Door Bart de Coo (Baudartius College, Zwolle) Samen met de redactie van VakTaal roept de redactie van Neerlandistiek leerlingen en docenten op om tot 15 januari 2019 in 150-200 woorden hun gedachten te laten gaan over de vraag 'wat is een goede leerling Nederlands?' Hier op Neerlandistiek plaatsen we de bijdragen als ze binnenkomen (neerlandistiek.nl@gmail.com). De beste 10 … [Lees meer...] overWanneer is een leerling goed in Nederlands?
Taalcanon Kerstquiz: win een nieuwe taalcanon!
Door redactie Taalcanon In november is er een heruitgave van de taalcanon verschenen in een handzaam pocketformaat met luxe harde kaft. Om dit te vieren hebben we een kerstquiz gemaakt. De antwoorden zijn te vinden in de taalcanon (ook op de website www.taalcanon.nl). Door de letters van de goede antwoorden te verzamelen ontstaat een zin. De zin kunt u insturen naar … [Lees meer...] overTaalcanon Kerstquiz: win een nieuwe taalcanon!
gratis / voor niets
Verwarwoordenboek Vervolg (99) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overgratis / voor niets
Verschenen: nieuwe editie De Gids
Afgelopen donderdag verscheen een nieuwe editie van literair tijdschrift De Gids, met in dit nummer extra aandacht voor: Alles wat we maken, ontwerpen of weggooien laat een spoor achter. Daardoor bevindt zich onder onze voeten een heuse archeologische laag van door mensen achtergelaten spullen. Dat is eens te meer zichtbaar gemaakt in Spul: een beeldatlas waarin duizenden … [Lees meer...] overVerschenen: nieuwe editie De Gids
Oproep: Wat is een goede leerling Nederlands?
Wat maakt een leerling bij Nederlands tot een goede leerling? Moet je goed van de tongriem gesneden zijn? Moet je vooral foutloos kunnen schrijven of is creativiteit belangrijker? Moet je een wetenschappelijke instelling hebben of moet je vooral kunstzinnig zijn? Het tijdschrift Vaktaal van de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek komt in maart 2019 met een … [Lees meer...] overOproep: Wat is een goede leerling Nederlands?
Wissels op de toekomst van het verleden
Door Yves T’Sjoen en Carl de Strycker Het is een open deur. De neerlandistiek verkeert in zwaar weer. Net vandaag berichten de media in Vlaanderen dat de inschrijvingen aan universiteiten en hogescholen niet eerder zo’n hoge piek bereikten. Schakelprogramma’s voor professionele bachelors die een academische master wensen te volgen dragen daar aanzienlijk toe bij (zie het … [Lees meer...] overWissels op de toekomst van het verleden
Gevraagd: profielwerkstukken Nederlands havo (én vwo)
Door Roland de Bonth Op 8 november 2018 verzocht een docent op de Facebookpagina Leraar Nederlands een enquête in te vullen. Die vragenlijst was opgesteld door twee leerlingen uit 6 vwo die een profielwerkstuk maken over de status van dialect. Op voorhand waarschuwt de docent haar collega’s ervoor dat de leerlingen beslist niet talig zijn (‘’klik op de link en huiver…”). Maar … [Lees meer...] overGevraagd: profielwerkstukken Nederlands havo (én vwo)
De standaardtaal als vorm van arrogantie?
Door Peter Nieuwenhuijsen In U als scheldwoord (het artikel in de gelijknamige bundel) schetst Marc van Oostendorp de situatie dat iemand een beetje boos wordt omdat Marc haar met ‘u’ aanspreekt. Ik word vaker geconfronteerd met iets wat je het omgekeerde zou kunnen noemen. De verwarring – ook Van Oostendorp gebruikt dit woord – is groot. Misschien helpt het als ik het kader … [Lees meer...] overDe standaardtaal als vorm van arrogantie?
