85ste jaargang, nummer 10 Van de langere artikelen vindt u hier een voorproefje. Meer lezen? Koop het losse nummer of word lid. Thema: de taal van de media Erik van der Spek “Bent u ook een naar mens?” Het gereedschap van de tv-interviewer Pauw, Jinek, De wereld draait door: in veel tv-programma’s staat het interview centraal. Wat maakt een vraaggesprek de moeite … [Lees meer...] overOnze Taal, oktober 2016
Etymologie: toorn
Door Michiel de Vaan toorn zn. ‘woede’ Vroegmiddelnederlands torn (1200), toren (1240) ‘woede, heftige opwinding; verdriet, ellende’, Vroegnieuwnl. toren ‘hevige woede; verdriet’ (ca. 1516), na 1600 meestal in de spelling toorn. De betekenis ‘verdriet’ verdwijnt na de 17e eeuw maar komt nog in enkele dialecten voor: Zeeuws torn ‘tegenslag, klap’, Antwerps toorn, toren … [Lees meer...] overEtymologie: toorn
Pas verschenen: Im Diesseits das Jenseits bereiten
Im „europäischen Krisenjahrhundert“ zwischen dem frühen 14. und dem 15. Jh. gerieten in zeitgenössischer Wahrnehmung auch alltägliche Lebensbereiche aus dem Gleichgewicht. Seit dem 13. Jh. verstärkt in Lateineuropa aufgekommene Bedürfnisse, sich mit Lebenssinn und Ewigkeitshoffnung auseinanderzusetzen, verstärkten sich. Gemessen an dem Maß, in dem vielfach volkssprachige … [Lees meer...] overPas verschenen: Im Diesseits das Jenseits bereiten
Twee opmerkelijke klankverschijnselen in de eerste helft van de zestiende eeuw: een signalement.
Door Renaat Gaspar Het relaas dat Jan Govertsz opgesteld heeft van zijn reis die hij in 1525 naar Palestina heeft gemaakt, en waarvan medio 2016 een eerste, geannoteerde uitgave in de Digitale Bibliotheek van de Nederlandse Letteren is opgenomen, bevat naast veel cultuurhistorische bijzonderheden tevens een tweetal merkwaardigheden die ook de uitsluitend taalkundig … [Lees meer...] overTwee opmerkelijke klankverschijnselen in de eerste helft van de zestiende eeuw: een signalement.
Vacature: voltijds postdoctoraal medewerker ‘Herziening Algemene Nederlandse Spraakkunst’, Universiteit Gent, vakgroep Taalkunde
Aan de vakgroep Taalkunde van de Universiteit Gent is er een vacature voor een postdoctoraal onderzoeker (1fte, 18 maanden) die zal meewerken aan de grondige inhoudelijke update van de Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS). Project Op 1 oktober 2015 is een meerjarig project van start gegaan waarin taalkundigen van twee Nederlandse en twee Vlaamse universiteiten – de … [Lees meer...] overVacature: voltijds postdoctoraal medewerker ‘Herziening Algemene Nederlandse Spraakkunst’, Universiteit Gent, vakgroep Taalkunde
Nieuw nummer De Parelduiker
De nieuwe Parelduiker verschijnt begin oktober en bevat behalve de vertrouwde artikelen over schrijvers over wie je altijd meer zou willen weten nog drie opmerkelijke stukken: Muze, minnares, femme fatale Ernestine Costa (1899-1959) vierde als actrice in de Weimarrepubliek successen en onderhield warme vriendschappen met de grote schrijvers van haar tijd: Gottfried Benn, … [Lees meer...] overNieuw nummer De Parelduiker
22 november 2016: Dag van het Literatuuronderwijs
De Dag van het Literatuuronderwijs vindt plaats op 22 november 2016 in de Doelen te Rotterdam. Sprekers zijn onder andere Anne Vegter, Herman Koch, Theo Witte, Frank Westerman, Martijn Koek en Alex Boogers. Het complete programma is in september bekend. Onder het thema ‘Nieuw Elan in Literatuuronderwijs’ kunnen deelnemers hun eigen kennis verdiepen en ervaringen delen met … [Lees meer...] over22 november 2016: Dag van het Literatuuronderwijs
Stormloop op kaarten DRONGO talenfestival 2016
Op vrijdag 30 september en zaterdag 1 oktober vindt de vijfde editie van het DRONGO talenfestival plaats in de Jaarbeurs in Utrecht. Met duizenden bezoekers en een informatieve interactieve beurs met ruim 75 exposanten is het DRONGO talenfestival hét talenfestival van Nederland en Vlaanderen. Voor iedereen die werkzaam is in de taalsector, studeert, zich interesseert voor taal … [Lees meer...] overStormloop op kaarten DRONGO talenfestival 2016
