Jojanneke van den Berge verbreekt de externe eer van het studentencorps
Er gaat geen jaar voorbij zonder dat er een nieuwe misstand binnen het studentencorps in de media verschijnt: van sperma-emmers in Amsterdam, naar vechtpartijen in Leiden tot bangalijsten in Groningen. Voor velen is het corps een gesloten en onbegrijpelijke wereld, die alleen herkenbaar is als je er zelf onderdeel van bent (geweest). Schrijfster en oud-lid Jojanneke van den Berge besluit in haar debuutroman Uf die gesloten wereld open te breken, waarmee ze zowel de mooie als de minder mooie kanten van het leven bij het studentencorps laat zien.
Jojanneke van den Berge is geen onbekende in de mediawereld. Ze was presentatrice bij PowNed, RTL 4 en EenVandaag en schreef voor HP/De Tijd en dagblad De Pers. Van den Berge studeerde communicatiewetenschappen en ontwikkelingsstudies aan de Universiteit van Amsterdam. Ze woonde in Utrecht waar ze lid was van de Utrechtsche Vrouwelijke Studenten Vereeniging (UVSV), het decor van haar roman.
Utrecht is de enige stad waar de seksen binnen het studentencorps van elkaar gescheiden zijn. Mannen worden lid van USC en vrouwen van U.V.S.V./N.V.V.S.U. In de roman worden beide perspectieven op het Utrechtse corpsleven belicht door eerstejaarsstudent Eline en tweedejaars student David.
Het verhaal van Eline begint tijdens het novitiaat, de ontgroening van UVSV. Waar Eline na deze periode op zoek gaat naar haar plek binnen het studentenleven, heeft David die plek al gevonden. Hij maakt deel uit van een gave jaarclub, woont in een prominent huis en heeft toffe vrienden. Op papier heeft David het goed voor elkaar, maar hij zit gevangen in de verwachtingen van zijn omgeving.
Zonder al te veel moeite wordt Eline een Uf (lid van UVSV). Ze vindt een kamer in een knus huis en vormt een gezellige jaarclub. Al snel ontmoeten Eline en David elkaar; op deze manier krijgt Eline een inkijkje in het mannelijke studentenleven bij USC. Onbewust trekt David Eline mee in zijn innerlijke strijd en laat haar kennismaken met de verborgen, donkere kant van het corps.
Die donkere kant bereikt een climax op het huisdiner van David, waar Eline als zijn (vriendschappelijke) date aanwezig is. Ze drinkt zo veel dat ze nauwelijks nog beseft wat er om haar heen gebeurt. Daardoor merkt ze niet dat haar date verdwenen is en een andere huisgenoot misbruik maakt van de situatie.
Studentikoos
De roman bestaat uit 51 korte hoofdstukken die afwisselend vanuit het perspectief van Eline en David worden verteld. Door deze structuur komen de overeenkomsten en de verschillen tussen het mannelijke en het vrouwelijke studentenleven concreet naar voren. Uf is geen autobiografisch verhaal, maar het woordgebruik, de details en de kennis van tradities weerspiegelen Van den Berges persoonlijke ervaring. Ze gebruikt studentenjargon als de pit (de televisie), pottentreinen (rijtjes bier), HJ (huisjongste) en knorren(kennen niet ‘onze’ regels, mensen die geen lid zijn van het corps). De roman weet daardoor de sfeer en realiteit van het studentenleven treffend weer te geven.
Ook typerend voor het studentenleven is de gezonde dosis studentenhumor in de roman. Er komen lachwekkende tradities voorbij zoals bh-vechten, dingen brassen (stelen) van USC en een pyjamazwerfdag door de stad. De studententijd is zowel een zoektocht naar jezelf en jouw plek in de wereld als een tijd van vrijheid en plezier, zoals ook blijkt uit het verschil tussen de twee hoofdpersonages.
Vrouwen moeten ruimte innemen
Uniek voor deze roman is dat ook de schandalen van het corpsleven behandeld worden. De studentes praten met elkaar over seksistische speeches en bangalijsten. Ze zijn boos en teleurgesteld, maar laten zich vooral niet tegenhouden door hun mannelijke medestudenten. Daarnaast wordt ook de nodige kritiek geleverd op de buitenwereld:
Oké, maar in de echte wereld, buiten het corps, is het dus niet anders. Erger misschien nog wel. Dat is óók gewoon een feit. Alleen liggen wij onder een vergrootglas. Het corps wordt er altijd op afgerekend. Dat voelt soms zo makkelijk en oneerlijk.
Met alle schandalen die in de media verschijnen, vragen veel mensen zich af waarom er jaarlijks nog duizenden studenten lid worden van corpora door het hele land. In Uf geeft Jojanneke vd Berge antwoord op deze vraag: het draait om het ultieme groepsgevoel, de kracht en de vrijheid die leden voelen bij het studentencorps. Dit zorgt ervoor dat Eline – en met haar duizenden andere jonge vrouwen – zich veilig voelt op de Club (sociëteit Hestia, de thuisbasis van UVSV). De vrouwen in het corpsleven staan in deze roman centraal, zij moeten juist ruimte innemen in het studentenleven.Van den Berge laat zien dat achter de schandalen een wereld schuilgaat waarin vriendschap, vrijheid en saamhorigheid opbloeien.
Laat een reactie achter