Het eerste deel van Het Bureau heet Meneer Beerta, en het begint en eindigt ook met die naam. De eerste zin is: 'Dag meneer Beerta,' zei hij. 'Hij' is Maarten Koning, de hoofdpersoon van Het Bureau. En na 760 pagina's staat er op de laatste bladzijde van Meneer Beerta: Toen stond Beerta opnieuw op. Hij keek naar Maarten. 'We moeten het er nog over hebben hoe je me … [Lees meer...] overJuffrouw Haan in Meneer Beerta
Over Marc van Oostendorp
Deze sandwich is pure nostalgie voor mij
In mijn zoektocht naar het genre van het kookboek ben ik tot nu toe verschillende ondergenres tegengekomen: het kookboek dat gegroepeerd is rond een ingrediënt (de aubergine in Ode), rond een gerecht (de pasta in Pasta Semplice) of een locatie (Paleis Soestdijk in De smaak van Soestdijk). Vandaag nog een mogelijkheid: een bepaalde keuken! In dit geval de Turkse, in Turkish … [Lees meer...] overDeze sandwich is pure nostalgie voor mij
La parole heeft een prijs
Een van de bekendste gedichten die Ramsey Nasr schreef tijdens zijn periode als Dichter des Vaderlands was 'Mi have een droom', een gedicht uit 2009 dat kolkte van de talen en zo begon: wullah, poetry poet, let mi takki you 1 ding: di trobbi hier is ditben van me eigen now zo 66 jari & skerieus ben geen racist, aberalle josti op een stokki, uptodate, wats deze shit? ik … [Lees meer...] overLa parole heeft een prijs
Oachkatzlschwoaf
Het is iets waarover ik nog nooit gelezen heb, en misschien is het dus wel vooral een bewijs van mijn wankele psychische staat. Dat ik in verloren minuten, wanneer ik bijvoorbeeld alleen op straat loop en een beetje moe ben, vrij willekeurige woorden denk om mijzelf te vertreden. Zoals oachkatzlschwoaf. (Beluister het in deze video.) Het is een Beiers woord voor de staart … [Lees meer...] overOachkatzlschwoaf
Waarom Wopke een man is en Wopk een stoere vrouw
Volgens de voornaamkundige Gerrit Bloothooft is Friesland de Nederlandse provincie met de meest afwijkende voornaamkeuze. Dat zal verband houden met het feit dat er ook veel meer Friese dan Nedersaksische, Limburgse of Brabantse namen zijn. In een artikel in het Journal of Germanic Linguistics beschrijven Geert Booij en Willem Visser één manier waarop de omvang van de Friese … [Lees meer...] overWaarom Wopke een man is en Wopk een stoere vrouw
Ellen Deckwitz en de pracht
Nicolaas Beets had in de negentiende eeuw al een hekel aan het woord prachtig – daar schreef ik gisteren al over. Hij vond het een modieus prietpraatwoord. Terwijl het Nederlands woorden had zoals bevallig en schilderachtig, noemde iedereen alles maar prachtig. Dat blijkt uit de bloemlezing van Beets' gedichten die Rick Honings samenstelde. Wie die bloemlezing deze week in … [Lees meer...] overEllen Deckwitz en de pracht
Nicolaas Beets en de pracht
De mooiste gedichten in de bloemlezing In mijn dichten is mijn hart uit de poëzie van Nicolaas Beets door Rick Honings, zijn de gedichten uit de ouderdom. In zijn jonge jaren zat hij wel heel dicht bij zijn modellen, Byron en andere Engelse romantici, en daarna raakte zijn poëzie wel erg met zijn ambt als dominee vervlochten. Die gedichten zitten heel knap in elkaar – de … [Lees meer...] overNicolaas Beets en de pracht
Voor Anne Vegter
De Nederlandse poëzie heeft in 2026 nu al een klassieker voortgebracht: de vijftiendelige cyclus Voor de vervuiling van Anne Vegter, opgenomen in haar Projectmedewerkers. Het is, zoals vaker bij Vegter, spreektaal en filosofie, smerigheid en tederheid, en alles door elkaar, in vijftien sterke gedichten. Vervuiling verwijst nauwelijks naar smog, afval of CO₂ alléén, maar vooral … [Lees meer...] overVoor Anne Vegter
