Op de Twaalfde Kerstdag las ik in Neerlandistiek
Twaalf collega’s kijvend
Elf schrijvers schrijvend
Tien die het wisten
Negen polemisten
Acht rubricisten
Zeven studies wenkend
Zes docenten denkend,
Vijf keer wat nieuws,
Vier feuilletons,
Drie uitgelicht,
Twee taalartikels,
En een column van Marc als ontbijt!
Terwijl de meeste computerprogramma’s grote moeite hebben met het verschil tussen letterlijk en figuurlijk taalgebruik, draait Chattie (zoals ik haar noem) daar haar hand niet voor om. Op mijn vraag wat ‘ik reed hem in de wielen’ betekent, meldde de gratis versie 3.5 in januari 2025: ‘Het betekent dat je iemand dwarsboomt of hindert, vaak op een manier die hun plannen of vooruitgang belemmert.’ ‘Hun’ zal wel de genderneutrale keuze zijn. Chattie lijkt dus de betekenis te ‘snappen’ en daarmee de eerste wet van Hugo Brandt Corstius te ontkrachten, die inhield dat semantiek in de computer-taalkunde altijd roet in het eten gooit. Daarna raakt Chattie echter het spoor bijster, want met grote stelligheid beweert hun: ‘Het komt oorspronkelijk uit de wielersport, waar het letterlijk betekent dat je met je fiets de wielen van een andere fietser raakt, waardoor die persoon gehinderd wordt.’ Hier is nog enige ruimte voor verbetering. De uitdrukking dateert namelijk al uit 1797, lang voor de uitvinding van de fiets, en verwijst naar de wielen van een rijtuig. [9e letter van het 3e woord van de titel]
In de Kerstperiode, om precies te zijn vanaf Eerste Kerstdag tot aan de avond vóór Driekoningen, biedt Neerlandistiek, als neerlandistische verstrooiing, een ouderwets gezelschapsspel voor het hele gezin! U krijgt elke dag een couplet erbij van een lied, en een citaat uit een populair werk over taal dat in 2025 verscheen. Aan u de taak om het lied te zingen, het citaat te achterhalen, en de auteur(s) en de titel van het werk te noteren.
Het lied heeft niets met het citaat te maken, maar dient uitsluitend ter vermaak, en het overzicht over de vordering van de quiz. Mocht u de aanvechting niet kunnen bedwingen om in gezang uit te barsten, let u dan op dat u het woord ‘Kerstdág’ met klemtoon op de tweede lettergreep zingt!
Prijsvraag
Als prijsvraag wordt een letter aangewezen van elke titel van het werk waar het citaat in staat. Die letters moet u gedurende de twaalf afleveringen van de quiz verzamelen. Ze vormen, door elkaar gehusseld, aan het einde een woord. Stuur uw oplossing met de volledige lijst (auteurs en titels), alsmede het gevonden woord, uiterlijk dinsdag 6 januari naar peter-arno.coppen@ru.nl. De eerste inzender van een volledig juiste oplossing mag een werk uit de lijst uitkiezen, en onder de andere juiste inzendingen wordt een tweede winnaar geloot, die ook een werk naar keuze krijgt. Wie een geluidsopname van het volledige gezongen lied meestuurt, loot dubbel mee.
