Bredero zal het zelf waarschijnlijk niet hebben geweten, maar voor zijn tragedie Rodd'rick ende Alphonsus was hij enige dank verschuldigd aan de Franse schrijver Nicolas de Montreux. Door Annemieke Houben Rodd'rick ende Alphonsus, Bredero's tragedie over twee bevriende jonge ridders die hun hart verliezen aan dezelfde vrouw, werd in 1611 voor het eerst op de planken gebracht. … [Lees meer...] overDe onbekende Franse bron van Bredero’s Rodd’rick ende Alphonsus
17e eeuw
Bredero’s Amsterdam op de kaart
Door Reinder Storm Voor een denkbeeldige tijdreis is een oude stadsplattegrond een uitstekende inspiratiebron. Proberen we dus Bredero in zijn eigen omgeving te ontmoeten, dan kunnen we het best eens op een contemporaine kaart kijken. Zoals te lezen is in het naslagwerk van dr. Marc Hameleers over kaarten van Amsterdam, zijn er tot halverwege de 19de eeuw ruim 250 kaarten … [Lees meer...] overBredero’s Amsterdam op de kaart
Wak!
Door Alan Moss Een leraar op mijn middelbare school was er heilig van overtuigd dat kinderen visueel zijn ingesteld. In zijn borstzakje droeg hij een etui met gekleurde markers. Aantekeningen gaf hij in de vorm van schilderijen, rebussen en felle diagrammen. Zijn lessen nam ik vast ter harte bij het lezen van De klucht van de koe, want op de achterzijde van het stencil dat ik … [Lees meer...] overWak!
Bredero – 400 jaar ’t Kan verkeeren!
Op 23 augustus 2018 is het 400 jaar geleden dat de dichter en toneelschrijver Gerbrand Adriaensz. Bredero overleed. Een populaire Amsterdammer die zijn publiek recht bij het hart wist te pakken. We gaan hem vieren, want zijn motto geldt nog altijd: geniet van het leven, maar bedenk dat ’t kan verkeeren! Wie was Bredero? We beleven het opnieuw in de volkse scènes uit zijn … [Lees meer...] overBredero – 400 jaar ’t Kan verkeeren!
Laarzen op het toneel
Door Ton Harmsen ‘Het vers sta wacker op zijne voeten’, schrijft Vondel in de Aenleidinge – een prachtige personificatie die leidt tot overwegingen over het schoeisel van het vers, de dichter en de toneelspeler. Vorige week schreef Roland de Bonth over de hooggekurkte laarzen, die naar toneelteksten verwijzen; hij wijst erop dat Balthasar Huydeoper dit woord gebruikt met de … [Lees meer...] overLaarzen op het toneel
14 september 2018, Amsterdam: Tragedie van Bredero op binnenplaats Amsterdam Museum
Op 14 september 2018 gaat op de beeldschone jongensbinnenplaats van het Amsterdam Museum Bredero’s tragikomedie Lucelle in première. Deze nieuwe productie van Theater Kwast is een ware Romeo & Juliet bewerking met onverwachte komische wendingen, zoals die alleen uit de pen van de beroemde Amsterdamse toneelschrijver kon vloeien. Lucelle Onder de neus van een rijke … [Lees meer...] over14 september 2018, Amsterdam: Tragedie van Bredero op binnenplaats Amsterdam Museum
Online: Het pamflet Poëtae Heautontumorumenoi, Of, Penne-krygh, Tusschen de Reformateurs der Poëzy, en E.B.I.S.K.A.
In november 1670 verscheen het pamflet Poëtae Heautontumorumenoi, of, Penne-krygh tusschen de Reformateurs der Poëzy, en E.B.I.S.K.A. Er was toen al een jaar lang een felle polemiek gaande tussen een aantal Schouwburgregenten, aangevuld met auteurs van wie de toneelstukken op de Schouwburg in première gingen (E.B.I.S.K.A.), en het gezelschap dat onder het motto Nil Volentibus … [Lees meer...] overOnline: Het pamflet Poëtae Heautontumorumenoi, Of, Penne-krygh, Tusschen de Reformateurs der Poëzy, en E.B.I.S.K.A.
