Ik ben geboren aan een Berkelplein, op een steenworp van de Geul, en ik woon nu aan een Berkelstraat, op een boogscheut van een Geulstraat. Maar terwijl de Berkel- en de Geulstraat allebei naar riviertjes zijn genoemd, heet het Berkelpléín via kronkelwegen naar ene Heinric van Birckelaer. Tussendoor heb ik aan een Dorpsstraat gewoond, een staatsliedenstraat (Treub), een … [Lees meer...] overInburgeren in eigen land
Over het ‘en passant’ toetsen van spelling en grammatica in het Centraal Eindexamen Nederlands
Door Michel Couzijn Over het Centraal Eindexamen Nederlands wordt veel geklaagd. Over de teksten, over de vragen, over de beoordeling en nog zo wat. Sinds vorig jaar kunnen de klagers hun ongenoegen op een nieuw aspect richten: de aftrekregeling voor taalgebruik. Het CE Nederlands toetst tekstbegrip – leesvaardigheid dus – plus een beetje argumentatieleer. Recent werd in de … [Lees meer...] overOver het ‘en passant’ toetsen van spelling en grammatica in het Centraal Eindexamen Nederlands
Boekenhaat in Nijmeegse Universiteitsbibliotheek
Oude boeken en handschriften verliezen in Nijmegen hun conservator Door Peter Altena Ruim veertig jaar maak ik gebruik van de dienstverlening van de Nijmeegse Universiteitsbibliotheek. Als de colleges in Amsterdam ophielden, haastte ik me naar mijn ‘hometown’. In zomervakanties bracht ik vele uren, lange dagen en hele weken door in de Nijmeegse Leeszaal. De airco maakte er … [Lees meer...] overBoekenhaat in Nijmeegse Universiteitsbibliotheek
Nederlands in de klas!
Nieuw initiatief: studenten Nederlands voor de klas op middelbare scholen We kunnen ons dagelijks leven niet voorstellen zonder de Nederlandse taal. Op zich al reden genoeg om hier alles over te willen weten. En er zijn nog veel meer redenen om je intensief met de Nederlandse taal bezig te houden. Toch loopt de belangstelling voor de studie Nederlandse Taal en Cultuur terug. … [Lees meer...] overNederlands in de klas!
Nieuw in de DBNL: juni 2017
Het oeuvre van de naturalist Marcellus Emants, ook wel beschouwd als een voorloper van de Tachtigers, wordt deze maand aangevuld met maar liefst twaalf titels. Deze variëren van Juliaan de afvallige uit 1874, zijn eerste afzonderlijk verschenen werk, tot Geachte heer Redacteur!, een brievenuitgave door Nop Maas uit 1989. Van tijdgenoot en ‘echte’ Tachtiger Frederik van Eeden … [Lees meer...] overNieuw in de DBNL: juni 2017
28 jun-1 juli 2017: Die Suider-Afrikaanse Vereniging vir Neerlandistiek-kongres 2017
Kontrapunt: Kontrastiewe en komparatiewe perspektiewe op die Afrikaanse en Nederlandse taal- en literatuurstudie Congres 2017 van de Zuid-Afrikaanse Vereniging voor Neerlandistiek Chiaroscuro in die skilderkuns behels die onthullende spel van lig en skadu. Die een kan nie sonder die ander bestaan nie. Deur die kontras van 'n ligte figuur teen 'n donker agtergrond, en … [Lees meer...] over28 jun-1 juli 2017: Die Suider-Afrikaanse Vereniging vir Neerlandistiek-kongres 2017
Jij of u: wanneer gebruik je wat?
Uit de tijdschriften Door Marten van der Meulen In de vorige aflevering van deze nieuwsbrief ging het over synoniemen, over woorden die hetzelfde lijken te betekenen. Lijken, omdat ze in de praktijk net anders zijn. De woorden 'content' en 'tevreden' bijvoorbeeld worden gebruikt in een andere context: 'content' is wat deftiger. Van de woorden 'u' en 'jij' denkt waarschijnlijk … [Lees meer...] overJij of u: wanneer gebruik je wat?
De eerste aflevering van ‘De Moderne Tijd’ is verschenen!
De Werkgroep De Negentiende Eeuw heeft in 2017 haar activiteiten uitgebreid tot het bredere tijdvak waar ook de late achttiende en vroege twintigste eeuw onder vallen, en haar naam veranderd in De Moderne Tijd. De Werkgroep publiceert het tijdschrift De Moderne Tijd, waarvan deze week het eerste nummer is verschenen. Het tijdschrift bevat artikelen van gevestigde en … [Lees meer...] overDe eerste aflevering van ‘De Moderne Tijd’ is verschenen!
