Simon Stevin (1548 – 1620) was een Vlaamse wiskundige met een grote belangstelling voor de Nederlandse taal. Zo veel belangstelling zelfs dat Stevin zijn wetenschappelijke werken niet in het Latijn schreef, zoals gangbaar was in zijn tijd, maar in het Nederlands. Dit betekende dat hij voor vaktermen als dividere en subtrahere Nederlandse alternatieven moest bedenken. Het is dan … [Lees meer...] overDe nieuwe titels in de DBNL van december 2018
De etymologie van Velpon
Door Wouter van der Land Merknamen zijn taalkundig interessant omdat ze zich niets aantrekken van de gangbare woordvormingsregels. Het huishoudmerk ‘Sorbo’ is bijvoorbeeld gevormd door het woord ‘absorb’ aan de voorkant in te korten, maar aan de achterkant te voorzien van een achtervoegsel. En het elektronikamerk ‘Rowenta’ is een vrije letterkeuze op volgorde uit de naam … [Lees meer...] overDe etymologie van Velpon
Urelijks
Door Roland de Bonth Het is 20 augustus 2010. Menno slaagt er maar niet in een antwoord te vinden op de vraag die hem al de hele dag bezighoudt. Tegen half elf ’s avonds kan hij er niet meer tegen. Hij kruipt achter zijn computer en plaatst zijn vraag op www.startpagina.nl: “waarom geen urelijks, maar wel dagelijks, wekelijks, maandelijks en jaarlijks?” Menno verbaast … [Lees meer...] overUrelijks
woord?woord (4/6)
Nultaal (11) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overwoord?woord (4/6)
Van taalvitter naar taalfitter
Door Jan Renkema Vijf jaar lang verzamelde het Instituut voor de Nederlandse Taal taalirritaties in verkiezingen onder de titel Weg met dat woord! In dit boekje worden de inzendingen besproken en gaan de auteurs dieper in op die ergernissen. Ik kreeg het boekje en ik irriteerde mij zó dat ik het heb weggeven aan een man die mij tijdens het baantjes trekken steeds probeerde … [Lees meer...] overVan taalvitter naar taalfitter
Nu ook leesclubs over poëzie op LitLab
Maandelijkse update LitLab, november 2018 Vanaf het najaar van 2018 verschijnt maandelijks nieuw lesmateriaal online in LitLab, een digitaal laboratorium voor literatuuronderzoek op de middelbare school. Dat materiaal ontwikkelt de redactie van LitLab in samenwerking met docenten, onderzoekers, studenten en docenten-in-opleiding. Nu ook leesclubs over poëzie: … [Lees meer...] overNu ook leesclubs over poëzie op LitLab
egocentrisch / egoïstisch
Verwarwoordenboek Vervolg (96) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ … [Lees meer...] overegocentrisch / egoïstisch
Werklozenpoëzie
Door Renaat Gaspar In Roosendaal werden tijdens de grote depressie van de jaren ’30 in de brievenbus van bepaalde huizen blaadjes met gedichten bezorgd, niet met poëzie van bekende schrijvers maar met verzen van eigen maaksel. Hieronder staan vier gedichten van werklozen in Roosendaal uit de periode tussen 1932 en 1933 en één uit de latere jaren ’30. Vermoedelijk zijn de … [Lees meer...] overWerklozenpoëzie
De Nederlandse poëzie door een volkszanger
Bert Wabbe zingt bekende Nederlandse gedichten op de wijze van een volkszanger. Door de geprojecteerde tekst ook geschikt voor karaoke! Denkend aan Holland … [Lees meer...] overDe Nederlandse poëzie door een volkszanger
Waarom schrijven we ‘brief’ en ‘doos’, maar ‘hond’ en ‘krab’?
