Een korte positiebepaling en wat eerste resultaten Door Jimmy van Rijt Sinds de zogenoemde ‘communicatieve wending’ in het moedertaalonderwijs vanaf eind jaren 60 van de vorige eeuw zijn grammaticaonderwijs en literatuur – toch zeker in de ideologische zin - wat meer naar de achtergrond van het onderwijs Nederlands verdwenen, ten gunste van algemeen communicatieve … [Lees meer...] overNederlands onderzoek naar grammaticaonderwijs: hoe staat dat ervoor?
Neerlandistiek voor de klas
Een strip over dialectonderzoek
Een strip maken over je onderzoek. Dat doet lang niet elke wetenschapper. Taalonderzoeker Martijn Wieling van de afdeling Informatiekunde in Groningen koos er wel voor. Wieling doet met een articulograaf onderzoek naar tongbewegingen bij dialectsprekers. Met de strip over zijn onderzoek kan hij op een andere manier over zijn werk vertellen en een andere doelgroep bereiken. … [Lees meer...] overEen strip over dialectonderzoek
Oproep: De praktijk van de leeslijst
Door Jeroen Dera Elk jaar behalen zo’n 55.000 havisten en zo’n 35.000 vwo-leerlingen hun diploma aan de middelbare school. Dat betekent dat jaarlijks rond de 90.000 scholieren het onderdeel ‘literatuur’ binnen het schoolvak Nederlands afronden. Gesteld dat die leerlingen daadwerkelijk het voorgeschreven aantal literaire teksten op hun schooltype zouden lezen – minimaal 8 … [Lees meer...] overOproep: De praktijk van de leeslijst
HSN? HSN!
Door Roland de Bonth Wie bij HSN direct denkt aan ‘Hersenstichting Nederland’, ‘Horeca Stichting Nederland’ of ‘Home Shopping Network’, is vast en zeker geen neerlandicus. Binnen de neerlandistiek is die afkorting namelijk onlosmakelijk verbonden met de conferentie ‘Het Schoolvak Nederlands’. De eenendertigste editie van deze conferentie vond dit jaar op 24 en 25 november 2017 … [Lees meer...] overHSN? HSN!
Hoe bestudeer je gesproken taal van vroeger?
Uit de tijdschriften (9) Het onderstaande stuk is onderdeel van de nieuwsbrief Neerlandistiek voor de klas. Anders dan andere stukken hier is het primair gericht voor gebruik in de les, door scholieren. Door Marten van der Meulen Niet iedereen praat hetzelfde. Mensen spreken totaal verschillende talen, en zelfs als ze dezelfde taal spreken, dan spreken ze vaak nog anders, … [Lees meer...] overHoe bestudeer je gesproken taal van vroeger?
13 januari 2018, Utrecht: Wintersymposium 2018 Wiskunde en Taal
zaterdag, 13 januari 2018, 11.00 – 16.00 Aula van het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht (Domplein) Wiskunde en taalkunde kennen fascinerende raakvlakken. De wiskunde kan ons iets leren over taaluitingen, aan beide liggen logische denkpatronen ten grondslag – en natuurlijk wordt wiskunde zelf ook gezien als taal! Dat uit zich ook in de schoolprogramma’s: van … [Lees meer...] over13 januari 2018, Utrecht: Wintersymposium 2018 Wiskunde en Taal
Universiteit Antwerpen ontwikkelt online-cursus Middelnederlandse literatuur
Reinaert de vos en Karel ende Elegast nog nooit zo dichtbij (Bericht Universiteit Antwerpen) Vanaf 8 november 2017 staat MOOC Middelnederlands online. Deze Massive Open Online Course bevat educatieve filmpjes over de hoogtepunten uit onze middeleeuwse literatuur, zoals Karel ende Elegast en Reinaert de vos. De MOOC is een initiatief van de Universiteit Antwerpen en is online … [Lees meer...] overUniversiteit Antwerpen ontwikkelt online-cursus Middelnederlandse literatuur
Leefdrift vanuit het nulpunt
‘Laatste kwartier’: de hele (vroege) Wolkers in drie bladzijden Door Rijk Mollevanger Het korte verhaal “Laatste kwartier” van Jan Wolkers uit zijn bundel “Gesponnen suiker” (1963), al in 1960 gepubliceerd in de bloemlezing ”Klein Kaliber” en in het tijdschrift “Podium”, heeft maar weinig waardering gekregen van critici als Kees Fens en Hella Haasse. Ten onrechte, vind ik, en … [Lees meer...] overLeefdrift vanuit het nulpunt
Hoe ontstaat een nieuw woorddeel?
