Chaos voor de deur van een stervende dichter

Tien jaar geleden stierf de markante dichter en schrijver Rogi Wieg. Hij was één van de  eerste bekende personen in Nederland die euthanasie kreeg wegens ondragelijk psychisch  lijden. De euthanasie van Wieg zorgde voor een tweedeling in zijn nabije omgeving en  eindigde in chaos voor de deur van de stervende dichter. Hoe om te gaan met een vriend of  geliefde die niet langer verder wil leven? In DOCS vanaf 9 juli: De laatste keuze van Rogi  Wieg. Te vinden op nporadio1.nl/podcasts/DOCS en alle podcastplatforms

In De laatste keuze van Rogi Wieg vertelt documentairemaker Frank Kromer het  geruchtmakende verhaal van Wiegs dood op aanvraag. Aan de hand van interviews met betrokkenen zoals voormalig dichter des vaderlands Ester Naomi Perquin, criticus Rob  Schouten, schrijver Jessica Durlacher, uitgever Franc Knipscheer en weduwe Abys Kovacs schetst hij een beeld van een groep intimi die radicaal tegenover elkaar komt te staan.

Rogi Wieg, zoon van Hongaars-Joodse vluchtelingen, stond bekend om zijn diep romantische en melancholische gedichten. Zijn werk werd verschillende malen bekroond. Desondanks  worstelde Wieg met depressies. Hij werd meerdere keren opgenomen, behandeld met elektroshocks en ondernam twee zelfmoordpogingen. Maar altijd vond hij een manier om door te gaan met leven en vormde uiteindelijk zelfs een sterke mening tegen suïcide. Je mocht nooit meegaan in de doodswens van een ernstig depressief persoon; Omdat die mensen niet dood willen, ze willen alleen een ander leven maar weten niet hoe dat te realiseren. Tot Wieg in de herfst van 2014 tegen een muur liep, hij kon het geestelijk en lichamelijk niet langer opbrengen; hij nam de afslag naar euthanasie.

Eén van de grootste tegenstanders van zijn keuze was collega en goede vriend Joost  Zwagerman. In de maanden na de aankondiging van Wiegs euthanasie bestookte hij alles en iedereen met talloze e-mails om zijn vriend en andere betrokkenen in te laten zien dat er genoeg  was om voor te leven. Op de dag van de aangekondigde dood zit Zwagerman vast op  Terschelling. Jessica Durlacher: “Op een gegeven moment belde Joost mij op: ‘Jessica, ik geloof  dat hij het echt gaat doen. Ik geloof dat het echt waar is. Je moet er nu naar toe, je moet zorgen  dat het niet gebeurt, want het is gekte.’”

De dag van de euthanasie zou zich kenmerken door chaos, schreeuwende mensen voor een dichte deur en nieuwsgierige buurtbewoners die op het geluid afkwamen. Uiteindelijk moest de politie langskomen om de boel in toom te houden. Weduwe Abys Kovacs: “Ondanks het gedoe een half uur voor zijn dood met die BN’ers en de politie, is hij met rust doodgedaan. Hij was zo mooi toen hij doodging, met een glimlach. Dat vergeet ik nooit.”

Terugkijkend op die knotsgekke periode ziet dichter Ester Naomi Perquin dat veel mensen geen zicht hadden op hoe slecht het werkelijk ging met Wieg en dat er voor afscheid eigenlijk geen ruimte was: “Ik denk dat het voor iedereen beter, helender en dragelijker was geweest als die laatste maanden in het teken hadden gestaan van een afscheid. Als hij dat had gekund, als hij daar meer ruimte voor had gemaakt.”

De laatste keuze van Rogi Wieg is een documentaire van Frank Kromer, die eerder de bejubelde podcast Ludmilla maakte voor NTR/NPO Luister. Redactie Koen Schouwenburg, eindmix Gijs Friessen. De documentaire is vanaf 9 juli te beluisteren in de feed van DOCS, een podcast van NPO Radio 1.