woord?woord (6/6)
Nultaal (13) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overwoord?woord (6/6)
24 en weg: In memoriam Tiemen Wind
Door Michiel van Kempen Wat een verbijstering als een kerngezonde, levenslustige jonge neerlandicus en promovendus-in-de-dop plots uit het leven wordt gerukt. Door een stommiteit. Dat is wat Tiemen Wind is overkomen. 24 jaar oud was hij toen hij in de nacht van 8 december j.l. weggleed en bij zo’n jonge leeftijd wordt meestal gezegd: dan moet het allemaal nog beginnen. Maar … [Lees meer...] over24 en weg: In memoriam Tiemen Wind
Lambert ten Kate en het Maleis
Door Jan Noordegraaf Een oudere generatie neerlandici heeft tijdens de studie ongetwijfeld de naam van de Amsterdammer Lambert ten Kate (1674-1731) leren kennen. Deze veelzijdige geleerde was onder meer de auteur van de Aenleiding tot de kennisse van het verhevene deel der Nederduitsche sprake (1723), een taalkundig werk dat veel invloed heeft gehad, niet alleen in de … [Lees meer...] overLambert ten Kate en het Maleis
Wat is de Staat van het Nederlands?
Help ons het gebruik van het Nederlands opnieuw in kaart te brengen Twee jaar geleden hebben duizenden mensen er mee voor gezorgd dat het gebruik van het Nederlands en andere talen in bepaalde maatschappelijke situaties voor het eerst in kaart kon worden gebracht voor Nederland, Friesland, Vlaanderen en Brussel. Op basis van de uitkomsten van het eerste onderzoek naar de … [Lees meer...] overWat is de Staat van het Nederlands?
Verschenen: Totdat de wachter heeft gezongen, liederen uit het Gruuthuse-handschrift
'Totdat de wachter heeft gezongen...' is een nieuw album met liederen uit het Gruuthuse-handschrift. De gedichten en liederen uit dit handschrift ontstonden rond 1400 in Brugge en de collectie is vernoemd naar de latere eigenaar, Lodewijk van Gruuthuse. De liedjes vormen het bekendste deel van de collectie: liefdesliedjes, schunnige liedjes en drinkliedjes. Het … [Lees meer...] overVerschenen: Totdat de wachter heeft gezongen, liederen uit het Gruuthuse-handschrift
gewicht / massa
Verwarwoordenboek Vervolg (98) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overgewicht / massa
Pas verschenen: ‘Een mooie mengelmoes. Meertaligheid in de Gouden Eeuw’
Taal was belangrijk in de Gouden Eeuw. Schrijvers, dichters, taalgeleerden en journalisten legden zelfbewust de basis voor wat het Standaardnederlands zou worden, een taal waarop iedereen even trots leek te zijn als op de nieuwe Republiek. Tegelijkertijd openden de Lage Landen zich voor de rest van de wereld, onder andere door de handel en het vroege kolonialisme, maar ook door … [Lees meer...] overPas verschenen: ‘Een mooie mengelmoes. Meertaligheid in de Gouden Eeuw’
Dicteezin (2/2)
62 woorden, 31 fouten, 1000+ woorden toelichting Door Jan Renkema Dit was de dicteezin waarin u 31 fouten kon ontdekken We gaan er vanuit dat deze groot dictee-avond met deze extreem-moeilijke shoot out-zin van zeggen en schrijven twee en zestig woorden – geboekstaaft door terzake kundige corryfeeën die geverceerd zijn in dit buitennissig linguistisch jiujutsispel – … [Lees meer...] overDicteezin (2/2)
Dag van de Nederlandse Zinsbouw 12
De Dag van de Nederlandse Zinsbouw is een jaarlijkse workshop waar taalkundigen vanuit verschillende achtergronden (disciplines, theorieën) in debat gaan over thema’s die betrekking hebben op de zinsbouw van het Nederlands. Dit jaar is de dag geheel gewijd aan corpuslinguïstiek. Tijdstip: 21 december 2018, 9.00-18.00 uur Locatie: Universiteit Gent (Faculteit … [Lees meer...] overDag van de Nederlandse Zinsbouw 12
Wat eet een vissetariër?
