Door Luck van Leeuwen en Julia Naaborg Het traditionele rede- en taalkundig ontleden verkeert al decennia nagenoeg in een impasse: nieuwe inzichten binnen het wetenschapsgebied dat onderzoek doet naar zinsstructuren, syntantix, vinden nauwelijks hun weg naar het middelbaar onderwijs. Basisboek syntaxis van Henk Wolf, dat vorige week is verschenen, wil die leemte … [Lees meer...] overDe sturende kracht van zinsstructuren
Neerlandistiek voor de klas
Als ons moedertaalonderwijs nog ooit gezond wil worden
Door Marc van Oostendorp Ik las het boekje Als ons moedertaalonderwijs nog ooit gezond wil worden en raakte naarmate ik er langer over nadacht steeds meer in vuur en vlam! (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overAls ons moedertaalonderwijs nog ooit gezond wil worden
Grote opdracht: Inzicht in je taal maakt je een betere taalgebruiker
Door Marc van Oostendorp Je hart slaat over als ergens je ideaal door iemand anders expliciet wordt gemaakt. Je bent niet alleen! Ook andere mensen willen een wereld die lijkt op wat jij voor ogen hebt! Het overkwam me deze week. Het 'ontwikkelteam' van leraren dat voor Nederlands in opdracht van het ministerie aan het discussiëren is over de inrichting van het schoolvak … [Lees meer...] overGrote opdracht: Inzicht in je taal maakt je een betere taalgebruiker
Hoe ik een 7,5 voor Nederlands haalde
Door Marc van Oostendorp Ik heb mijn rugzakje zojuist zorgvuldig aan onze vlaggenmast bevestigd! In mei heb ik het centraal eindexamen vwo gemaakt, samen met andere min of meer prominente neerlandici: een paar studenten en docenten van de Radboud Universiteit, de schrijfster Aafke Romeijn, een docente van het Dominicus College in Nijmegen (waar we het examen mochten meedoen), … [Lees meer...] overHoe ik een 7,5 voor Nederlands haalde
Voor inspirerend eindexamen Nederlands moet je naar het buitenland
Door Anne Sanderling Wat vrijwel niemand in Nederland weet, is dat ook het International Baccalaureate (IB) eindexamens Nederlands afneemt. En wat voor examens! Het IB is een gerenommeerd internationaal onderwijsprogramma dat veel wordt gebruikt op internationale scholen. Op een aanzienlijk aantal scholen kunnen leerlingen ook Nederlands kiezen als eindexamenvak. In … [Lees meer...] overVoor inspirerend eindexamen Nederlands moet je naar het buitenland
Elk voordeel hep se nadeel
Een pleidooi voor het herintellectualiseren van de docent-Nederlands en van het onderwijs dat hij geeft Door Rien Rooker Steller dezes, nu een gepensioneerd-70’er, heeft het overgrote deel van zijn werkzame leven doorgebracht in de bovenbouw vwo/havo van een Zeeuwse school. Mijn geheugen is verzadigd van de herinneringen daaraan en ik geef daarvan hier een voorbeeld dat een … [Lees meer...] overElk voordeel hep se nadeel
Laten zien
Door Nico van Lieshout Ik was bezig mijn voorbereidingen te treffen voor de aanstaande les aan vijf atheneum. De klassenset van De Spaanse Brabander van Bredero (1585 – 1618) lag op een hoge stapel op de hoek van mijn tafel, maar voor we daarmee verder zouden gaan (we waren tot het einde van het derde bedrijf gekomen), wilde ik twee liefdesgedichten van Pieter Corneliszoon … [Lees meer...] overLaten zien
Ingenieurs denken zelf ook na? Fout in het vwo-examen!
Door Marc van Oostendorp Vijf jaar houd ik me nu bezig met het centraal eindexamen Nederlands. Voor de leraren die dat moeten nakijken heb ik in die tijd almaar meer waardering gekregen: binnen korte tijd moeten ze grote stapels examens nakijken. De verleiding zou kunnen bestaan om er met de pet naar te gooien, maar voor zover ik kan zien lezen de meeste leraren heel … [Lees meer...] overIngenieurs denken zelf ook na? Fout in het vwo-examen!
Wat kun je leren van de betekenis van een plaatsnaam?
Dit stuk verschijnt in het kader van de Nieuwsbrief Neerlandistiek voor de klas. Het bevat geen origineel onderzoek, maar is een vereenvoudigde weergave van recent onderzoek op het gebied van het Nederlands, speciaal bedoeld voor leerlingen van de middelbare school. Door Marten van der Meulen Ik woon in Utrecht, maar wat betekent die naam? De studie van plaatsnamen is niet … [Lees meer...] overWat kun je leren van de betekenis van een plaatsnaam?
