Vandaag is de 8e sterfdag van Harry Mulisch Door Marc van Biezen Dat as een belangrijk motief is in de bekendste roman van Harry Mulisch is voor de meeste lezers een bekend gegeven: de as van het brandende huis aan de kade na de aanslag, de kachel in Antons studentenkamer, de smeulende asbak van verzetsman Takes. Het slot van de roman luidt: (...) zijn schoenen sloffen en het … [Lees meer...] overDe aanslag: as en schuld
Fiets–vitis–vicis. Wellicht stamt fiets af van Latijn vitis, niet vicis
Door Gerard Kempen In zijn onlangs verschenen De taal van de fiets vat Wim Daniëls in tien bladzijden de diverse theorieën samen over de herkomst van het woord fiets. Aan het eind van zijn overzicht concludeert hij dat niemand weet welke van de genoemde verklaringen de juiste is. Hij voegt daaraan toe: “Dat is van de ene kant jammer, van de andere kant is het ook wel … [Lees meer...] overFiets–vitis–vicis. Wellicht stamt fiets af van Latijn vitis, niet vicis
Fokke & Sukke hertalen de Max Havelaar
(Door Reid, Geleijnse en Van Tol) … [Lees meer...] overFokke & Sukke hertalen de Max Havelaar
Sinds wanneer gebruiken we ‘pop’ in de betekenis van ‘popmuziek?
Lancering Nederlab en wedstrijd Het antwoord op bovenstaande vraag weten we ook nog niet. Afgelopen vrijdag 26 oktober lanceerden het Meertens Instituut en het Instituut voor de Nederlandse Taal de zoekmachine Nederlab. Van het vroegste Middelnederlands tot Nederlands uit de eenentwintigste eeuw: in Nederlab zijn miljoenen oude en nieuwe Nederlandse teksten voor het eerst op … [Lees meer...] overSinds wanneer gebruiken we ‘pop’ in de betekenis van ‘popmuziek?
Nieuwe proef en twee nieuwe leesclubs online op www.litlab.nl
Vanaf het najaar van 2018 verschijnt maandelijks nieuw lesmateriaal online in LitLab, een digitaal laboratorium voor literatuuronderzoek op de middelbare school. Dat materiaal ontwikkelt de redactie van LitLab in samenwerking met docenten, studenten en docenten-in-opleiding. Nieuwe proef online: ‘Vrouwelijk schrijverschap’ Een nieuwe proef inclusief antwoordmodel is nu … [Lees meer...] overNieuwe proef en twee nieuwe leesclubs online op www.litlab.nl
Gazette van Detroit and Emigrant Dutch
Door Christopher Joby Printing is an important means by which migrant communities can keep their language alive. In sixteenth-century Norwich, the Brabander Anthonie de Solempne operated a press for several years, printing psalters and liturgical books for use in the Dutch language church. Printing also played a role in supporting the use of Dutch among the tens of … [Lees meer...] overGazette van Detroit and Emigrant Dutch
Frits van Oostrom wint Libris Geschiedenis Prijs 2018
Frits van Oostrom ontvangt de Libris Geschiedenis Prijs 2018 voor zijn boek Nobel streven. Het onwaarschijnlijke maar waargebeurde verhaal van ridder Jan van Brederode. Volgens de jury weet Van Oostrom ‘de Middeleeuwen op een meeslepende manier tot leven te wekken. […] Een rijk en inspirerend boek.’ Juryvoorzitter Jeroen Dijsselbloem overhandigde de prijs voor het beste … [Lees meer...] overFrits van Oostrom wint Libris Geschiedenis Prijs 2018
Van bonefluijter tot faya
Een reis langs straattaal door de eeuwen heen: van bonefluijter en zwabberkappetijn tot kill en smatje. Van het Archief van de Amsterdamse Notarissen tot aan het Smibanese woordenboek van vandaag. Gefilmd door Come Amsterdam & Swinkels & Swinkels, in opdracht van het Stadsarchief Amsterdam. Met Soort Kill, Kiddo Cee, Leonie Cornips, Ewoud Sanders, Ronald Ockhuizen … [Lees meer...] overVan bonefluijter tot faya
Overtuigende en activerende taal
