AI herkent emoties in historische brieven Het Guido Gezellearchief van de Openbare Bibliotheek Brugge werkt samen met het Gezellegenootschap, de KANTL en de UAntwerpen sinds 2017 aan een digitale uitgave van Gezelles brieven. Meer dan 2600 brieven zijn al getranscribeerd en van notities voorzien. Ze zijn te raadplegen via GezelleBrOn en bevatten een schat aan informatie … [Lees meer...] overOntdek de ‘emotiebarometer’ op gezelle.be
letterkunde
En wie schrijdt er binnen als een gewone winkelier? . . . Lodewijk van Deyssel
Ik moest vanmorgen denken aan de beroemde schrijver Lodewijk van Deyssel. Al in de jaren dertig was de meest gevreesde van de Tachtigers een levend monument geworden. Een ongenaakbaar iemand die je niet zomaar kon aanspreken. Zelfs zijn stadgenoot Speenhoff die aan het Frans Halsplein in Haarlem woonde in een te duur huis met veertien kamers. Hij durfde Van Deyssel niet aan te … [Lees meer...] overEn wie schrijdt er binnen als een gewone winkelier? . . . Lodewijk van Deyssel
Zeegazelle
De bundel Verblijf (2025) van Yasmin Namavar eindigt met een indrukwekkend gedicht dat met alles wat er momenteel in Iran gebeurt de moeite waard is om te lezen of herlezen. Het gaat over een gebeurtenis van iets meer dan een jaar geleden die alweer uit de aandacht is weggedrukt. Zeegazelle voor ahoo daryāyi omdat hij mijn woning bezet, zijn gedrongen lijftegen mijn … [Lees meer...] overZeegazelle
Groslijst: Sigrid Bousset, Wat ik haar niet vertelde
Een daad van liefdevolle ontluistering Ivo Michiels (1923–2012) geldt als een van de grote vernieuwers van de Vlaamse literatuur. Hij was een onvermoeibare stimulator van het nieuwe in literatuur, film en beeldende kunst, een begeesterend filmdocent, redacteur van invloedrijke tijdschriften en een belangrijke ambassadeur van Vlaamse schrijvers in het Nederlandse literaire … [Lees meer...] overGroslijst: Sigrid Bousset, Wat ik haar niet vertelde
Ilja Leonard Pfeijffer en Olga van Marion over Tesselschade Roemers
In deze aflevering van Historische Klassiekers beklimmen we de smalle trappen van het Muiderslot. Boven, op de galmende, krakende zolder, wacht Tesselschade Roemers: dichter, denker, musicus. Buiten strijken kauwen neer in de boomgaard, binnen klinken woorden die vier eeuwen trotseerden. Hier ontvouwt zich een bestaan vol hartstocht, verlies en scherpzinnig taalspel. Zinderend … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer en Olga van Marion over Tesselschade Roemers
Plein Publiek: Han van Wieringen
Han van Wieringen schrijft proza, poëzie, toneel, essays én beschouwingen over toneel. Zijn nieuwe roman Niet zonder mijn broer is een intiem verhaal over familieverhoudingen, identiteit, het raadselachtige en de liefde. Programmamaker Ianthe Mosselman interviewt Han van Wieringen over zijn nieuwe boek, schrijven en het kijken naar kunst. Han van Wieringens prozadebuut De … [Lees meer...] overPlein Publiek: Han van Wieringen
Ivo Michiels
Tot rood voor ogen stond. Pluk een zin, woorden uit een boek. Zinnen en woorden en maak een boeket. Herhaal en herhaal en luister naar de kleuren van de woorden. Steel, woorden capillaire woorden tegen de zwaartekracht in, naar het licht. Bevelen! Ik ben bang voor bevelen, de aantrekkingskracht van bevelen. Met het rood voor ogen ga ik naar het licht. De stof, door het woord … [Lees meer...] overIvo Michiels
Have all fowls nests begun
De Nederlandse poëzie is rond 1100 begonnen met een liedje in het Engels. Het is al lang bekend dat Hebben olla uogala werd neergeschreven in een klooster in Kent, en wel vermoedelijk door een Vlaamse monnik, maar de laatste jaren begint het idee steeds meer post te vatten dat de tekst die indertijd diende om een nieuw gesneden pen uit te proberen, waarschijnlijk een spel was … [Lees meer...] overHave all fowls nests begun