Taalcanon lanceert eerste animatiefilmpje: Hoe leert een kind zijn moedertaal?
Door Mathilde Jansen Vandaag, op de Internationale Dag van het Kind, lanceert het taalcanonteam vol trots een animatiefilmpje over kindertaal. Het is het eerste filmpje in een reeks, bedoeld voor het voortgezet onderwijs. De filmpjes geven een korte introductie op een onderwerp uit de taalcanon, en kunnen gebruikt worden als opstapje voor een les over taal in de … [Lees meer...] overTaalcanon lanceert eerste animatiefilmpje: Hoe leert een kind zijn moedertaal?
“Neem en lees, want dit is ons lichaam.” Vooys 35.1/2
Vooys 35.1/2 is een dubbelnummer met als thema ‘het lichaam’. Vanuit verschillende disciplines schrijven wetenschappers, van studenten tot gevestigde namen, over literatuur en het lichaam. Zo schrijft Frank Brandsma in deze editie over Merlijns bijzondere geestelijke en lichamelijke voorkomen in Middelnederlandse Arthurverhalen, Moniek Kuijpers over het lezende lichaam in de … [Lees meer...] over“Neem en lees, want dit is ons lichaam.” Vooys 35.1/2
De ‘spreekautobiografie’
Door Roland de Bonth Bij de overgang van de onder- naar de bovenbouw, aan het begin van de vierde klas, krijgen leerlingen vaak de opdracht een leesautobiografie te schrijven. Het doel van dit document is dat leerlingen zich de boeken herinneren die aan hen zijn voorgelezen door ouders, grootouders, juffen en meesters en de boeken voor de geest halen die zij tot zich … [Lees meer...] overDe ‘spreekautobiografie’
godsdienst / religie
Verwarwoordenboek Vervolg (30) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overgodsdienst / religie
Onderzoek taal en muziek
Omdat er iets mis was met de eerdere links, plaatsen we dit onderzoek vandaag opnieuw. Door Yke Schotanus In het kader van mijn promotie-onderzoek heb ik een kleine vragenlijst en een kort luisterexperiment online gezet. Nu ben ik op zoek naar respondenten. Wie doet mee? Voor wie mij niet kent: ik, Yke Schotanus, werk aan een promotie-onderzoek over de vraag of een tekst … [Lees meer...] overOnderzoek taal en muziek
Nog enkele enthousiaste docenten gezocht voor docentontwikkelteams
Door Erwin Mantingh Nog enkele belangstellenden kunnen zich aansluiten bij de docentontwikkelteams (DOT’s) waarin docenten onder het motto ‘meer inhoud, meer plezier en betere resultaten’ samen met enkele vakwetenschappers en vakdidactici inspirerend onderwijs zullen gaan ontwerpen. Verspreid over het land gaan er het komend schooljaar zes docentontwikkelteams met … [Lees meer...] overNog enkele enthousiaste docenten gezocht voor docentontwikkelteams
Discussieforum van de internationale neerlandistiek in Midden-Europa
Door Yves T'Sjoen De voorbije dagen hield het Midden-Europese neerlandistiekplatform Comenius zijn tweejaarlijkse congres in Wrocław (24-27 mei). Het Regionaal Colloquium Neerlandicum wordt al sinds 1995 georganiseerd en brengt neerlandici binnen en buiten het Nederlandse taalgebied bij elkaar op volstrekt gelijke voet aan een universiteit in Centraal-Europa. Het alles … [Lees meer...] overDiscussieforum van de internationale neerlandistiek in Midden-Europa
Kluun
Door Jos Joosten Met werkelijk ontzettend veel plezier en zelfs lichte bewondering las ik Kluuns nieuwe roman 'DJ'. Mijn volgende zin had nu eigenlijk iets zullen worden als: 'Ja, het is natuurlijk geen Elsschot, Claus of Hermans...', maar ik realiseerde me bijtijds dat ik de afgelopen jaren best wat behoorlijk goede tot goede Nederlandse romans las die tóch allemaal geen … [Lees meer...] overKluun
Binnenkort verschijnt: nieuw nummer Over taal