Door Roland de Bonth Leerlingen opvoeden tot kritische, mondige én taalvaardige burgers. Dat is één van de doelstellingen van het Haags Montessori Lyceum - en van vele andere scholen. Om dit te bereiken heeft de sectie Nederlands járen geleden het zogeheten mediaproject in het leven geroepen. De meeste mensen denken bij het woord project aan een aantal lessen verspreid over … [Lees meer...] overOvertuigende en activerende taal
Fokke & Sukke vinden de internationalisering een hele uitdaging
(Door Reid, Geleijnse en Van Tol) In de aanloop naar de oratie van Lotte Jensen in Nijmegen (vrijdag 2 november) hebben we toestemming om vijf cartoons van Fokke & Sukke te plaatsen. Sommige daarvan zijn eerder gepubliceerd, andere – bijvoorbeeld deze – zijn speciaal gemaakt. … [Lees meer...] overFokke & Sukke vinden de internationalisering een hele uitdaging
Ontwikkelingsvisie voor het Fries
Door Hessel Yntema De afgelopen week zijn op deze website de zeven ‘grote opdrachten‘ voor het schoolvak Nederlands van de toekomst behandeld door Marc van Oostendorp. Momenteel wordt ook voor de tweede officiële taal in de provincie Fryslân gewerkt aan een nieuwe visie voor de toekomst, namelijk die van het schoolvak Fries. Belangrijk hierbij is, hoe scholen ruimte behouden … [Lees meer...] overOntwikkelingsvisie voor het Fries
De punt (1/2)
Nultaal (6) Door Jan Renkema Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale … [Lees meer...] overDe punt (1/2)
Kellendonk, met gloednieuwe ogen
Door Mathijs Sanders Twee jaar geleden las ik Mystiek lichaam samen met mijn studenten opnieuw voor de eerste keer. Kellendonk is immers een belangrijke schrijver. Bovendien ontketende zijn laatste roman een groot schandaal (de auteur zou zich bezondigen aan antisemitisme en homohaat) en waar ruzie is valt iets te beleven. Maar de afdaling zou niet eenvoudig zijn. De … [Lees meer...] overKellendonk, met gloednieuwe ogen
Plannen van UGent voor een leerstoel Nederlands in Zuid-Afrika
(Bijdrage Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika (UGent)) In oktober 2017 is aan de Universiteit Gent (faculteit Letteren en Wijsbegeerte) de leerstoel Zuid-Afrika: talen, literaturen, cultuur en maatschappij opgericht. Het academisch ambt, ieder academiejaar weer ingevuld door respectievelijk een Zuid-Afrikaans taalkundige en letterkundige, zorgt voor … [Lees meer...] overPlannen van UGent voor een leerstoel Nederlands in Zuid-Afrika
24 november 2018, Vaals: Dialecten, namen en geschiedenis aan de Bernrather linie
De Vereniging voor Limburgse Dialect- en Naamkunde nodigt u uit tot haar vierenveertigste congres dat zij organiseert in samenwerking met Veldekekring Um Mamelis en het gemeentebestuur van Vaals/ Thema: Dialecten, namen en geschiedenis aan de Benrather lijn Plaats: Stichting De Kopermolen, Von Clermontplein 11, 6291 AT Vaals (NL) Datum: Zaterdag 24 november … [Lees meer...] over24 november 2018, Vaals: Dialecten, namen en geschiedenis aan de Bernrather linie
Fokke & Sukke zien nog wel toekomst voor de neerlandistiek
(Door Reid, Geleijnse en Van Tol) In de week tussen de oratie van Marc van Oostendorp en die van Lotte Jensen, allebei in Nijmegen, hebben we toestemming om vijf cartoons van Fokke & Sukke te plaatsen. Sommige daarvan zijn eerder gepubliceerd, andere – bijvoorbeeld deze – zijn speciaal gemaakt. Een livestream van de eerste oratie is overigens hier te zien … [Lees meer...] overFokke & Sukke zien nog wel toekomst voor de neerlandistiek
Bla bla bla
Door Jos Joosten Vandaag opent Trouw met onderwijsminister Van Engelshoven, die in bijlage De verdieping ook nog eens uitgebreid geïnterviewd wordt. LDe veelbelovende kop: ‘Minister: Hoge studiedruk pakt verkeerd uit.’ Wat vindt onze Minister van Onderwijs? Nou, dat de hoge studiedruk verkeerd uitpakt. En moet dat veranderen? Ja, want de hoge studiedruk pakt nu niet … [Lees meer...] overBla bla bla
