in het spoor van Hadewych: Vasalis, Maria de Groot en Maria van Daalen.

Docent

Jaap Goedegebuure (1947) was tot 2012 hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit Leiden. Daarvoor vervulde hij leeropdrachten aan de universiteiten van Berlijn, Tilburg, en Nijmegen. Hij schreef twee boeken over de dichter H. Marsman, Op zoek naar een bezield verband (1981) en de biografie Zee berg rivier (1981). Ook schreef hij een aantal studies over de literatuur van de negentiende en twintigste eeuw, waaronder het boek Wit licht. Poëzie en mystiek in de Nederlandse literatuur van 1890 tot nu (2015). In 2018 publiceerde hij een biografie van Frans Kellendonk, van wie hij ook een uitgebreide editie van het verzameld werk en een bundel brieven bezorgde. Hij is literatuurcriticus voor Trouw.

Voorgaande studieweken mystiek

De ene keer staat een specifieke mystieke tekst centraal, de andere keer laten we ons gidsen door verschillende teksten van een bepaalde mysticus. In deze teksten wordt tastend en zoekend tot uitdrukking gebracht wat nauwelijks taal heeft, de ervaring van een mens met het Onuitsprekelijke. Met recht een traditie te noemen, de studieweek mystiek wordt namelijk al georganiseerd sinds 1982. De afgelopen jaren stonden de volgende onderwerpen, iconische teksten en auteurs centraal: ‘Karmelitaanse mystiek, in de leerschool van Titus Brandsma’ (2023), zestiende-eeuws meesterwerk  ‘De Evangelische Peerle’ (2022), de natuurmystiek vanThomas Merton (2021),  Jan van het Kruis (2019), Titus Brandsma (2018), Bachs Matthäus-Passion (2017) en dé mystica van de liefde, Hadewijch (2016).