Paris en Helene: Pieter Bernagie imiteert Hooft
De titel van het treurspel dat Pieter Bernagie in 1685 schreef is al bijzonder: Helena van Troje, eigenlijk Helena van Sparta en nog preciezer Helena de dochter van Zeus en Leda, de vrouw die ab ovo geboren is, heet hier Helene. Bernagie zal het wel op z'n Frans uitgesproken hebben. In ieder geval was hij trots op zijn Paris en Helene: in zijn voorrede weerlegt hij de bekende … [Lees meer...] overParis en Helene: Pieter Bernagie imiteert Hooft
Vondel op Goede Vrijdag
Door Ton Harmsen Over Goede Vrijdag zijn beroemde gedichten geschreven. Huygens wijdt er één van zijn Heilighe Daghen aan, Revius een sonnet dat in elke bloemlezing staat. Beide calvinisten tonen zich schuldbewust. Huygens is bereid om zijn botten te laten breken voor zijn zondigheid. Hij plaatst zelfs een kanttekening bij Jezus’ woord consummatum est: ‘’Tvoldaen voldoet mij … [Lees meer...] overVondel op Goede Vrijdag
Gedicht: G.A. Bredero – Eenzaamheid is armoede
• Op 23 augustus is het 400 jaar geleden dat Bredero overleed, en daarom is 2018 Bredero-jaar. Zie Bredero2018.nl. Het gedicht hieronder is een ietwat hertaalde versie van het origineel. Eenzaamheid is armoede Wat baat u het bezit van landen en van steden en 't prachtige gebouw vol dure kostbaarheden waarin u woont, omringd door 'n prinselijke stoet, wanneer u in uw … [Lees meer...] overGedicht: G.A. Bredero – Eenzaamheid is armoede
Gedicht: G.A. Bredero – Sonnet
• Op 23 augustus is het 400 jaar geleden dat Bredero overleed, en daarom is 2018 Bredero-jaar. Zie Bredero2018.nl. Sonnet Het heylich vat, der Goon* waar in dat sijn gesloten De plagen, en de straf van 't menschelijck geslacht: Is laas! voor mijn ontdeckt*, geopent, onverwacht, Want 'k hebber al bereets* veel smarten af genoten. Mijn sinnen* met geweldt* die sijnder … [Lees meer...] overGedicht: G.A. Bredero – Sonnet
Gedicht: G.A. Bredero – Klinckdicht aen de Kijckers
• Op 23 augustus is het 400 jaar geleden dat Bredero overleed, en daarom is 2018 Bredero-jaar. Zie Bredero2018.nl. Klinckdicht aen de Kijckers* Hier ziet ghy afghebeelt de bootsjes* vande Minne*, De grillicheytjes van het dartel Venus kindt, Dat poeselachtich wicht!* dat moeder-naackt en blindt De grootste zielen kan vermeestren en verwinnen. Dit kleyne guytjen, … [Lees meer...] overGedicht: G.A. Bredero – Klinckdicht aen de Kijckers
Nederland Leze Bredero
Door Roland de Bonth Leerlingen staan meestal niet te juichen als ik aankondig dat in de komende lessen literatuurgeschiedenis centraal zal staan. Sterker nog, opmerkingen als ‘’Nederlands is toch geen geschiedenis’’, ‘’Ik heb expres geen geschiedenis gekozen’’ en de onvermijdelijke waarom-moeten-we-die-oude-boeken-lezen-vraag zijn niet van de lucht. Omdat vreemde ogen dwingen … [Lees meer...] overNederland Leze Bredero
Cornelis de Bie overtreft Cervantes… in absurdisme
Cervantes was populair in het Nederland van de zeventiende eeuw. Zijn Don Quichot en drie van zijn Novelas exemplares zijn herhaaldelijk voor het toneel bewerkt. Slechts één van zijn vele toneelstukken vond zijn weg naar de Nederlanden: Los habladores, een ‘entremés’ (een tussenspel, dat werd opgevoerd tussen de bedrijven van een ernstig spel). Het werd bewerkt door Cornelis de … [Lees meer...] overCornelis de Bie overtreft Cervantes… in absurdisme
Website Brederojaar 2018 in de lucht
Door Lia van Gemert Haarlemse droge harten nu, Komt toont hier wie gij zijt, Wij Amsterdammers tarten u Te drinken eens om strijd! Op 23 augustus 2018 is het 400 jaar geleden dat de Amsterdamse dichter Gerard Adriaenszoon Bredero overleed. De man van de onbehouwen volkse typetjes en de hilarische tafereeltjes, maar ook van de bedroefde liefdesliedjes en de verstilde … [Lees meer...] overWebsite Brederojaar 2018 in de lucht
Opkomst en ondergang van de Republiek der Letteren
Door Marc van Oostendorp In de zestiende eeuw begonnen Europese geleerden een grote onderlinge verbondenheid te voelen – een verbondenheid over grote afstand die soms groter was dan die met de mensen direct om hen heen. Dat kwam tot uitdrukking in een metafoor die ze gebruikten voor hun onderling contact: de Republiek der Letteren, een informele staat waarvan de burgers … [Lees meer...] overOpkomst en ondergang van de Republiek der Letteren
Antwerpse grappen uit de zeventiende eeuw