Nieuw weblog: de taal van Mark Rutte
De taalkundige Siemon Reker is deze week met een interessant nieuw weblog begonnen, dat geheel en al gewijd is aan de taal van Mark Rutte. Behalve nauwkeurige analyse van de taal van onze premier uit ruwweg de afgelopen zes jaar raadpleegde Reker ook allerlei andere online-bronnen. Hieronder bij wijze van voorproefje, een van Rekers blogs, verschenen onder de titel Bevallen … [Lees meer...] overNieuw weblog: de taal van Mark Rutte
‘Surinaams-Nederlands wordt beter beschreven’
(Door Nederlandse Taalunie) Het is voor het gebruik en de status van het Surinaams-Nederlands van belang dat het beter wordt beschreven. Daarom gaat men in Suriname proberen structureel meer geschreven en gesproken Surinaams-Nederlands aan te leveren aan het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT). Die toezegging deed een Surinaamse delegatie vorige week na een bezoek aan … [Lees meer...] over‘Surinaams-Nederlands wordt beter beschreven’
KNAW instituten vormen KNAW Humanities Cluster
Vanaf 1 oktober 2016 vormen het Meertens Instituut, het Huygens ING en het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) het KNAW Humanities Cluster. De instituten spelen hiermee in op internationale ontwikkelingen binnen het geesteswetenschappelijk onderzoek. Spinhuissteeg. Foto: Gert Jan Van Rooij Oudezijds Achterburgwal. Foto: Gert Jan Van … [Lees meer...] overKNAW instituten vormen KNAW Humanities Cluster
Etymologie: hader
Door Michiel de Vaan hader zn. ‘twist’ Vroegnieuwnl. hader ‘twist’ m. (1546), haer (1588). Het woord verdwijnt in de zeventiende eeuw weer snel uit de taal, mogelijk vanwege homonymie met de verschillende andere woorden haar. Afleidingen: haderich ‘twistziek’ (1573), haderen, haeren (1588), hadderen (ca. 1620) ‘twisten’, haderman, haerman (1573) ‘onruststoker’. Verwante … [Lees meer...] overEtymologie: hader
5.000 inschrijvingen voor online cursus Introductie Fries
Circa 5.000 personen vanuit de hele wereld hebben zich ingeschreven voor de online cursus Introduction to Frisian van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), die op 26 september van start gaat. De online cursus, ontwikkeld door de afdeling Friese taal en cultuur van de RUG, maakt het wereldwijd voor mensen mogelijk om online Fries te leren. De cursus is gratis te volgen via het … [Lees meer...] over5.000 inschrijvingen voor online cursus Introductie Fries
Theater Kwast trapt nieuw seizoen Gouden Eeuw toneel af met leugens en ontucht
Op dinsdag 4 oktober trapt Theater Kwast een nieuw seizoen Mond op Mond af met een hysterisch theaterstuk over liefde en lust: Theodoor Rodenburgh’s Casandra hertoginne van Borgoni en Karel Baldeus. In Casandra en Karel Baldeus verlangt de Hertogin van Borgonie gedreven door ‘geyle minnelust’ naar het bed van Karel Baldeus, de bediende van haar echtgenoot de Hertog. Karel … [Lees meer...] overTheater Kwast trapt nieuw seizoen Gouden Eeuw toneel af met leugens en ontucht
Dag van de Literatuurkritiek
De eerste Dag van de Literatuurkritiek Na de geslaagde studiedag in 2015 organiseert Vlaams-Nederlands Huis deBuren samen met literair-kritisch platform De Reactor de eerste Dag van de Literatuurkritiek: een nascholingsdag voor docenten in het middelbaar onderwijs. Aan de hand van straffe lezingen en inspirerende workshops bieden we docenten de kans om literatuurkritiek in … [Lees meer...] overDag van de Literatuurkritiek
Hoofdschudden over spelfouten of werken aan academische geletterdheid
Jacqueline van Kruiningen, Kees de Glopper, Carel Jansen en Femke Kramer Rijksuniversiteit Groningen Klachten over de taalbeheersing van studenten in het hoger onderwijs zijn van alle tijden. De neiging om alle schuld te leggen bij het voorbereidend onderwijs is dat ook. De start van een nieuw studiejaar leent zich bij uitstek voor alarmberichten over studentteksten vol … [Lees meer...] overHoofdschudden over spelfouten of werken aan academische geletterdheid
Etymologie: stern
