Nieuw nummer Mededelingen van de Stichting Jacob Campo Weyerman Het onlangs verschenen, nieuwe nummer van de Mededelingen opent met Ton Jongenelens artikel over de doelistenopstand van 1748 en daarin botsen de nette burgers met het woedende ‘gemeen’. Bijna iedereen lijkt in die dagen een ‘geel hesje’ te dragen. Jongenelen laat zien dat de ‘doelisten’ veel meer bereikten dan … [Lees meer...] overVolkswoede, volksopvoeding, bouwen en breken in de 18e eeuw
Vier Kleengedichtjes
In 1860 gaf Gezelle een reeks van drieëndertig minigedichtjes uit, die getuigen van een grote liefde voor het spelen met taal, klank en rijm, en meer dan eens gebaseerd zijn op de volkspoëzie. Later zou hij nog twee extra reeksen maken en die ook nog uitbreiden met wat hij rijmreken, nageldeuntjes, en spakerlingen noemde, kleine poëziesplinters van twee, drie, hoogstens vier … [Lees meer...] overVier Kleengedichtjes
“Dat niemand vragen derf, waer immer Napels lag”: een vernietigende recensie uit 1649
Door Alan Moss Teleurstelling, frustratie, harenuittrekkende ergernis. Iedereen op vakantie heeft wel eens de neiging gehad om een vernietigende recensie te schrijven: het hotel zál afgestraft worden voor dat gore doucheputje, het restaurant móet boeten voor die schoenzool-steak. Op het magische internet vind je soms onbedoeld hilarische negatieve reviews (nummer zeven … [Lees meer...] over“Dat niemand vragen derf, waer immer Napels lag”: een vernietigende recensie uit 1649
Een bonke keerzen kind!
Door Frank Willaert De poëtische vrijheden die Gezelle zich in zijn tweede bundel Gedichten, gezangen en gebeden (1862) veroorloofde, waren ongekend in de Nederlandse poëzie van zijn tijd en botsten dan ook op het onbegrip van de weinige literaire critici die op zijn bundel reageerden. Een treffend voorbeeld van Gezelles vormexperimenten biedt het gedicht Een bonke keerzen … [Lees meer...] overEen bonke keerzen kind!
Leen van Dijck nieuwe voorzitter van de KANTL
Leen van Dijck werd in 2013 door de KANTL als lid verkozen. In 2017 trad ze toe tot de Raad van Bestuur en in 2018 werd ze ondervoorzitter. Sinds 1 januari 2019 is Leen Van Dijck onze nieuwe voorzitter. Met de invoering van een nieuw decreet werd de termijn voor het voorzitterschap van de KANTL recent aanzienlijk uitgebreid. Terwijl die termijn traditioneel tot slechts één … [Lees meer...] overLeen van Dijck nieuwe voorzitter van de KANTL
buigen / bukken
Verwarwoordenboek Vervolg (102) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overbuigen / bukken
Hei da lieve druppel water
Dit gedicht komt uit de bundel Gedichten, gezangen en gebeden die Gezelle te Brugge publiceerde in 1862. De bundel was bedoeld om Vlaamse katholieke studenten geestelijke ontspanning én leiding te geven. Ook al bevat dit gedicht op het eerste gezichten enkel een virtuoze beschrijving van een waterdruppel, ongetwijfeld gaat het hier ook om de ziel, die haar kristallen zuiverheid … [Lees meer...] overHei da lieve druppel water
Een goede leerling bij het vak Nederlands zou de maan met zijn handen willen grijpen
Samen met de redactie van VakTaal roept de redactie van Neerlandistiek leerlingen en docenten op om tot 15 januari 2019 in 150-200 woorden hun gedachten te laten gaan over de vraag 'wat is een goede leerling Nederlands?' Hier op Neerlandistiek plaatsen we de bijdragen als ze binnenkomen (neerlandistiek.nl@gmail.com). De beste 10 bijdragen verschijnen komend voorjaar bovendien … [Lees meer...] overEen goede leerling bij het vak Nederlands zou de maan met zijn handen willen grijpen
Traagzaam trekt de witte wagen