Door Sterre Leufkens Sorry, spellingsregelsbedenkers van weleer. Excuses dat ik jullie vals beschuldigd heb. Al jaren! Badend in onwetendheid dacht ik dat jullie een enorm inconsequente regel hadden bedacht. Maar niets blijkt minder waar: de bewuste regel is gewoon geheel en al het gevolg van de klankregels van het Nederlands. Niks geen inconsequente inmenging. Mea culpa, dus. … [Lees meer...] overWaarom schrijven we ‘brief’ en ‘doos’, maar ‘hond’ en ‘krab’?
14 december 2018: lancering crowdsourcing project brieven uit de Republiek der Letteren
CEMROL (Collecting Epistolary Metadata of the Republic of Letters) is een crowdsourcingproject waaraan iedereen met belangstelling voor geschiedenis of voor brieven kan meedoen. Het project richt zich op brieven van de 15e tot en met de 18e eeuw met een geleerd karakter. Het doel is om in kaart te krijgen wie brieven schreef met wie, vanaf welke plek en op welke datum. Wij … [Lees meer...] over14 december 2018: lancering crowdsourcing project brieven uit de Republiek der Letteren
The Owl King, Or: A Seventeenth-Century Pun
Door Paul Hulsenboom Do you like a good pun? I know I do, and people have been loving wordplay for centuries. Some time ago, I came across the following seventeenth-century example, which is not only amusing, but also relates to my research – albeit in a small way. In 1640, the Dutch Protestant preacher Conradus Goddaeus published a Latin book entitled Laus Ululae, which … [Lees meer...] overThe Owl King, Or: A Seventeenth-Century Pun
Nieuwe DOT literatuurgeschiedenis (start: januari 2019)
Door Marijke Meijer Drees Wie helpt mee een aansprekende leergang historische letterkunde te ontwerpen voor de onderbouw en bovenbouw (HAVO, VWO)? Doel is leerlingen vanaf 12-13 jaar vertrouwd te maken met de literatuur en literatuurgeschiedenis van ca. 1100-1900 (middeleeuwen tot de twintigste eeuw). Hierbij zal het cultuurhistorische beginsel van de toe-eigening leidend … [Lees meer...] overNieuwe DOT literatuurgeschiedenis (start: januari 2019)
4 december 2018: TaalTop Universiteit van Amsterdam
Vanwege haar honderdjarig bestaan organiseert studievereniging Helios (studievereniging Neerlandistiek) de TaalTop, met een openingslezing van Fred Weerman en een debat over de toekomst van taalwetenschap met de top van het vakgebied. Tekenden we honderd jaar geleden ook massaal boompjes? Waarschijnlijk niet. Maar wat deden we dan wel en wat doen we over vijftig jaar? Op … [Lees meer...] over4 december 2018: TaalTop Universiteit van Amsterdam
woord?woord (3/6)
Nultaal (10) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overwoord?woord (3/6)
2000ste gedicht aangemeld op Straatpoezie.nl
Persbericht Universiteit Utrecht Literatuurwetenschapper Kila van der Starre, verbonden aan de Universiteit Utrecht, heeft voor het eerst op grote schaal in kaart gebracht welke gedichten te lezen zijn in de openbare ruimte van Nederland en Vlaanderen. Met behulp van crowdsourcing is nu het 2000ste gedicht aangemeld op de door haar opgerichte site Straatpoezie.nl. 2000ste … [Lees meer...] over2000ste gedicht aangemeld op Straatpoezie.nl
Oproep: Ding mee naar de Elise Mathilde-prijs 2019
Wie schrijft het beste essay over de Nederlandse taal? Degene die dat voor elkaar krijgt, wint de Elise Mathilde-prijs, een initiatief van een aantal gerenommeerde organisaties, waaronder het Elise Mathilde Fonds. Dat fonds stelt ook de prijs ter beschikking, een bedrag van € 10.000,–. Het winnende essay wordt bovendien gepubliceerd in het tijdschrift Onze Taal en op de … [Lees meer...] overOproep: Ding mee naar de Elise Mathilde-prijs 2019