Zeg me je familienaam, en ik zeg je uit welke streek je komt ‘Onze familienamen gaan meestal terug op bijnamen die in dialectsprekende gemeenschappen ontstaan zijn en dus mag je verwachten dat variatie in onze familienamen heel vaak een afspiegeling is van dialectverschillen. Met andere woorden: aan de familienaamvarianten kun je doorgaans zien in welke streek ze … [Lees meer...] overBinnenkort verschijnt: nieuw nummer Over taal
Etymologie: vlijt
Door Michiel de Vaan vlijt zn. ‘ijver’ Oudnederlands fliz ‘aandrang, vlijt’, flizech bn. ‘ijverig’, flizlicher bw. ‘ijveriger’, flizan ww. ‘ijveren’, pret. fleiz (ca. 1100; de tekst waarin deze vormen voorkomen bevat Hoogduitse kenmerken, zoals hier de z). Middelnl. flit m. (1200, Servaasfr.), vliit (1270–1290) ‘ijver, inzet’, ook ‘spoed, haast’; vliteleke bw. (1284, … [Lees meer...] overEtymologie: vlijt
geboortenaam – meisjesnaam | Verwarwoordenboek Vervolg (29)
Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie … [Lees meer...] overgeboortenaam – meisjesnaam | Verwarwoordenboek Vervolg (29)
Call for Papers – 4de Gentse Colloquium over het Afrikaans
INTERNATIONAAL CONGRES 4de GENTSE COLLOQUIUM OVER HET AFRIKAANS 10 & 11 OKTOBER 2017 Inleiding Tijdens dit internationale congres, georganiseerd door het Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika, zullen twee uiteenlopende onderzoekslijnen uitgewerkt worden, zoals uiteengezet in de samenvattingen hieronder. De twee lijnen zullen parallel behandeld … [Lees meer...] overCall for Papers – 4de Gentse Colloquium over het Afrikaans
Taalkunde in het Onderwijs
Door Jan Don en Marjo van Koppen Wat is een van de belangrijkste eigenschappen van de mens? Taal! Taal is de ultieme sleutel van ons leven. Het opent een wereld die het mogelijk maakt om te denken, met elkaar te praten, kennis te delen en alle andere dingen te doen die voor mensen zo belangrijk zijn. Toch besteedt het middelbaar onderwijs nauwelijks tijd aan taalkunde. Dat is … [Lees meer...] overTaalkunde in het Onderwijs
Dichter Alfred Schaffer nieuwe gastschrijver Universiteit Leiden
Dichter Alfred Schaffer is de nieuwe gastschrijver aan de Universiteit Leiden. Vanaf september zal hij met studenten poëzie schrijven, vertalen en herschrijven. ‘Op zijn best is het gedicht een cocktail van taalexperiment, fantasie, autobiografie, opinie en registratie,' stelt Schaffer (Leidschendam, 1973). Hij zal de studenten leren over de onbegrensde mogelijkheden van de … [Lees meer...] overDichter Alfred Schaffer nieuwe gastschrijver Universiteit Leiden
Je eigen schaduw
Door Siemon Reker In het nieuws is weer de eigen schaduw. Niet zozeer terug van weggeweest maar hoog op het lijstje van veelgebruikt idioom in de Tweede Kamer. Wilders (PVV) gebruikte het deze week driemaal in het debat na de mislukking van de eerste poging van Edith Schippers (VVD, CDA, D66, GroenLinks) in een poging uitgenodigd te worden om aan de formatietafel aan te … [Lees meer...] overJe eigen schaduw
Het complete proza van Marten Toonder
Marten Toonder (1912-2005) was niet alleen tekenaar en schrijver van het bijzondere oeuvre over heer Bommel en Tom Poes, maker van talloze andere strips, illustrator, tekenfilmer en dichter, maar hij schreef ook een grote hoeveelheid essays, artikelen, autobiografische stukken en korte verhalen. Vanaf mei 2017 verschijnen al deze verspreid verschenen kortere prozastukken voor … [Lees meer...] overHet complete proza van Marten Toonder
‘Limburgs’, dialect, mosterd en de onderbuik
Een open brief aan Leonie Cornips Door Frans Hinskens Coördinator van de Nederlandse poot van het StaatNed project Beste Leonie, Anderhalve week geleden is het eindverslag gepresenteerd van een grootschalig onderzoek naar de plaats van het Nederlands in de huidige Nederlandse en Vlaamse samenlevingen. Het door de Nederlandse Taalunie (NTU) geïnitieerde onderzoek, dat … [Lees meer...] over‘Limburgs’, dialect, mosterd en de onderbuik