Deze week leest Frank Willaert gedichten van Guido Gezelle voor. Vandaag een gedicht uit Gezelles Kerkhofbloemen, een brochure met een episch-lyrisch verslag van de begrafenis van Gezelles leerling Eduard van den Bussche in het dorpje Staden bij Roeselare op 5 mei 1858. Gezelle stelde de brochure samen in de dagen die onmiddellijk volgden op de begrafenis. (Bekijk deze … [Lees meer...] overTraagzaam trekt de witte wagen
O ’t ruischen van het ranke riet
"De populariteit van Gezelle staat op een laag pitje", liet de Brugse schepen van Cultuur zaterdag optekenen in de krant. In afwachting dat men in Brugge besluit er wat aan te doen, draagt de Antwerpse hoogleraar Frank Willaert alvast een klein steentje bij door deze week elke dag een gedicht van Gezelle op Facebook te zetten. Met toestemming van Willaert plaatsen wij ze … [Lees meer...] over O ’t ruischen van het ranke riet
Waar Gerard Reve woonde: van Van Hall tot Sint Vincentius
Door Marc van Biezen Vanaf zijn Amsterdamse geboorteadres Van Hallstraat 25 II verhuisde Gerard Reve met zijn oudere broer Karel en zijn ouders naar Betondorp, alwaar het gezin drie adressen in de Ploegstraat bewoonde alvorens te verhuizen naar het huis waar Reve's debuutroman De Avonden zich afspeelt: de Jozef Israëlskade nr. 116 I. Als Reve het ouderlijk huis verlaat, … [Lees meer...] overWaar Gerard Reve woonde: van Van Hall tot Sint Vincentius
22 februari 2019, Leiden: symposium Vereniging ‘Het Bilderdijk-Museum’
Spelen, leven, sterven. Bilderdijk en het gezinsleven PROGRAMMA 14.00: Opening door Gert-Jan Johannes 14.05: Eveline Koolhaas-Grosfeld: Jacob de Vos Wzn en Willem Bilderdijk. Twee vroege 'striptekenaars' over hun kinderen’ 14.30: Gert-Jan Johannes: ‘En hier vliegt hy, om de klucht…’ Bilderdijk als pionier van de luchtreis per vlieger … [Lees meer...] over22 februari 2019, Leiden: symposium Vereniging ‘Het Bilderdijk-Museum’
Verwijzingen naar niets?
Nultaal (17) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overVerwijzingen naar niets?
30 januari 2019, Amsterdam: Symposium voor Wetenschapsbloggers
Op 30 januari vindt op het Meertens Instituut het Symposium voor Wetenschapsbloggers plaats. Dit symposium wordt georganiseerd door Marc van Oostendorp, Jona Lendering, Hermen Visser en Marten van der Meulen. Bloggen wordt breed gezien als een van de beste manieren om te berichten over wetenschap. Voor onderzoekers zijn de laagdrempeligheid, snelheid van publiceren en … [Lees meer...] over30 januari 2019, Amsterdam: Symposium voor Wetenschapsbloggers
De leerling die de taal liefheeft, kent de kracht en macht van taal
Door Nellianne van Schaik Calvijn College, Goes Samen met de redactie van VakTaal roept de redactie van Neerlandistiek leerlingen en docenten op om tot 15 januari 2019 in 150-200 woorden hun gedachten te laten gaan over de vraag 'wat is een goede leerling Nederlands?' Hier op Neerlandistiek plaatsen we de bijdragen als ze binnenkomen (neerlandistiek.nl@gmail.com). De beste 10 … [Lees meer...] overDe leerling die de taal liefheeft, kent de kracht en macht van taal
Neerlandici in creatief samenspel
Intertekstualiteit in de Van den vos Reynaerde Door Jan de Putter Jef Janssens laat in zijn nieuwste boek op enthousiaste wijze zien hoe Vreemd vertrouwd de Middeleeuwen voor ons zijn. Hard roept hij dat de middeleeuwse wereld niet plat was. De cultuur van de Middeleeuwen is veel boeiender, sprankelender, diepzinniger en moderner dan wij meestal denken. Jan de Putter is het … [Lees meer...] overNeerlandici in creatief samenspel
Het Vlaardings is de moeite van het vastleggen waard