Fantaseren over de moordlust van je vader
Leeslogboek januari 2026 Ik probeer een parallel leven te leiden: een van werk en een van lezen. Dat laatste moet vrij zijn, ik moet lezen wat ik leuk vind, en het mag over onderwerpen gaan die met mijn werk niet veel te maken hebben. Het streven mislukt meestal. Ik lees natuurlijk óók dingen voor mijn werk – deze maand bijvoorbeeld een proefschrift over Young … [Lees meer...] overFantaseren over de moordlust van je vader
Deze pasta ontstond jaren geleden bij toeval
Ik ga verder met mijn zoektocht naar het genre van kookboeken. Na Ode van Jigal Krant, waarin de auteur zich nadrukkelijk als personage presenteerde en er honderduit op los babbelde, en De smaak van Soestdijk waarin er allerlei anekdotes over de Oranjes werden opgedist met een onduidelijke relatie met de recepten die er volgden, deze keer een heel ander boek, dat evenwel gewoon … [Lees meer...] overDeze pasta ontstond jaren geleden bij toeval
Universiteit zonder betekenis
Ik werk aan een universiteit die zich na enig gesoebat met de bisschoppen nog steeds katholiek mag noemen. Maar ze heeft nu besloten om afscheid te nemen van het idee dat dingen ook nog betekenis kunnen hebben. Dat lijkt me de enige conclusie die je kunt trekken uit het artikel over de nieuwe ‘strategienota’ van de Radboud Universiteit in universiteitskrant Vox. Het meest … [Lees meer...] overUniversiteit zonder betekenis
Weg met de moedertaalspreker?
Er is al langer onvrede met de term, ook in de neerlandistiek; ik heb er ook al over geschreven (hier en hier). Maar in een artikel in het tijdschrift Cognition doen 29 taalkundigen en psychologen een frontale aanval op een begrip dat lang heel gewoon was in het taalonderzoek: de moedertaalspreker. Ze gebruiken grote woorden: het begrip is niet alleen wetenschappelijk … [Lees meer...] overWeg met de moedertaalspreker?
Begrijpelijkheid is een vorm van retoriek
Lang hebben we gedacht dat ingewikkelde taal een manier was om macht te laten gelden, of in ieder geval gold als een vanzelfsprekend teken van expertise. Wie gezag had, sprak niet eenvoudig, en omgekeerd. Moeilijke woorden, lange zinnen en impliciete voorkennis waren signalen dat hier iemand sprak die het overzicht had, die zoveel geleerdheid had verworven dat zijn waarheid … [Lees meer...] overBegrijpelijkheid is een vorm van retoriek
Gecancelde boeken
De redactie van De uitvreter, het tijdschrift van de Nijmeegse studievereniging Nederlands, vroeg me welke werken uit de canon gecanceld zouden moeten worden. Hier is mijn lijstje. Vergilius. Aeneis. Op de bodem van de westerse beschaving ligt een fascistisch werk. Aeneas trekt weg uit het vernietigde Troje met een opdracht van de goden: elders een nieuw Troje op te … [Lees meer...] overGecancelde boeken
Hebben we er al die tijd naast gezeten over taal?
Ik verzamel stukken in kranten en tijdschriften waarin definitief wordt aangetoond dat Chomsky ongelijk had. Tientallen jaren was de wetenschap ervan overtuigd, zo vertellen die artikelen, dat de theorieën van deze Amerikaanse taalgeleerde (geboren in 1928) juist waren. Maar nu is er onderzoek dat definitief bewijst dat het anders zit. Spannende verhalen, tot je beseft dat … [Lees meer...] overHebben we er al die tijd naast gezeten over taal?