Door Roland de Bonth Soms flauw, soms grappig, soms absurd. Dat zijn de sketches van het BNNVARA-programma Sluipschutters, waarin Ronald Goedemondt, Bas Hoeflaak, Leo Alkemade en Jochem Otten uiteenlopende typetjes spelen. Eén van mijn favoriete sketches speelt zich af in de winkel van – met ‘ambachtelijke’ spelling – Vleeschhouwerij en Poeliersbedrijf Korrel. Daar ontspint … [Lees meer...] overWat eet een vissetariër?
Dicteezin (1/2)
Door Jan Renkema Op 8 november vond het Groot Dictee Eindhoven plaats, gemaakt en voorgelezen door een bekende Turks-Nederlandse auteur-columnist met de voornaam Eus. Een dictee met hetzelfde uitgangspunt als het Taalstaat-dictee, komende zaterdag, 15 december: maakbaar voor iedereen die de regels kent. In Eindhoven eindigden deelnemers ex aequo met slechts één fout. Dus moest … [Lees meer...] overDicteezin (1/2)
Hebben meertalige kinderen een slechter rapport?
Meertalige leerlingen doen het vaak niet goed op school. Is dat omdàt ze meertalig zijn? Waarom kunnen ze blijkbaar ook slechter rekenen? Het debat over of kinderen enkel Nederlands mogen spreken op school, verloopt soms heel emotioneel. Onderwijssocioloog Orhan Agirdag brengt rust: hij zoekt met facts en figures uit wat er aan de hand is. (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overHebben meertalige kinderen een slechter rapport?
woord?woord (5/6)
Nultaal (12) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overwoord?woord (5/6)
Wat verraadt jouw taal over jou?
Friet, patat of petat. Je hebt maar één woord nodig om te horen of de persoon tegen wie je spreekt een Vlaming of een Nederlander is. Maar je woordgebruik en je uitspraak vertellen nog méér dan alleen je woonplaats. Hoe dat komt en hoe dat werkt legt sociolinguïst Rik Vosters je haarfijn uit. Extra uitdaging voor tijdens het kijken (lees: luisteren): raden jullie waar de haast … [Lees meer...] overWat verraadt jouw taal over jou?
Neerlandistiek in de Nederlandse Boekengids
‘De neerlandistiek heeft een extreem urgente taak – en wel nu. Om die urgentie goed te voelen, moeten we ons realiseren welk dramatisch energieverlies het Nederlandse onderwijsbestel de afgelopen vier decennia geleden heeft.’ Het aantal studenten dat zich jaarlijks aan een studie Nederlands waagt, is teruggelopen – zelfs zo dat het voortbestaan van de studie op sommige … [Lees meer...] overNeerlandistiek in de Nederlandse Boekengids
Nieuwe Parelduiker over literatuur en WO II
Jodenvervolging in de Nederlandse literatuur 1945-1950 Onderbelicht is gebleven dat de Jodenvervolging al vaak eerder in de Nederlandse literatuur aan de orde kwamen dan in de geschiedschrijving en het publieke debat. Veel auteurs, Joods en niet-Joods, verwerkten dit gegeven al kort na de oorlog in romans en novellen. Naast bekende namen als Gerard Kornelis van het Reve, Theun … [Lees meer...] overNieuwe Parelduiker over literatuur en WO II
Kan je dyslexie voorkomen?
Te stom of te lui. Dat werd pakweg vijftig jaar geleden gezegd over kinderen die sukkelden met lezen. Niet zo lang geleden vonden artsen een hersenstoornis bij die kinderen, dyslexie. Want ook heel wat pientere en vlijtige leerlingen lezen moeizaam. Toch heeft hersenonderzoek volgens professor Erik Moonen geen rechtstreeks bewijs geleverd voor dyslexie. En als we niet zeker … [Lees meer...] overKan je dyslexie voorkomen?
