Over Hans Robert Jauß en de erfenis van de receptie-esthetica Door Jos Joosten Wie zich, zoals ik, bezighoudt met receptieonderzoek kan niet om een van de klassieke grondteksten van de discipline heen: Literaturgeschichte als Provokation der Literaturwissenschaft van Hans Robert Jauß (1921-1997). Het was zijn oratie als hoogleraar aan de nieuw gevestigde Universiteit … [Lees meer...] overDe SS de literatuurwetenschap binnengemarcheerd
Een Galenus-dwaling in de grammatica
door Freek Van de Velde Respect voor oude opvattingen, of voor de wetenschappers die met die opvattingen zijn komen aanzetten, kan een helder inzicht soms in de weg zitten. Aristoteles’ idee dat vrouwen minder tanden hadden dan mannen is lang onbetwist gebleven. Niemand dacht er blijkbaar aan ook eens in de mond van vrouwen en mannen te gaan kijken, en het aantal tanden te … [Lees meer...] overEen Galenus-dwaling in de grammatica
Symposium ‘Op je woorden letten’
Als afsluiting van het Matthias de Vriesjaar organiseren wij op donderdagmiddag 5 november een wetenschappelijk symposium over Matthias de Vries en de lexicografie in het algemeen. Met lezingen over voorspellingen over de levensduur van een woord, de rol van De Vries in de neerlandistiek in politieke context, waarom woorden al dan niet toegelaten worden tot een … [Lees meer...] overSymposium ‘Op je woorden letten’
Herdenking Tanneke Schoonheim
Op 25 augustus overleed geheel onverwachts en op veel te jonge leeftijd Tanneke Schoonheim. Zij werkte al 32 jaar bij het Instituut voor Nederlandse Lexicologie, later het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT), en zetelde in vele besturen van organisaties in binnen- en buitenland. Zo ook in het bestuur van de Historische Vereniging Oud Leiden (HVLO). Om het leven van Tanneke … [Lees meer...] overHerdenking Tanneke Schoonheim
Van Groot-Brittannië tot Amerikaans president Donald Tusk: Wat kunnen we leren uit een jaar “Taalfout opgemerkt”?
Door Michaël Claessens, Ruud Hendrickx en Eline Zenner “Te veel taalfouten opgemerkt.” Met die titel kondigde VRT-ombudsman Tim Pauwels in januari 2019 de knop “Taalfout opgemerkt?” aan. Bijna een jaar en meer dan 20.000 meldingen later was de tijd rijp voor een evaluatie van de knop. Een analyse van duizend meldingen leerde ons wat de melders te zeggen hebben en hoe ze dat … [Lees meer...] overVan Groot-Brittannië tot Amerikaans president Donald Tusk: Wat kunnen we leren uit een jaar “Taalfout opgemerkt”?
Ruim 40 jaar Kinderen voor Kinderen: hoe de weldoener veranderde in een rolmodel
Je hoeft anno 2020 maar een nieuw Kinderen voor Kinderen-nummer op YouTube aan te klikken om te zien dat dit programma in de 41 jaar van zijn bestaan onherkenbaar is veranderd. Maar wat zeggen die veranderingen over het verschuivende kindbeeld in Nederland? Dat onderzochten letterkundigen Feike Dietz en Laurens Ham van de Universiteit Utrecht. … [Lees meer...] overRuim 40 jaar Kinderen voor Kinderen: hoe de weldoener veranderde in een rolmodel
10 Open Access articles on Old Germanic
To celebrate Open Access week, the editors of Amsterdamer Beiträge zur älteren Germanistik have selected ten articles from the journal's archives to be published in Open Access. The following articles are now available, no need to register for an account. … [Lees meer...] over10 Open Access articles on Old Germanic
Ontdek het literaire laboratorium van Harry Mulisch
Op 30 oktober is het tien jaar geleden dat Harry Mulisch overleed. Samen met W.F. Hermans en Gerard Reve vormde hij ‘de grote drie van de Nederlandse literatuur’. Hij leeft voort in zijn uitzonderlijke oeuvre dat voor het grootste gedeelte tot stand kwam in zijn werkkamer, een ware schatkamer waarin niets aan het toeval is overgelaten. Alle boeken, prenten, beelden en … [Lees meer...] overOntdek het literaire laboratorium van Harry Mulisch