Het wonder van Voskuil
Ik luister de laatste tijd opnieuw naar het hoorspel Het Bureau – de langste Nederlandstalige hoorspelreeks ooit, 475 afleveringen, wat wil zeggen: meer dan 110 uur. Het is een monument van de Nederlandse radio, met ongekende zorg voor detail samengesteld. De afleveringen klinken, door goedgekozen fragmentjes van de radio en door liedjes naar de jaren die worden verbeeld. Er … [Lees meer...] overHet wonder van Voskuil
Woordgroepen uitspreken
Iedereen kan ontleden. Als iemand praat, stort hij een continue stroom geluid over de luisteraars uit, die deze stroom op de een of andere manier uit elkaar moeten halen: wat zijn de woorden? En hoe verhouden die woorden zich tot elkaar? Een van de wonderlijke eigenschappen van de mens is dat ze dat inderdaad kan, en wel moeiteloos. Je hebt, als iemand in je moedertaal spreekt, … [Lees meer...] overWoordgroepen uitspreken
Toen Labov geen motor durfde rijden
Vijftig jaar geleden verscheen het boek Sociolinguïstiek Het is dit jaar vijftig jaar geleden dat het boek Sociolinguïstiek verscheen. Het was geschreven door René Appel, Gerard Hubers en Guus Meijer, en het vormde de eerste golfkop van een vakgebied dat zich heel snel in Nederland aan het vestigen was: de studie van taal als een sociaal verschijnsel, iets dat zich niet in … [Lees meer...] overToen Labov geen motor durfde rijden
Ruim baan voor Young Adult
Promoties zijn hoogtepunten in het academisch leven. Een collega heeft jaren lang aan een onderzoek gewerkt, tot iedereen tevreden was, en dan is er een middag dat allerlei mensen zich in toga hijsen en de zwoeger een diploma geven. Het feest is misschien nog wel groter als het gaat om een zogeheten buitenpromovendus – iemand die jaren naast een baan heeft gegeven aan de … [Lees meer...] overRuim baan voor Young Adult
Wat nagerechten betreft staat specifiek Boursin vermeld
In mijn zoektocht naar wat een kookboek nu eigenlijk voor boek is – ik zou bijna spreken van een exploratieve studie –, kwam ik onvermijdelijk op De smaak van Soestdijk. Dat is niet alleen de titel van een boek, maar ook van een tentoonstelling op Paleis Soestdijk. Die tentoonstelling heb ik nog niet gezien, al sluit ik niet uit dat ik in mijn mateloze honger naar kennis daar … [Lees meer...] overWat nagerechten betreft staat specifiek Boursin vermeld
Dit is wat iedereen op school moet leren over grammatica
Volgens syntactici aan de universiteiten Wat moeten de kinderen op school leren over taal? Daarover kun je van alles vinden – moeten ze iets leren over hoe talen zich ontwikkelen in de loop van de tijd? wat dialecten zijn en hoe daarmee om te gaan? hoe je met taal gemanipuleerd kunt worden? – maar de meeste mensen zijn het waarschijnlijk wel over eens dat kinderen op een … [Lees meer...] overDit is wat iedereen op school moet leren over grammatica
Zeegazelle
De bundel Verblijf (2025) van Yasmin Namavar eindigt met een indrukwekkend gedicht dat met alles wat er momenteel in Iran gebeurt de moeite waard is om te lezen of herlezen. Het gaat over een gebeurtenis van iets meer dan een jaar geleden die alweer uit de aandacht is weggedrukt. Zeegazelle voor ahoo daryāyi omdat hij mijn woning bezet, zijn gedrongen lijftegen mijn … [Lees meer...] overZeegazelle
Have all fowls nests begun
De Nederlandse poëzie is rond 1100 begonnen met een liedje in het Engels. Het is al lang bekend dat Hebben olla uogala werd neergeschreven in een klooster in Kent, en wel vermoedelijk door een Vlaamse monnik, maar de laatste jaren begint het idee steeds meer post te vatten dat de tekst die indertijd diende om een nieuw gesneden pen uit te proberen, waarschijnlijk een spel was … [Lees meer...] overHave all fowls nests begun
Brief aan de informateur
Geachte mevrouw Letschert, Volgens mij kan de politiek wel wat ambities gebruiken. Misschien is het een goed idee om dat te halen uit een onverwacht deel van de politiek: het taalbeleid. Nederland kan in de komende jaren, onder leiding van de nieuwe regering, een voorbeeldland worden, waar het gaat om onze omgang met talen. Dat kan zonder grote kosten en zonder moeilijke … [Lees meer...] overBrief aan de informateur
Ik bedacht van de week een plantaardige shoarma
Het kookboek als genre De Neerlandistiek gaat natuurlijk over alle verschijningsvormen van het Nederlands, maar feitelijk worden vooral bepaalde genres onderzocht: dichtbundels, natuurlijk, maar ook posts op sociale media zijn al een tijdje heel populair. Je krijgt weleens de indruk dat de laatste lezers van het platform X nog taalwetenschappers zijn, omdat de data daar … [Lees meer...] overIk bedacht van de week een plantaardige shoarma