Wat is de taalcanon?
Vandaag lanceert het taalcanonteam een laatste animatiefilmpje ter promotie van de taalcanon. Daarmee wordt een reeks van zes taalfilmpjes afgesloten, bedoeld voor het voortgezet onderwijs. De volgende onderwerpen kwamen aan bod: kindertaalverwerving, taalevolutie, taalgeschiedenis, taal en denken, tweetaligheid en kunsttalen. De filmpjes geven een korte introductie (van … [Lees meer...] overWat is de taalcanon?
Vroem, pling, kling
Onomatopeeën Door Roland de Bonth In het aardse paradijs spraken Adam en Eva ‘Duyts’ of ‘Diets’ - zeg maar Nederlands – met elkaar. Daarvan was de Brabantse arts en taalliefhebber Joannes Goropius Becanus (1519-1573) overtuigd. Het woord Duyts – zo etymologiseerde hij – was namelijk samengesteld uit de woorden ‘de’ en ‘oudst’. Hiermee zou volgens hem op overtuigende wijze … [Lees meer...] overVroem, pling, kling
Middelnederlands voor kids
Door Remco Sleiderink Het eeuwenoude toneelstuk Vanden winter ende vanden somer is door twee studenten van de Universiteit Antwerpen omgewerkt tot voorleesboek. De bewerking kreeg de titel Meneertje Winter en meneertje Zomer maken ruzie en is bedoeld voor kinderen vanaf vijf jaar. Claudia Piot en Hanna Scholiers volgden een module waarin ze met vijftien andere studenten … [Lees meer...] overMiddelnederlands voor kids
Wie wil nou een docent Nederlands die Multatuli niet kent?
door Pjotr Bos Toen afgelopen maart de hernieuwde kennisbasis voor tweedegraadsdocenten Nederlands werd gepubliceerd, was er al snel sprake van commotie. Voor velen was het ‘verdwijnen’ van literatuur van voor 1880 reden tot zorgen. Coen Peppelenbos, hoofdredacteur van Tzum, constateerde terecht dat een tweedegraadsdocent nu minder van literatuur hoeft te weten dan … [Lees meer...] overWie wil nou een docent Nederlands die Multatuli niet kent?
Havo-examen Nederlands 2018: anoniem kritiek op Rosanne Hertzberger spuien
Door Marc van Oostendorp Als je vwo-scholier bent, en je maakt je zorgen over het centraal examen Nederlands van morgen (ik ga het ook maken, op het Dominicus College van Nijmegen), zou je even het examen voor de havo kunnen doornemen. Dat lijkt me geruststellend: heel moeilijk is het niet. Tegelijkertijd wordt daardoor wel duidelijk hoe dodelijk saai het examen is, en vooral: … [Lees meer...] overHavo-examen Nederlands 2018: anoniem kritiek op Rosanne Hertzberger spuien
Radio Walewein
Door Remco Sleiderink Nog nooit gehoord van Walewein? Schandalig – althans volgens deze twee studenten Nederlandse Taal- en Letterkunde aan de Universiteit Antwerpen. Simon Van Den Bergh en Simon Peeters willen middeleeuwse verhalen opnieuw tot leven brengen en zijn daarom gestart met Radio Walewein. Goede verhalen zijn van alle tijden. Vandaag is er James Bond en … [Lees meer...] overRadio Walewein
De verhalen in onze taal zijn de troef van ons vak
Door Floor van Renssen. Met medewerking van Anneke Smits en Erna van Koeven. Enkele weken geleden verschenen er vlak achter elkaar een aantal emotionele artikelen over literatuuronderwijs aan tweedegraads lerarenopleidingen. Collega’s vielen elkaar aan op een snibbige toon. Het begon met de column van Coen Peppelenbos op weblog Tzum over het feit dat literatuur van voor 1880 … [Lees meer...] overDe verhalen in onze taal zijn de troef van ons vak
In memoriam Steven ten Brinke
Door Helge Bonset Op 26 april is op 89-jarige leeftijd Steven ten Brinke overleden. Hij was van 1980 tot aan zijn emeritaat in 1994 hoogleraar Didactiek van het voortgezet onderwijs, in het bijzonder de brugperiode, aan de Universiteit Utrecht. Daarnaast was hij in de jaren ’80 van de vorige eeuw bijzonder hoogleraar in de theorie van de moedertaaldidactiek aan de Katholieke … [Lees meer...] overIn memoriam Steven ten Brinke
Meer ontwikkeltijd, beter onderwijs