Het onderstaande stuk is onderdeel van de nieuwsbrief Neerlandistiek voor de klas. Anders dan andere stukken hier is het primair gericht voor gebruik in de les, door scholieren. Door Marten van der Meulen Taal is een bouwwerk. Klanken of letters maken woorden, woorden maken zinnen en zinnen maken gesprekken of teksten. Maar woorden bestaan soms ook weer uit woorden. Bij … [Lees meer...] overHoe ontstaat een nieuw woorddeel?
7 maart 2018: docentendag Nijmegen
Op 7 maart 2018 organiseert de vakgroep Nederlandse Taal en Cultuur van de Radboud Universiteit Nijmegen een docentendag, met lezingen over taalkunde, taalbeheersing en letterkunde die aansluiten bij het middelbaar onderwijs. … [Lees meer...] over7 maart 2018: docentendag Nijmegen
Voorjaar 2018, Nascholingscursus ‘Recente Nederlandse en Vlaamse letterkunde’, Nijmegen
In het voorjaar van 2018 organiseert de Opleiding Nederlandse Taal en Cultuur van de Radboud Universiteit Nijmegen een postacademische cursus Recente Nederlandse en Vlaamse Letterkunde en een Docentendag voor leraren Nederlands. Nascholingscursus ‘Recente Nederlandse en Vlaamse letterkunde’ Deze cursus wordt voor de dertiende keer op rij gehouden en is bedoeld voor … [Lees meer...] overVoorjaar 2018, Nascholingscursus ‘Recente Nederlandse en Vlaamse letterkunde’, Nijmegen
Taalcanon lanceert nieuw animatiefilmpje: Kleurt taal je wereldbeeld?
Vandaag lanceert het taalcanonteam een animatiefilmpje over de relatie tussen taal en denken. Het is het vierde filmpje in een reeks, bedoeld voor het voortgezet onderwijs. De filmpjes geven een korte introductie op een onderwerp uit de taalcanon, en kunnen gebruikt worden als opstapje voor een les over taal in de klas. Mensen groeien op in verschillende omgevingen, met … [Lees meer...] overTaalcanon lanceert nieuw animatiefilmpje: Kleurt taal je wereldbeeld?
Neerlandistiek van de toekomst
Studiedag waarin UvA Neerlandici u meenemen naar het vak Nederlands van de toekomst. Wat kunnen uw leerlingen verwachten als ze Nederlands aan de UvA kiezen? Wat zijn de uitdagende thema’s in het onderzoek, hoe wordt er samengewerkt met andere vakgebieden, hoe worden de digitale mogelijkheden benut en hoe krijgt dit allemaal vorm in het onderwijs? Universiteiten zijn de … [Lees meer...] overNeerlandistiek van de toekomst
De pahahaden op, de lahahanen in
Door Roland de Bonth Als de mussen van het dak vallen en de temperatuur in het klaslokaal tot grote hoogte stijgt, klinkt veelvuldig de roep van leerlingen om het schoolgebouw te ontvluchten en in de buitenlucht les te krijgen. Jammer genoeg is het vaak onmogelijk of ongewenst om aan dit verzoek te voldoen. Niet alle scholen hebben immers de beschikking over een schoolplein … [Lees meer...] overDe pahahaden op, de lahahanen in
Nijpend tekort aan universitair opgeleide docenten voor vwo-bovenbouw moet drastisch worden aangepakt
Een nieuw, simpel en efficiënt voorstel Door Ben J.P. Salemans universitair eerstegraads docent Nederlands uit Maastricht Een gedreven vwo-eindexamenleerling, laat ik haar Femke noemen, sprak me enkele weken geleden aan: “Mijnheer Salemans, u zult het wel niet zo leuk vinden, maar ik ga toch maar geen Nederlands studeren aan de Universiteit Utrecht of ‘uw’ Radboud … [Lees meer...] overNijpend tekort aan universitair opgeleide docenten voor vwo-bovenbouw moet drastisch worden aangepakt
Dialect in de klas
Door Astrid Wijnands Eind september publiceerde de NOS een drieluik geheten ‘Dealen met je dialect’ <1|2|3>. De NOS had eerder een oproep op Facebook geplaatst om erachter te komen of dialectsprekers last zouden hebben van negatieve reacties en welke reacties dat dan zouden zijn. Op die oproep kwamen 28.000 reacties binnen en zo’n 150 mensen wilden graag hun ervaringen … [Lees meer...] overDialect in de klas
Het probleem met Nederlands
Door Marc van Oostendorp Deze week kwamen neerlandici en vakdidactici van alle Nederlandse universiteiten waar Nederlands wordt gedoceerd om te praten over de crisis in het vak Nederlands. Organisator Theo Witte legt uit wat het probleem is en wat we eraan gaan doen. (Deze video bekijken op YouTube.) … [Lees meer...] overHet probleem met Nederlands
Football of voetbal: wanneer passen we leenwoorden aan?
