Gevormd door de geschiedenis
Toen ik in 1996 voor het eerst in Berlijn was realiseerde ik het me voor het eerst: ik loop op historische grond. Dat veroorzaakte een fysieke ervaring. Alsof ik met voorzichtige stappen door het heden moest lopen, om eerbied te hebben voor het verleden. Ik moest eraan denken bij het lezen van Het huis Chouette. In deze roman kopen Janneke en Olivier een huis in Frankrijk. Het is vooral voor Janneke, die een plek moet hebben om zich terug te kunnen trekken en tot rust te komen. Het huis staat nog vol inboedel en stukje bij beetje ontrafelt Janneke het verleden van het huis en zijn bewoners, de familie Chouette. Zij heeft ook gevoeld op historische gronden te lopen, zij het van een meer particuliere geschiedenis dan de Berlijnse.
Dat is niet erg. De geschiedenis die Janneke ontrafelt mag dan wel een persoonlijke geschiedenis zijn, deze geeft een beeld van de Franse kolonisatie in Algerije en hoe deze impact heeft op een gewoon Frans gezin. Het is niet gek dat Janneke, zelf dochter van een Surinaamse vader, overeenkomsten ziet met haar eigen familieverhaal. En waar de roman begint als een romantisch en eenvoudig Ik-vertrek-verhaal, vormt deze verbinding een wat diepere laag. Janneke begint zich ook met Josephine, de moeder des huizes, te vereenzelvigen, waardoor de twee verhalen door elkaar beginnen te lopen en, uiteindelijk ook een worden.
Soms werken de twee verhaallijnen voor de roman wat verwarrend en de ‘poëzie’ op de afsluitende pagina’s van elk deel doen afbreuk aan het boek (ook al zijn het er maar drie). Ook blijven de taal en de zinnen wat feitelijk, waardoor het boek – ik blijf het ook ‘het boek’ noemen, merk ik nu – maar geen roman wil worden. Het verwerken van gevonden brieven, huisraad en andere zaken die een familie kenmerken tot een eigen verhaal is een aardige vondst. En dat we allemaal kind van de geschiedenis zijn kan niet vaak genoeg benadrukt worden. De beide geschiedenissen, zowel de Franse kolonisatie in Algerije als de Nederlandse in Suriname, laten sporen na, niet alleen in huizen, maar ook in mensen.
Laat een reactie achter