Rob van de Schoor, Ook op de hoeken der straten
neemt men zeer belangrijke levensverschijnselen waar: negentiende-eeuwse literaire journalistiek van Frederik van Hogendorp, J.A. de Bergh en Carel Vosmaer ‘Literatuur op sandalen’: zo noemde Damas (Frederik van Hogendorp) zijn ‘Haagsche Omtrekken’, de prozastukjes in losse trant die hij schreef voor twee dagbladen, Het Vaderland en het Dagblad van Zuid-Holland en ’s … [Lees meer...] overRob van de Schoor, Ook op de hoeken der straten
Ogenglans en offerlam – over erotiek en mystiek bij Jan Engelman
Door Danny Habets Voor de katholieken te vrijzinnig, voor de vrijzinnigen te katholiek. De dichter Jan Engelman werd tijdens de hoogtijdagen van zijn dichterschap zowel vereerd als verguisd. In dit artikel worden enkele gedichten uit zijn bekendste bundel Tuin van Eros nader beschouwd, in een tweede aflevering zullen de kritische reacties van tijdgenoten aan de orde komen. … [Lees meer...] overOgenglans en offerlam – over erotiek en mystiek bij Jan Engelman
uiteenzetting / beschouwing / betoog
Verwarwoordenboek Vervolg (189) uiteenzetting / beschouwing / betoog De woorden worden door elkaar gebruikt, maar er zijn verschillen. … [Lees meer...] overuiteenzetting / beschouwing / betoog
Portretvideo: Nijhoff Vertaalprijs 2020
Vanwege het jubileumjaar gaat de Martinus Nijhoff Vertaalprijs dit jaar naar twee vertalers: Jacques Westerhoven voor het vertalen van Japanse literatuur naar het Nederlands, en Irina Michajlova voor het vertalen van Nederlandse literatuur naar het Russisch. Schrijfster Anna Enquist schrijft hen een brief. … [Lees meer...] overPortretvideo: Nijhoff Vertaalprijs 2020
Gijsbert Rutten nieuwe hoogleraar Historische Sociolinguïstiek van het Nederlands
Per 1 juli startte Gijsbert Rutten als bijzonder hoogleraar Historische Sociolinguïstiek van het Nederlands aan de Universiteit Leiden. Rutten, ook werkzaam als Onderwijsdirecteur bij het Leiden University Centre for Linguistics (LUCL), zal onder andere onderzoek gaan doen naar de historische relatie tussen het Frans en het Nederlands. … [Lees meer...] overGijsbert Rutten nieuwe hoogleraar Historische Sociolinguïstiek van het Nederlands
Oproep: nieuwe leden Raad van advies
Het Nederlands Letterenfonds verwelkomt met ingang van 2021 graag nieuwe mensen in zijn Raad van advies. Zij zullen een belangrijke rol gaan spelen bij de advisering over aanvragen. Er is behoefte aan mensen met deskundigheid of ervaring op een van deze gebieden: de boekhandel, digitale cultuur, literair educatieve activiteiten (gericht op primair of voortgezet onderwijs … [Lees meer...] overOproep: nieuwe leden Raad van advies
Een nieuwe aflevering van het Woordenboek van de Vlaamse Dialecten (WVD): Eten en drinken
Het Woordenboek van de Vlaamse Dialecten (WVD) inventariseert de dialectwoordenschat van Frans-, West-, Oost- en Zeeuws-Vlaanderen. Vlaams is in het WVD dus in zijn dialectologische betekenis opgevat, namelijk als een term voor de dialectgroep in het zuidwesten van het Nederlandse taalgebied. Het is een zusterproject van de reeds afgesloten projecten Woordenboek van de … [Lees meer...] overEen nieuwe aflevering van het Woordenboek van de Vlaamse Dialecten (WVD): Eten en drinken
Het raadsel der ongelezenheid. De grote drie opgedolven en acuut weer begraven
Door Jos Joosten Dat was bijzonder, bedacht ik zondagavond voor de tv, een literatuuritem bij Nieuwsuur en het is geeneens Boekenweek! De Grote Drie waren het thema en waarom ze niet gelezen werden. En eigenlijk had dat onderwerp alleen al genoeg waarschuwing moeten zijn. Want wat volgde was herkauwde oude koek, gemaakt door twee redacteuren die evident te lui waren om zich … [Lees meer...] overHet raadsel der ongelezenheid. De grote drie opgedolven en acuut weer begraven
