De handel in tweedehands boeken staat onder druk en boekhandels verdwijnen uit het straatbeeld. Daarom is het extra verheugend stil te kunnen staan bij het zeventigjarig bestaan van Antiquariaat Brinkman, sinds mensenheugenis gevestigd op Singel 319 in Amsterdam. Ter gelegenheid van dit jubileum is een goed geannoteerde gids verschenen, ter begeleiding van een wandeling door de Amsterdamse Jordaan, langs adressen van drukkers en schrijvers in de periode 1670-1750. Dit onderwerp is bij de schrijfster van deze uitgave, Anna de Haas, in goede handen. Zij publiceerde eerder over toneel en andere letterkundige onderwerpen, met een stevig accent op vrouwen en de achttiende eeuw.  

Het leuke van de Jordaan in die tijd is, dat het de plek was waar minder bekende en weinig succesvolle schrijvers en ondernemers hun domicilie hadden. Alleen al daarom is deze wandelgids een openbaring: tussen namen van toenmalige beroemdheden als Blaeu, Pieter Langendijk of Spinoza treffen we figuren aan als Dirck Kienemans of Barbara Quickenburg, de vrouw van Jan Pook. Allemaal nog nooit van gehoord. 

Met een boekje als dit moet je eigenlijk twee dingen doen. Eerst rustig thuis lezen: je kunt dan genieten van de talrijke kleurenillustraties en je verwonderen over bizarre titels van publicaties uit die tijd, zoals De vervrolykende Momus of koddige berisper (opgedragen aan H. C. Ludeman, doctor, zonder promotie).  De kleurrijke en vaak allertreurigste levensbeschrijvingen van de genoemde schrijvers, drukkers en boekhandelaren wekken een levendige impressie van een wonderlijke, voltooid verleden tijd. 

Het tweede wat de lezer vervolgens te doen staat is erop uittrekken. Met het boekje in de hand – speciaal op de binnenflappen voorzien van overzichtelijke kaartjes – kan men dan anno nu in de Amsterdamse Jordaan proberen iets van het decor te vinden waar zich lang geleden het beschrevene heeft afgespeeld. Omdat men in de 17^de en 18^de eeuw nog geen huisnummers gebruikte, is doorgaans alleen bij benadering aangegeven waar iemand woonde, of waar zich een bepaald bedrijf bevond. De wandelaar maakt moeiteloos een reis door de tijd. Waar Rembrandt overleed, waar geschriften van Spinoza werden gedrukt: aansprekend komt de historie tot leven. Toen antiquariaat Brinkman in 2015 zestig jaar bestond, alweer tien jaar geleden nu, verscheen ter gelegenheid daarvan ook al zo’n gidsje: Boekverkopers aan het Singel. Een historische wandeling tussen Torensluis en Muntplein van Hans van der Veen en Jos van Waterschoot. Deze inspirerende en leerzame uitgaven voeden de hoop dat antiquariaat Brinkman nog lang blijft bestaan en bij volgende jubilea vergelijkbare aanstekelijke boekjes doet verschijnen. Om nu al naar uit te kijken.

Anna de Haas, Drukkers en schrijvers in de Jordaan, 1670-1750. Een wandeling. 95 p., met talrijke illustraties in kleur, literatuuropgaven en register. Amsterdam, 2026. Meer informatie en bestellen via Antiquariaat Brinkman