Enquête over schrijftoetsen in het onderwijs Nederlands
Door Uriël Schuurs toetsdeskundige Nederlands bij Cito Sinds deze week staat er een enquête online over schrijftoetsen in het onderwijs Nederlands. Met deze enquête willen we peilen welk belang docenten hechten aan verschillende soorten toetsen op het gebied van Nederlandse schrijfvaardigheid. Deze enquête is hier bereikbaar. Wilt u als docent zo vriendelijk zijn de … [Lees meer...] overEnquête over schrijftoetsen in het onderwijs Nederlands
9 november 2018, Zeist: studiemiddag ‘De schaduw van de slavernij’
Dit jaar zal de Stichting Réveil-Archief op vrijdag 9 november 2018 bijeenkomen in Zeist, waar we welkom zijn bij de Evangelische Broedergemeente, die het 250-jarig bestaan van haar kerkgebouw viert. Het thema van de studiemiddag luidt: De schaduw van de slavernij Het Réveil en de strijd tegen oude en nieuwe slavernij In 1865 werd in de Nederlandse kolonie Suriname de … [Lees meer...] over9 november 2018, Zeist: studiemiddag ‘De schaduw van de slavernij’
BLINN AUGA als Oudnederlands: een waardevolle historische suggestie
Door Peter Alexander Kerkhof Op 13 september verscheen een artikel van mijn hand getiteld ‘“Nieuw” Oudnederlands in een Ierse tekst’ op Neerlandistiek. In dit stuk belichtte ik Michael Herren’s (2013) theorie dat een vroegmiddeleeuwse aantekening <blinn auga> in een Iers glossarium als Oudfrankisch moet worden opgevat. Ik plaatste deze theorie in het historische … [Lees meer...] overBLINN AUGA als Oudnederlands: een waardevolle historische suggestie
steiger / vlonder
Verwarwoordenboek Vervolg (91) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] oversteiger / vlonder
Laudatio voor Jeroen Brouwers
Door Jos Joosten Op 18 oktober jl. kreeg Jeroen Brouwers een eredoctoraat van de Radboud Universiteit. Hoogleraar Nederlandse letterkunde Jos Joosten sprak de onderstaande laudatie uit. Eerder publiceerde Neerlandistiek al Brouwers' dankwoord. In maart 2017 verscheen een grondig herziene en uitgebreide editie van De laatste deur. Zelfmoord in de Nederlandstalige letteren … [Lees meer...] overLaudatio voor Jeroen Brouwers
Pas verschenen: U als scheldwoord en andere taalverschijnselen
De Nederlandse taal verandert voortdurend. Nieuwe woorden komen, oude uitdrukkingen gaan; er is altijd wel wat aan de hand. Marc van Oostendorp staat iedere morgen op om vol verbazing te zien wat er nu weer bijgekomen is en wat er is afgegaan: ineens worden alom spreekwoorden afgekort, bijvoorbeeld tot ‘een gevalletje aap-mouw’, ineens blijkt iedereen alstu te zingen als … [Lees meer...] overPas verschenen: U als scheldwoord en andere taalverschijnselen
Terug naar de jaren zeventig: De week van schrijvers Dirk Ayelt Kooiman en Maarten Biesheuvel
Door Sander Bax Schrijvers Maarten Biesheuvel en Dirk Ayelt Kooiman waren in dezelfde week prominent in het nieuws. In het literaire debat van de jaren zeventig namen zij een tegengestelde positie in en die verschillende posities waren terug te zien in het verschil in de media-aandacht die hun in 2018 ten deel valt. Schrijver met spektakel Het optreden van Maarten en Eva … [Lees meer...] overTerug naar de jaren zeventig: De week van schrijvers Dirk Ayelt Kooiman en Maarten Biesheuvel
Keurig netjes (2): Een corpusstudie
Ton van der Wouden Het Nederlands is een van de best beschreven talen van de wereld. Het is ook moeilijk om niet onder de indruk te raken van alle kennis en informatie die er over onze taal te vinden is in het Taalportaal, de (digitale) Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS) en de grote woordenboeken van het INT. Toch zijn er ook allerlei aspecten van het Nederlands waar we … [Lees meer...] overKeurig netjes (2): Een corpusstudie