Al die kakelende stemmen
Door Marc Kregting Hoe zal de toekomst beschikken over Joost Zwagerman? Uiteraard een onbeantwoordbare vraag. Maar de schrijver trof voorzorgen. Hij had een testament gemaakt, zijn privé-archief geschonken aan het Letterkundig Museum en de nalatenschap toevertrouwd aan zijn vriendin en aan zijn uitgeefster. De vraag naar de toekomst was ten minste een belangrijke vraag voor het … [Lees meer...] overAl die kakelende stemmen
Een poëticaal afscheidsgedicht van Jan Six van Chandelier
door Riet Schenkeveld- van der Dussen In het voorjaar van 1649 vertrok Six, koopman in drogerijen, voor een handelsreis naar Spanje en Italië. Bij wijze van afscheid schreef hij het gedicht ‘Fooi’ – dat betekent afscheidsfeest, afscheidsdronk. Het is een Pindarische ode met twee maal drie strofen ‘Keer’, ‘Tegenkeer’ en ‘Toesangh’. In de eerste ‘Keer’ beschrijft hij hoe hij … [Lees meer...] overEen poëticaal afscheidsgedicht van Jan Six van Chandelier
Verloskunde
Wonen in gedichten (18) Door Judit Gera en Jos KleemansMoeilijkheidsgraad gedicht: gevorderdenCategorie: Mens en maatschappij In de serie Wonen in gedichten bespreekt Judit Gera, hoogleraar in Boedapest, gedichten uit de Nederlandstalige literatuur, ten behoeve van het onderwijs in de Neerlandistiek extra muros (buiten het … [Lees meer...] overVerloskunde
Museum Het Hannemahuis onderscheiden met Ina Dammanprijs 2020
Museum Het Hannemahuis ontvangt de Ina Dammanprijs 2020 voor de jarenlange aandacht voor Simon Vestdijk in de hiertoe ingerichte Vestdijkkamer. De uitreiking van deze eervolle tweejaarlijkse prijs vindt plaats op zaterdag 7 november tegelijk met de uitreiking van de Anton Wachterprijs 2020 aan Annemarie Haverkamp voor haar debuutroman De achtste dag. Het is voor het eerst … [Lees meer...] overMuseum Het Hannemahuis onderscheiden met Ina Dammanprijs 2020
Wat kan Plato ons vandaag leren over taal?
Zaterdag: 17 oktober 2020Facebook ANV livestream om 20:00 Het ANV gaat online in gesprek met Emma Cohen de Lara, docent politieke theorieën en samenstelster van de bundel Plato en de sofisten. Een spiegel voor onze tijd. Ze zal ingaan op de betekenis van taal en hoe taal zich verhoudt tot de werkelijkheid en waarheidsvinding. Kunnen Plato's dialogen tussen Socrates en de … [Lees meer...] overWat kan Plato ons vandaag leren over taal?
Verschijning De Gids 2020/5: Doe-het-zelf-design
15 oktober verschijnt het nieuwe nummer van literair tijdschrift De Gids, met deze keer een themadeel over 'doe-het-zelf-design' en een dossier over Friedrich Hölderlin. … [Lees meer...] overVerschijning De Gids 2020/5: Doe-het-zelf-design
Ton van Kalmthout nieuwe bijzonder hoogleraar Nederlandse letterkunde
Per 1 september is Ton van Kalmthout aangesteld als bijzonder hoogleraar Internationale uitwisseling van Nederlandse literatuur in historisch perspectief. Van Kalmthout, senior-onderzoeker literatuurgeschiedenis bij het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis van de KNAW, gaat ook doceren aan de Universiteit Leiden. … [Lees meer...] overTon van Kalmthout nieuwe bijzonder hoogleraar Nederlandse letterkunde
Van je buren moet je het hebben
door Ton van der Wouden Wij taalliefhebbers leven in gelukkige tijden. De jury voor de Taalboekenprijs 2020 kon dit jaar kiezen uit maar liefst zes inzendingen van hoge kwaliteit. Daar was echter geen enkel boek bij van een Belgisch auteur. Gelukkig wordt dat dubbel en dwars goedgemaakt met Buurtaal van de Vlaamse taalkundige Miet Ooms. Dit is mijns inziens het beste boek … [Lees meer...] overVan je buren moet je het hebben
eten / voedsel
Verwarwoordenboek Vervolg (188) eten / voedsel Er is een overlap in betekenis, maar er is ook een klein verschil. … [Lees meer...] overeten / voedsel