Door Marten van der Meulen Het Nederlands stikt van de niet-Nederlandse woorden. Duits, Frans, Engels, Latijn: het houdt niet op. De laatste jaren lenen we vooral woorden uit het Engels. Dat vindt niet iedereen even leuk. Sommige mensen denken dat Engelse leenwoorden onze taal bedreigen (dat is gelukkig niet zo), andere mensen zijn bang voor de toenemende culturele invloed van … [Lees meer...] overFootball of voetbal: wanneer passen we leenwoorden aan?
Nieuwe TLPST verschenen
TLPST is een nieuwsbrief voor de onderbouw van het middelbaar onderwijs, die wordt gemaakt door de redactie van de lesmethode Nieuw Nederlands van Wolters Noordhoff en de redactie van Taalpost (Erik Dams en Marc van Oostendorp, namens het Genootschap Onze Taal). Iedere maand (tijdens het schooljaar) verschijnt er een nieuwsbrief met telkens vier taalonderwerpen uit de … [Lees meer...] overNieuwe TLPST verschenen
‘Taal baart men zorgen’
Door Roland de Bonth In de laatste aflevering van de ‘Slowquiz: Wat weten we nog van die neerlandici?’ merkt Peter-Arno Coppen tot zijn spijt op dat er geen enkele anekdote is toegevoegd over de die week geboren en gestorven neerlandici. Had ik dan toch melding moeten maken van het T-shirt dat ik in het begin van de jaren negentig had laten bedrukken met een portretgravure van … [Lees meer...] over‘Taal baart men zorgen’
’n Vunzig verhaal
Door Marc van Oostendorp Deze week onthulde de schrijfster Stella Bergsma dat een lerares Nederlands een verhaal van haar weigerde te laten lezen aan leerlingen omdat het 'niet kies' en 'vunzig' was. Dat was nog tot daaraan toe, maar diezelfde lerares bleek het werk van Jan Cremer wél kies te vinden, en niet vunzig. Wat? Bekijk deze video op YouTube. Lees het … [Lees meer...] over’n Vunzig verhaal
Wie bepaalt welke taal mooi is?
Door Marten van der Meulen Mooi of lelijk? Dat onderscheid is een van de fundamenteelste die we hebben. Misschien wel iedere dag doen we uitspraken over of we iets mooi of lelijk vinden. We keuren van alles: boeken, films, gezichten, muziek, kleding, en ook taal. En we zijn het heel vaak niet met elkaar eens. Dat is prima: mooi en lelijk zijn geen absolute waarheden, het zijn … [Lees meer...] overWie bepaalt welke taal mooi is?
Waar komt het Nederlands vandaan?
Vandaag lanceert het taalcanonteam een animatiefilmpje over het oudste Nederlands. Het is het derde filmpje in een reeks, bedoeld voor het voortgezet onderwijs. De filmpjes geven een korte introductie op een onderwerp uit de taalcanon, en kunnen gebruikt worden als opstapje voor een les over taal in de klas. Hebban olla vogala nestas hagunnan. Het is misschien het bekendste … [Lees meer...] overWaar komt het Nederlands vandaan?
Docentontwikkelteams op 5 juli jl. van start gegaan
Door Erwin Mantingh Op een broeierige zomermiddag op de valreep van het schooljaar toog een vijftigtal onvermoeibare docenten Nederlands naar Utrecht voor de startbijeenkomst van vijf docentontwikkelteams (DOT's)>. Vakmeesters Theo Witte en Peter-Arno Coppen lichtten het kader en de uitgangspunten van de DOT’s toe, ervaringsdeskundigen Clary van Tilborg en Riek Hazenbosch … [Lees meer...] overDocentontwikkelteams op 5 juli jl. van start gegaan
In de klas: woordenschat – lexicon – vocabulaire
Door Roland de Bonth De mobiele telefoon is een zegen voor leerlingen die de betekenis van een woord niet kennen. Je gaat – bijvoorbeeld – naar www.vandale.nl, typt boven aan de pagina het onbekende woord in en geeft vervolgens de zoekopdracht. In een oogwenk verschijnt de betekenis van het woord op het scherm van je mobieltje. Helaas is deze manier om de betekenis van een … [Lees meer...] overIn de klas: woordenschat – lexicon – vocabulaire
