“O Kersnacht schoner dan de dagen”, daar is het de tijd van het jaar voor. Sommige auteurs zingen nu al liederen van een stukje verder op de kalender. Vastelaovend vertelt, verteld, vertel! met de ondertitel: Literatuur en carnaval, Vastelaovend en de Limburgse Letteren, is een inventarisatie van Nederlandstalige literatuur waarin het fenomeen carnaval een rol speelt. De publicatie ligt in het verlengde van de bijdragen van auteur Peter Winkels aan De geschiedenis van de literatuur in Limburg (2016).

Ruim zeventig teksten ontdekte hij, vanaf eind negentiende eeuw tot gisteren: poëzie, proza en drama, waarin Vastelaovend in Limburg terug te vinden is; daarvan een (meestal korte) bespreking en analyse. Het boek bevat verder behalve gedichten en korte prozafragmenten, enkele volledige verhalen en lange romanfragmenten, zodat er feitelijk ook een kleine bloemlezing ontstaat, van Aafjes, Bomans en Carmiggelt tot Jan Wolkers, van Michael Berg tot Jacques Vriens. Verder ook aandacht voor verhalen over carnaval in de rest van Nederland en Vlaanderen, maar ook op de Cariben, in Duitsland, Frankrijk en Italië. Het verloop van Winkels’ onderzoek was deels op Neerlandistiek.nl te volgen.

Vastelaovend vertelt, verteld, vertel! is geïllustreerd met werk van een eeuw Limburgse kunstenaars rond het thema Vastelaovend. Jan van Mersbergen schreef een nawoord en Sjer Jacobs ontwierp het omslagbeeld.

De Bonte Storm raast!

Morgen – wanneer het weer niet omslaat – zal het geweld der viering tot waanzin stijgen. Nu gaat het nog gaaf, vlot en vrolijk toe.

De vitrines der winkels zijn verlicht gebleven. Flitsende en fonkelende lichtreclames accentueren de van jolijt geladen stemming.

De komende en gaande stromen van maskes en gekken passeren elkaar vrij ordelijk, rechts houdend, om hun eigen rythme door te veel botsingen niet in te boeten.

En donder van Carnavalsgeruchten dreunt en zal tot diep in de nacht in de hartaders der stad blijven galmen. In helkeurige pakjes, met veel klatergoud beflonkerd, rukken ze aan en voorbij.

Complotten van tien, twintig tot honderd mensen, jongens en meisjes, meiden en kerels, mannen en vrouwen. Mariniers, clowns, harlekins, pierrots, schoolkinderen, boeren, beddelakens, poorters, krijgslieden, markiezen, postiljons, rechters, dominos, klu-klux-klans, Russen, Geishas, Chinezen en een oneindige variatie van originele, door het toeval gevormde typen.

Uit: De Bonte Storm (1929) van Math. Kemp

Peter Winkels | Vastelaovend vertelt, verteld, vertel! Literatuur en carnaval, Vastelaovend en de Limburgse Letteren | Uitgeverij Jon Winkels, Den Bosch | 192 bladzijden, geïllustreerd,  €24,90 | ISBN 979461550743 | verschijnt  op 1 januari. Verkrijgbaar bij de betere boekhandel en op internet.