Onderstaande tekst is het voorwoord van het nieuwe Vlaardings woordenboek van Stephen de Vos. We plaatsen het hier met toestemming van de auteur als voorpublicatie. Door Cor van Bree Mooi dat er nu ook een woordenboek van het Vlaardings is! Hoe zou ik anders kunnen reageren: het is de tongval waarin ik zelf opgegroeid moet zijn. Rond mijn twaalfde moet ik op de standaardtaal … [Lees meer...] overHet Vlaardings is de moeite van het vastleggen waard
alcoholicus / alcoholist
Verwarwoordenboek Vervolg (101) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen … [Lees meer...] overalcoholicus / alcoholist
WhatsApp leidt niet tot taalverloedering
(Persbericht Radboud Universiteit) Actieve gebruikers van sociale media zoals WhatsApp blijken niet slechter te schrijven op school. Wel is er een klein verband tussen passief gebruik van WhatsApp en slechter schrijven. Dat blijkt uit onderzoek onder jongeren van taalwetenschapper Lieke Verheijen. Ze promoveert op 25 januari op het onderwerp aan de Radboud … [Lees meer...] overWhatsApp leidt niet tot taalverloedering
Uitslag van de Worm-en-donder-kerstquiz
Door Roland de Bonth Vlak voor Kerstmis verscheen op Neerlandistiek de Worm-en-donder-kerstquiz (zie hier). Omdat zondag 6 januari 2019 de laatste mogelijkheid was om de gevraagde zin op te sturen, is het nu tijd om zowel de oplossing als de uitslag bekend te maken. Allereerst de oplossing. Hieronder staan de 32 titels uit de opgave, gevolgd door de voor- en achternaam van … [Lees meer...] overUitslag van de Worm-en-donder-kerstquiz
Een onverwachte nieuwjaarswens
Door Ad Leerintveld Bij de werkzaamheden voor Huygens Briefwisseling Online duiken steeds verrassingen op. Zo vond Ineke Huysman in de collectie van de Fondation Custodia in Parijs een geheel onbekende brief aan Huygens met een kerstgedicht. De brief is geschreven ‘aus Antorff den 15 Januarij 1639’ door een zekere Christophorus von Essen ‘Jacht[meeste]r von Dessau aus Anhalt’. … [Lees meer...] overEen onverwachte nieuwjaarswens
Pleonasme en tautologie
Nultaal (16) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overPleonasme en tautologie
Verschenen: Drinken doet een beetje zeer van Jan Boerstoel
Ik ken het klappen van de zweep, ik ken de regels van het spel, ik ken de zin van het bestaan, maar als ik drink dan gaat het wel. Het Amsterdamse literair café De Engelbewaarder begon er eind jaren zeventig van de vorige eeuw mee: korte gedichtjes over drankgebruik op lucifersdoosjes – in die tijd mocht je nog roken in horecagelegenheden –, telkens in een serie van zes, … [Lees meer...] overVerschenen: Drinken doet een beetje zeer van Jan Boerstoel
Trojka hier, trojka daar: sterke verhalen over wolvengevaar
Door Peter Burger In het onsterfelijke lied ‘Dodenrit’ van Drs. P. (nummer 1184 in de Top 2000) probeert een Russisch gezin tevergeefs aan hongerige wolven te ontsnappen door het ene na het andere kind uit de slee te gooien. ‘We mogen Pjotr wel waarderen om zijn eetbaarheid / Want daardoor raken wij die troep voorlopig even kwijt.’ Het lied is uit 1974, maar het … [Lees meer...] overTrojka hier, trojka daar: sterke verhalen over wolvengevaar
Oproep MNL-fellowships
De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde gaat vanaf 2019 van start met MNL-fellowships. Deze fellowships bieden steun aan onderzoekers met goede en originele onderzoeksideeën, maar zonder de toenemende nadruk op innovatie en valorisering die grotere subsidieverstrekkers veelal kenmerkt. MNL-fellowships zijn mede bedoeld om de continuïteit van het werkterrein van de … [Lees meer...] overOproep MNL-fellowships