Door Ton Harmsen Op 11 maart 2017 kocht Ilse Dewitte op een veiling in Brugge Den wet-steen des verstants van Richard Verstegen. Een klein boekje van 122 bladzijden, in 1620 gedrukt in Antwerpen door Guilliam Lesteens. Verstegen is een auteur van Gelderse afkomst, wiens familie naar Engeland was uitgeweken. Hij studeerde in Oxford, was goudsmid in Londen, raakte betrokken bij … [Lees meer...] overAntwerpse grappen uit de zeventiende eeuw
Gedicht: Jacobus Revius – Antichrist
Antichrist* Wanneer de ruyge sneeu de Alpen niet sal decken, Wanneer de somer heet sal yselen* van cou, Wanneer de locht het lant sal weygeren den dou, Wanneer t'gedierte sal de Ocean uitlecken*, Wanneer den noorder-pool den seyl-steen* niet sal trecken, Wanneer de grijse wolf het schaep sal wesen trou, Wanneer de vrou een man, de man sal sijn een vrou, Wanneer de … [Lees meer...] overGedicht: Jacobus Revius – Antichrist
Gedicht: Jacob Cats – Geld is een wonder ding
Geld is een wonder ding, daar op een ieder wacht, Geld heeft aan menig man den adel toegebracht. Geld maakt de kleine groot, geld geeft geduchte krachten, Geld maakt de droeven blij, en doet de prinsen achten. Geld oefent hoog gebied, waaruit dan adel wast, Geld is aan alle kant een aangename gast. Geld op een ander tijd doet torens, hoge wallen, Ja steile rotsen zelfs … [Lees meer...] overGedicht: Jacob Cats – Geld is een wonder ding
Gedicht: Heiman Dullaert – Op het graf van de voorspoed
Op het graf van de voorspoed Hier rot de Voorspoed, die zo vrolijk groeide en bloeide, tot dat de grootse Praal hem, tot zijn nadeel, ving, in gulden zalen sloot, met zijden strikken boeide, aan gouden ketenen en paarlesnoeren hing, en d’Overdaad die met de Praal tezamen spande, in ’t slikken onverzaad, in 't zwelgen onvermoeid, hem in de wijn verdronk, aan ’t … [Lees meer...] overGedicht: Heiman Dullaert – Op het graf van de voorspoed
Gedicht: Heiman Dullaert – Op gewiekte visschen in Amerika
Op gewiekte visschen in Amerika Men ziet, daar 't daglicht, hoog gerezen in zyn vlucht, De kringen* brant en blaakt, neervallen uit de lucht Oprechte* visschen, die, de gulzigheit ontvlogen Van roofziek zeegedrogt, en, zwakjes van vermogen Hun bloode wieken, als een toevlugt in den nood Die hun aan 't leven dreigt, gebruikende, in den schoot Van 't pynhout* vlug ter … [Lees meer...] overGedicht: Heiman Dullaert – Op gewiekte visschen in Amerika
Gedicht: Andries Pels – Harten veroveren
Harten veroveren, Zielen betoveren, Is zulk een kunst niet, Filles, als het schijnt: Staat gy na moogenheid, Zo toon médoogenheid, Wanneer een Minnaar om uw' schoonheid kwijnt, Zijt gy wéêrspannig, Gy zijt tierannig; Kwél my dan niet, óf hélp my uit myn pyn: Toont gy afkeerlijkheid Van myn begeerlijkheid, Ik wil niet langer in uw' banden zijn. … [Lees meer...] overGedicht: Andries Pels – Harten veroveren
20 maart 2018, Utrecht: Publiekslezing Andrew Pettegree over Nederlandse boekcultuur in de Gouden Eeuw
Van 18 maart tot 1 april 2018 is historicus Andrew Pettegree (University of St Andrews, Schotland) te gast in Utrecht als visiting fellow van het Centre for the Humanities. Pettegree is een vooraanstaande expert op het gebied van de boekgeschiedenis van de vroegmoderne tijd, de Reformatie, en de geschiedenis van nieuws. Lees hier meer over zijn huidige onderzoek (verslag en … [Lees meer...] over20 maart 2018, Utrecht: Publiekslezing Andrew Pettegree over Nederlandse boekcultuur in de Gouden Eeuw
Gedicht: Jan Luyken – Licht aan brand
Licht aan brand Duifjen in de hazelaren, Stak door lonkjes lodderzoet, Tirsus hart in lichte gloed, Die sijn lipjens op de hare Klevende in haar kropjen* wroed, Haakt het los, en streelt die hoogjes*, Zo gekoestert, zo gevlijd, Luikt sy swymende haar oogjes, Daar mee was' haar maagdom quijt. … [Lees meer...] overGedicht: Jan Luyken – Licht aan brand
Vlogboek123 – Literatuurgeschiedenis / 17e eeuw: spektakel en betweters in het theater
Een Vlogboekaflevering gericht op de literatuurgeschiedenis. In deze video bespreekt Jörgen de veranderingen binnen het Nederlandse theater in de tweede helft van de zeventiende eeuw. Over de Bijbelse toneelstukken van Vondel, het spektakeltheater van Jan Vos en het Frans-classicisme van Nil Volentibus Arduum. Besproken werken: Joost van den Vondel - Inwydinge van 't … [Lees meer...] overVlogboek123 – Literatuurgeschiedenis / 17e eeuw: spektakel en betweters in het theater