Te verschijnen: De nieuwe golf
Nederlandstalige hiphop is populairder dan ooit. Met het album New Wave bereikte het genre in 2015 definitief het grote publiek, en in 2018 waren acht van de tien meest gestreamde tracks Nederlandstalige hiphopnummers. Hiphop gaat in de kern over identiteit: over wie je bent, waar je vandaan komt, wat je daarvan meeneemt en met wie je je graag omringt. In hun tracks en … [Lees meer...] overTe verschijnen: De nieuwe golf
In gesprek met dichter Vince Noens
Vince Noens (2004) is dichter en student Taal- en Letterkunde aan de Universiteit Antwerpen. Hij schrijft poëzie met een scherp oog voor traditie én vernieuwing, en werd in 2023 benoemd tot eerste jeugddorpsdichter van Sint-Gillis-Waas. Sinds 2025–2026 is hij campusdichter van UAntwerpen. Zijn werk verscheen onder meer in Elders Literair, Het Gezeefde Gedicht, Poëziekrant en … [Lees meer...] overIn gesprek met dichter Vince Noens
16 januari 2026: Documentaire Astrid Roemer
Naar aanleiding van het overlijden vorige week van schrijfster Astrid Roemer (1947-2026) herhaalt Het Uur van de Wolf (NTR) morgen, vrijdag 16 januari om 14.00 uur op NPO 2, de documentaire Astrid H. Roemer: de wereld heeft gezicht verloren (2016), gemaakt door Cindy Kerseborn. Daarna is de documentaire een week lang te zien op NPO Start. Regisseur Cindy Kerseborn … [Lees meer...] over16 januari 2026: Documentaire Astrid Roemer
Lesbrief Anna Roemers
Hoewel ik wel van haar bestaan wist, had ik nog nooit een gedicht van Anna Roemers gelezen voordat ik met deze opdracht begon. Dit project werd daardoor mijn eerste echte kennismaking met haar werk, en wat voor een! Anna Roemers blijkt een ironische, grappige en kritische dichter die ons hele vooroordeel over onderdrukte vroegmoderne vrouwen die niets konden of mochten … [Lees meer...] overLesbrief Anna Roemers
Colla Bemelmans, schrijver/dichter
Onderstaand artikel verscheen in december 2025 in ‘Literatuurportret’, een online reeks op de site van het Koninklijk Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap (LGOG). ’t Hoes is laegde gaard is laegen ouch ’t hartis zjwart (‘t Huis is leeg / de tuin is leeg / en ook het hart / is zwart) Schrijven was zijn leven, poëzie zijn grote liefde en dichten een … [Lees meer...] overColla Bemelmans, schrijver/dichter
11 februari 2026: Het vergeten taalwonder Giacomo Prampolini
Op woensdagavond 11 februari vindt in het Leidse Academiegebouw de LUCAS publiekslezing van 2026 plaats, waarbij een onderzoeker uit het Leiden University Centre for the Arts in Society (LUCAS) voor een breder publiek over diens vakgebied spreekt. Dit jaar is de eer aan universitair docent Italiaanse letterkunde Carmen van den Bergh, met een lezing getiteld ‘Het vergeten … [Lees meer...] over11 februari 2026: Het vergeten taalwonder Giacomo Prampolini
Lezen = gelezen worden
Verschillende vrienden (zelf ook schrijvers) spraken me aan op de lijst met de boeken die ik vorig jaar heb gelezen. Ze meenden dat ik onmogelijk meer dan honderd boeken tot me genomen kon hebben. ‘Er zaten ook dunnetjes bij,’ bracht ik er zwakjes tegenin. ‘Waar haal je de tijd vandaan?’ vroegen ze. ‘Toon mij de screen time die u op uw smartphone doorbrengt en … [Lees meer...] overLezen = gelezen worden
Kunstmatige intelligentie: papegaai of echo?
De komst van zogeheten grotetaalmodellen en chatbots is sinds de introductie van ChatGPT ruim drie jaar geleden natuurlijk een belangrijk onderzoeksonderwerp voor de taal- en literatuurwetenschap. Ineens bestaat er een ding anders dan een levende mens die teksten weet voort te brengen. Wat betekent dat voor ons begrip van taal? En van verhalen? Allerlei discussies over die … [Lees meer...] overKunstmatige intelligentie: papegaai of echo?