Door Thomas de Bruijn Docent Nederlands havo/vwo, Pax Christi College Druten De onderwijsinspectie luidt de alarmbel: het niveau van het Nederlandse onderwijs is de laatste twintig jaar gedaald (Volkskrant 11 april 2018). Het artikel haalt het driejaarlijkse Pisa-onderzoek aan, waarin Nederland op onderwijsgebied met een groot aantal andere landen wordt vergeleken. Daar … [Lees meer...] overMeer ontwikkeltijd, beter onderwijs
Van gromorgaan naar FUDGETEST
Door Roland de Bonth Tot eind maart 2018 verscheen op raadgedicht.nl tien achtereenvolgende weken lang een gedicht waarbij een balkje de plaats innam van één woord. Aan leerlingen de opdracht om op basis van context, vorm en stijl te raden – beter nog, te beredeneren – welk woord er schuilging achter die rode rechthoek. Het juiste antwoord zoeken op internet was vergeefse … [Lees meer...] overVan gromorgaan naar FUDGETEST
Overleden: Steven ten Brinke (1928-2018)
Door Ghislain Duchâteau Op dinsdag 26 april 2018 is de neerlandicus Steven ten Brinke overleden. Ten Brinke was gewoon hoogleraar Didactiek van het voortgezet onderwijs, in het bijzonder in de brugperiode, aan de Universiteit Utrecht. Hij is op 1 oktober 1963 bij Anton Reichling in Amsterdam gepromoveerd op het onderwerp ‘Onafhankelijke en afhankelijke grootheden in het … [Lees meer...] overOverleden: Steven ten Brinke (1928-2018)
Hoeveel lijken Nederlandse en Vlaamse Gebarentaal op elkaar?
Dit stuk verschijnt in het kader van de Nieuwsbrief Neerlandistiek voor de klas. Het bevat geen origineel onderzoek, maar is een vereenvoudigde weergave van recent onderzoek op het gebied van het Nederlands, speciaal bedoeld voor leerlingen van de middelbare school. Door Marten van der Meulen Ik werk sinds een paar maanden samen met een aantal Vlaamse collega's. Dat is … [Lees meer...] overHoeveel lijken Nederlandse en Vlaamse Gebarentaal op elkaar?
LitLab: nieuwe proef over slavernij
Op de site van LitLab.nl, het digitaal laboratorium waarin leerlingen onderzoek kunnen doen naar de Nederlandse literatuur, is sinds vandaag een nieuwe "proef" beschikbaar over slavernij. De leerlingen analyseren tekstfragmenten uit de periode 1630-1930 om te onderzoeken hoe er in Nederlandstalige literatuur werd geschreven over slavernij. Ze krijgen zo antwoord op vragen als: … [Lees meer...] overLitLab: nieuwe proef over slavernij
Taalcanon lanceert animatiefilmpje: Kun je een nieuwe taal maken?
Vandaag lanceert het taalcanonteam een animatiefilmpje over kunsttalen. Het is het zesde filmpje in een reeks, bedoeld voor het voortgezet onderwijs. De filmpjes geven een korte introductie op een onderwerp uit de taalcanon, en kunnen gebruikt worden als opstapje voor een les over taal in de klas. Veel kinderen bedenken een eigen taaltje met vooral zelfverzonnen woorden. … [Lees meer...] overTaalcanon lanceert animatiefilmpje: Kun je een nieuwe taal maken?
Lerarenopleiders Nederlands, verenigt u!
Door G.W.S. Criens, P.J.M. Wenmakers en V.J. Westerwoudt Lerarenopleiders Nederlands Fontys Lerarenopleiding Sittard Met enige verbazing lazen wij de commentaren op het verdwijnen van historische letterkunde uit de kennisbasis voor de tweedegraadslerarenopleiding. De reacties zijn voornamelijk vingerwijzend en weinig genuanceerd. Neerlandici op hun best; Holland op zijn … [Lees meer...] overLerarenopleiders Nederlands, verenigt u!
De kennisbasis op het hbo: Coen Peppelenbos reageert
Coen Peppelenbos, letterkundige en lerarenopleider op de NHL hogeschool: "Nadat eindelijk de publieke opinie een beetje is wakker geschud over het vakonderdeel literatuurgeschiedenis op de lerarenopleidingen, die volgens de herijkte kennisbasis pas vanaf 1880 hoeft te beginnen, waardoor docenten in het tweedegraads gebied minder hoeven te weten dan een vwo-leerling kwam er … [Lees meer...] overDe kennisbasis op het hbo: Coen Peppelenbos reageert