Door Michiel de Vaan stern zn. ‘zeezwaluw, sternida’ Nnl. starmeeutje (1714), starre (1860), sterre-meeuw (1622 [non inveni]). Dial. starreling, stikstar (Noord-Holland), steern (Groningen). De term stern wordt pas sinds 1900 in de schrijftaal als Nederlandse benaming gebruikt. Hij is ontleend aan wetenschappelijk Latijn sterna, dat door Linnaeus in 1758 (Systema Naturae, … [Lees meer...] overEtymologie: stern
Nederlandse taal en cultuur in India
Door Yves T'Sjoen Op voorstel van het India Platform van de Universiteit Gent en in samenwerking met de Taalunie en de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte van de UGent wordt aan de English and Foreign Languages University in Hyderabad (Zuid-India) een opleiding Nederlandse taal en cultuur voorbereid. Binnenkort reist op uitnodiging van het India Platform een afvaardiging van … [Lees meer...] overNederlandse taal en cultuur in India
Symposium ‘Neerlandistiek met stijl’: deadline aanmeldingen 21 september
Op 30 september vindt het aan de Universiteit Leiden het symposium ‘Neerlandistiek met stijl’ plaats, dat wordt georganiseerd ter gelegenheid van het afscheid van Arie Verhagen als hoogleraar Nederlandse Taalkunde aan deze universiteit. Deadline voor aanmelding is 21 september. Zie hieronder voor het programma en meer informatie Deze zomer bereikte Arie Verhagen de … [Lees meer...] overSymposium ‘Neerlandistiek met stijl’: deadline aanmeldingen 21 september
Najaarsbijeenkomst Ida Gerhardtgenootschap
Op zaterdagmiddag 8 oktober aanstaande vindt in de aula van het Comenius College de Najaarsbijeenkomst van het Ida Gerhardtgenootschap plaats. De middag begint met een tweegesprek. Jaap Goedegebuure, emeritus hoogleraar en auteur, interviewt de schrijver Oek de Jong over het werk van Ida Gerhardt. Oek de Jong brak door met de roman Opwaaiende zomerjurken (1979). Sedertdien … [Lees meer...] overNajaarsbijeenkomst Ida Gerhardtgenootschap
Symposium: Afrikaans aan de Universiteit Gent
Op donderdag 27 oktober presenteert Steward van Wyk (Universiteit van die Weskaap, Bellville) op voordracht van de faculteit Letteren en Wijsbegeerte van de Universiteit Gent de Sarton-lezing 2016. Op vrijdag 28 oktober heeft in Gent een derde symposium over Afrikaans plaats. Het Gentse centrum voor Afrikaans en de studie van Zuid-Afrika presenteert ook nu weer een rijk gevuld … [Lees meer...] overSymposium: Afrikaans aan de Universiteit Gent
“Denken over poëzie en vertalen. De dichter Cees Nooteboom in vertaling”
Studiedag georganiseerd door het Centrum voor Literatuur in vertaling (Ugent/VUB) en de KANTL 18 november 2016, Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal-en Letterkunde, Koningstraat 18, B-9000 Gent. Inschrijving mogelijk tot 14 november via deze link. Cees Nooteboom geniet internationale bekendheid om zijn werk als prozaschrijver, veel minder om zijn poëtisch oeuvre, … [Lees meer...] over“Denken over poëzie en vertalen. De dichter Cees Nooteboom in vertaling”
Syntax of Dutch
Alle zeven dikke delen van de imposante Engelstalige grammatica van het Nederlands, Syntax of Dutch, geschreven door Hans Broekhuis en anderen, zijn nu gratis als pdf-bestand te downloaden bij de open access-bibliotheek OAPEN <hier>. … [Lees meer...] overSyntax of Dutch
Etymologie: zier
Door Michiel de Vaan zier zn. ‘kleinigheid’ Mnl. sieren ‘mijten’ mv. (1287, West-Vlaanderen), zieren (1401–1450); ziere ‘kleinigheid’, bijv. in Daer ne sal niet ane gebreken alse groot alse ene ziere ‘daar zal niets aan ontbreken, zelfs niet zo klein als een mijt’ (van Velthem, Spiegel Historiaal). Nnl. ziere (1528), siere (1538) ‘mijt, luis’, bijv. om de luysen ende … [Lees meer...] overEtymologie: zier
Literatuurfestival Woordnacht
ZATERDAG 8 OKTOBER 2016: 60 AUTEURS, 14 PODIA, 1 NACHT Op zaterdag 8 oktober vindt voor de tweede keer literatuurfestival Woordnacht plaats op 14 podia in het stadshart van Rotterdam. Ruim zestig schrijvers, dichters en performers uit Nederland en Vlaanderen treden op tijdens één avond tot na middernacht: van publiekstrekkers tot aanstormende talenten. Bezoekers hebben … [Lees meer...] overLiteratuurfestival Woordnacht