Vertel het iemand van Rachida Lamrabet
In deze video bespreekt Jörgen het boek Vertel het iemand (2018) van Rachida Lamrabet. Voorleesstem: Rachida Lamrabet Fixditpodcast Lange Lijnen #4 met Rachida Lamrabet https://fixdit.nu/podcast/rachida-lamrabet/ Deze video werd gemaakt in opdracht van Fixdit. … [Lees meer...] overVertel het iemand van Rachida Lamrabet
Terugkeer naar daar en toen
Over de ‘Nijmeegse roman’ Die stad, dat jaar van Koos van Zomeren Op 30 november 1987 deed Koos van Zomeren in zijn ‘journaal’ Een jaar in scherven (1988) verslag van zijn particulier ‘eureka’: ‘Het thema is terugkeer. Dat dat nu pas tot me doordringt.’ Van Zomeren zag op dat moment zijn leven, ook zijn schrijversleven en zijn politieke leven, getekend door … [Lees meer...] overTerugkeer naar daar en toen
Verschenen: Hertaling Eva
Eva is een vrouw die haar plek in de wereld zoekt. Een wereld van taboes, ontucht en schaamte. In een tijd waarin vrouwen geacht worden zich te schikken, durft Eva te twijfelen, te verlangen en te denken. Ze groeit op in een joods-orthodox gezin, breekt uit, ontdekt het socialisme, trouwt, scheidt en worstelt met haar seksualiteit en identiteit. Via een poëtische … [Lees meer...] overVerschenen: Hertaling Eva
31 januari 2026: Glanzende geheimenis / Hemelse vreugde – over P.C. Boutens
Maak je klaar voor een betoverende avond vol muziek, poëzie en verborgen verhalen rondom dichter P.C. Boutens. Het Feest der Poëzie presenteert voordracht, liedkunst en twee bijzondere bibliofiele uitgaven, waaronder het fonkelnieuwe Laetitia Caelestis. Laat je meevoeren door klassiekers en vergeten parels, levend gemaakt door stem, piano en theatrale vertelkunst. Met uniek … [Lees meer...] over31 januari 2026: Glanzende geheimenis / Hemelse vreugde – over P.C. Boutens
Astrid Roemer
Land waar je vandaan komt. Desi. Haat is fadenscheinig zegt ze, het ik zonder bloed, ze zegt zonder ziel, ze zegt geen doel, gemaakt door spiraal van leven, ze begrijpt alles: wortoe d'e tan abra. Dit is het 131e schrijversportret van Robert Kruzdlo op Neerlandistiek. … [Lees meer...] overAstrid Roemer
In gesprek met auteur Jeroen Theunissen
Jeroen Theunissen is schrijver en docent tekstanalyse aan het RITCS in Brussel. Hij debuteerde in 2004 met de roman De onzichtbare, gevolgd door een veelzijdig oeuvre van romans, poëzie en verhalen waarin hij de grenzen van fictie, identiteit en plaats aftast. Zijn roman De omwegen stond op de shortlist van de Libris Literatuurprijs. Recent verscheen Een Week (2024). … [Lees meer...] overIn gesprek met auteur Jeroen Theunissen
Misschien komt het door de sneeuw dat ik me ’s morgens al zo moe voel.
Misschien komt het door de sneeuw dat ik me ’s morgens al zo moe voel. De (gecursiveerde) openingszin van Hersenschimmen (1984) van J. Bernlef betreft een overdenking. Het oorzakelijke verband tussen de sneeuw en de gemoedstoestand van de ik-verteller is op veel manieren in te vullen - sneeuw kan licht fel weerkaatsen, geluid sterk dempen, reliëf afvlakken, kleur verbergen - … [Lees meer...] overMisschien komt het door de sneeuw dat ik me ’s morgens al zo moe voel.
Groslijst: Carmen van Geffen, Engel van de blauwe stad
Mei 1866 op de rivier de Schelde, nabij de haven van Antwerpen. Gustav, opvarende van het emigrantenschip Agnes waar een nog onbekende ziekte heerst, bemerkt de stilte. De stedelingen verhinderen de komst van het schip: Nieuwe zieken van boord halen bleek onmogelijk, terugkeren naar de stad was verboden. Dus werden ze een bocht verder gesleept om voor anker te gaan … [Lees meer...] overGroslijst: Carmen van Geffen, Engel van de blauwe stad
Verschenen: ‘Je mot naar ’t Oostfront gaan, dan ken je dik op je donder krijgen’
Afgelopen jaar verscheen De oorlog in stukjes, een keuze uit Carmiggelts Kronkels over de oorlog. Deze bundel werd enthousiast ontvangen, maar op één punt sterk bekritiseerd, namelijk het gemis aan annotaties en tekstkritiek. Deze uitgave wil in die lacunes voorzien. Aan de hand van deze Kronkels volgt Ellen Krol in dit boek hoe Carmiggelt zijn eigen … [Lees meer...] overVerschenen: ‘Je mot naar ’t Oostfront gaan, dan ken je dik op je donder krijgen’