Vestdijk 2.0
Door Jos Joosten Daar had S.Vestdijk met zijn ontegenzeglijk rijke verbeeldingskracht toch niet van kunnen dromen of schrijven: dat er ooit een fenomeen zou bestaan als internet, waarop zijn oeuvre besproken zou worden. Dat was vast niet de toekomst der religie van de letteren die hij zich had voorgesteld. Toch was het via Facebook - meer precies via de Facebook-pagina van … [Lees meer...] overVestdijk 2.0
3-6 januari 2019, Amsterdam: Gijsbreghttraditie herleeft op de Keizersgracht
Op 3 januari 1638 opende de eerste Amsterdamse Schouwburg op de Keizersgracht haar poorten, met de première van Vondels meesterwerk Gijsbreght van Aemstel. In 1772 brandde deze Schouwburg volledig af. Alleen de toegangspoort en enkele muren en interieurresten bleven bewaard. Tegenwoordig huist hier het chique Hotel The Dylan. Van 3 t/m 6 januari 2019 keert Theater Kwast voor … [Lees meer...] over3-6 januari 2019, Amsterdam: Gijsbreghttraditie herleeft op de Keizersgracht
Real men op de Ventoux
Van leesboek naar ‘luisterboek’ Door Roland de Bonth Nadat filmproducent Hans de Wolf Nicole van Kilsdonk had benaderd voor een film die hij wilde gaan maken, nam hij in januari 2010 contact op met Bert Wagendorp. Of hij het scenario wilde schrijven voor die film, die moest gaan over vier mannen en de Mont Ventoux. Wagendorp stemde daarin toe; op 14 mei 2015 ging de film … [Lees meer...] overReal men op de Ventoux
Opgericht: Raad voor de Neerlandistiek
De neerlandistiek is een bloeiende wetenschappelijke discipline met veel en divers onderzoek, dat zowel wetenschappelijke kwaliteit als maatschappelijke impact heeft. Maar juist door die diversiteit ontbreekt het de neerlandistiek aan een landelijke vertegenwoordiging en een zichtbare eenheid. Toch heeft die neerlandistische eenheid wel degelijk een legitimering, niet alleen … [Lees meer...] overOpgericht: Raad voor de Neerlandistiek
Beleef Toscane met Couperus
(Ingezonden mededeling) Schrijver Louis Couperus (1863-1923) was dol op Italië. Hij hield van de zon, de mensen, de kunst, het landschap en het eten. Het Zuiden betekende voor hem een bevrijding uit de sombere benauwenis van zijn geboortestad Den Haag. Samen met zijn vrouw Elisabeth verbleef Couperus vele jaren in Italië, vooral in Rome en Florence. Over Italië schreef … [Lees meer...] overBeleef Toscane met Couperus
POWEZIE – onderzoeksgroep aan de UGent
Bericht Universiteit Gent De faculteitsraad Letteren en Wijsbegeerte (Universiteit Gent) heeft vorige week het besluit genomen een universitaire onderzoeksgroep op te richten met aandacht voor de studie van poëzie. Het academisch expertisecentrum POWEZIE legt zich toe op het wetenschappelijke onderzoek naar en het gesprek over poëzie in transnationaal, transhistorisch en … [Lees meer...] overPOWEZIE – onderzoeksgroep aan de UGent
constipatie / obstipatie
Verwarwoordenboek Vervolg (95) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overconstipatie / obstipatie
24 november 2018, Amersfoort: Achterbergsymposium 2018
Bijna is het weer zover: de laatste zaterdag in november, de traditionele datum van ons jaarlijkse symposium. Wij nodigen u van harte uit. Net als vorig jaar zullen we voor dit symposium bijeenkomen in de Mannenzaal (tegenover Flehite), Westsingel 47, 3811 BB Amersfoort. Programma 10.15 De Mannenzaal gaat open 11.00 Pieta van Beek, Een woord over Achterberg … [Lees meer...] over24 november 2018, Amersfoort: Achterbergsymposium 2018
