Welke woorden bestaan er voor een spin in de Nederlandse dialecten? En wat betekent spinhoer eigenlijk? Het antwoord op deze vragen vind je in de Database van de Zuidelijk-Nederlandse Dialecten, ook bekend als Database of the Southern Dutch Dialects, afgekort tot DSDD. Wat is de DSDD? Eind 2020 werd de Database van de Zuidelijk-Nederlandse dialecten gelanceerd. In de … [Lees meer...] overSpin op de kaart. Zelf dialectkaarten maken met de DSDD
dialecten
Alles wat je wil weten over de zachte g
Op 21 september 2023 organiseerde Brabanders en hun Taal de online lezing 'Alles wat je wil weten over de zachte g', door Marc van Oostendorp. Brabanders en hun Taal is een gemeenschap waarbij iedereen die de Brabantse taal en cultuur een warm hart toedraagt, welkom is en zich thuis kan voelen. Brabanders en hun Taal wordt mogelijk gemaakt door Erfgoed Brabant. … [Lees meer...] overAlles wat je wil weten over de zachte g
8 oktober 2023: Westfries, Volendams en Derreps
Op zondag 8 oktober sluiten we de serie luistermiddagen af met gedichten in het Hollands van de Westfriezen, Volendammers en Derpers. Met onder anderen Volendammer dichter en taalkundige Sijmen Tol en Dichter van Medemblik en ambassadeur van het Westfries Martine Meester. Tickets zondag 8 oktober| 14:30 uur - 16:30 uur Vredeskerkje | Kerkstraat 21 Bergen aan … [Lees meer...] over8 oktober 2023: Westfries, Volendams en Derreps
21 september 2023: Alles wat je wil weten over de zachte g
Op donderdagavond 21 september 2023 geeft Marc van Oostendorp de online lezing 'Alles wat je wil weten over de zachte g'. Nog meer dan andere zuiderlingen voelen Brabanders zich verbonden met de zachte g. In geen Nederlandse provincie – ook in Limburg niet – zijn bijvoorbeeld zoveel horecagelegenheden die een gerecht 'met een zachte g' aanprijzen. Dat ene klankje lijkt … [Lees meer...] over21 september 2023: Alles wat je wil weten over de zachte g
Temet he-w, hebbe wiej en hebt wiejlûu völle wille
Over complexe vervoegingen In de bijdrage ‘Spelling en taalkundige kennis’ heb ik aangegeven hoe gecompliceerd de vervoeging van sterke werkwoorden in het Nedersaksisch is. Daarbij werden voorbeelden uit het Hellendoorns (een Sallandse streekstaal) gebruikt. De rijtjes vervoegingen betroffen het sterke werkwoord lîegen ‘liegen’. De complexiteit betreft echter niet alleen … [Lees meer...] overTemet he-w, hebbe wiej en hebt wiejlûu völle wille
Waarom de ie in Limburg hoger is dan de aa
De schoonheid van de wetenschap voor de wetenschapper zit hem vaak in kleine dingen. De ontdekking, bijvoorbeeld dat de ie en de oe in het dialect van Hamont opvallend veel hoger zijn dan bijvoorbeeld de aa, waarbij 'opvallend veel hoger' betekent: ongeveer twee halve tonen. Voor mij betekende het gisteren een genoeglijk uurtje door een nieuw artikel over 'intrinsieke … [Lees meer...] overWaarom de ie in Limburg hoger is dan de aa
Muziek en stadsdialect
De allerlaatste aflevering (je hoort als je goed luistert de snik in mijn stem) van Het Dialectenbureau gaat over muziek in stadsdialecten, zoals die van Amsterdam, Utrecht en Maastricht! En met onder andere Professor Soortkill, Fred Siebelink en Beppie Kraft. … [Lees meer...] overMuziek en stadsdialect
Humor en dialect
De achtste aflevering van Het Dialectenbureau gaat over dialect en humor. Met Katinka Polderman over het cliché-beeld van de Zeeuw, Christel de Laat over bulderende Brabantse zalen en TikTokTammo over bait'n en biet'n. (En ik vind alles natuurlijk even mooi, maar luister vooral naar de lach van Polderman, bijvoorbeeld rond 20:45. Wie dat heeft gehoord wil zelf ook zo … [Lees meer...] overHumor en dialect
Feest en dialect
Het Dialectenbureau #7 Hang de slingers maar op, want in deze aflevering wordt er gefeest! We gaan naar het uiterste zuiden, om carnaval te vieren met Beppie Kraft. Naar het hoge noorden, om de voorloper van Sinterklaas te vieren met Gelein Jansen en naar het verre Oosten om Hendrik Jan Bökkers op te zoeken, want het festivalseizoen is begonnen en de Zwarte Cross komt … [Lees meer...] overFeest en dialect
Dialect en werk
De zesde aflevering van Het dialectenbureau gaat over dialect en werk. Met onder andere IJmuidense vissers, Sliedrechtse baggeraars, Huub Stapel en mijn favoriete logopedist Fransje van Luin. … [Lees meer...] overDialect en werk
Het Regio Songfestival
Met Marlene Bakker, Noud Bongers, Koos Marsman en Fedor van Rossem Het dialectenbureau is neergezet op het NPO Luister Podcastevent in Tivoli Vredenburg Utrecht. Tijdens dit live evenement waar publiek bij aanwezig kon zijn hielden professor Marc van Oostendorp en redacteur Marc Nijhuis een officieuze voorbeschouwing op het Regio Songfestival, wat later dit jaar plaats zal … [Lees meer...] overHet Regio Songfestival
Geloof en dialect
Je kan op verschillende manieren praten met God. Met afstand, en daarmee met gebruik van een ‘heilige’ taal die veraf staat van de alledaagse taal: het Latijn bijvoorbeeld. Aan de andere kant is er behoefte aan het uitdrukken van grote vertrouwdheid, in het dialect. Een intiemere relatie met God kennen veel gelovigen niet. We reizen naar katholieke en protestantse plekken in … [Lees meer...] overGeloof en dialect
Lezen en schrijven in dialect
Het Dialectenbureau, aflevering 4 Dialect is toch een spreektaal? Toch floreert aan het begin van de eenentwintigste eeuw het dialect juist ook in geschreven vorm. We gaan langs bij de Beslisbomenmaker Des Vaderlands, Dichter des Vaderlands én de uitgever van het kinderboek Des Vaderlands. In Friesland, Zeeland en Utrecht. Steven Sterk geeft de verhalen van Nijntje in … [Lees meer...] overLezen en schrijven in dialect
Het Dialectenbureau: Muziek en dialect
Dialect en muziek, dat lijkt een beproefde combinatie, maar de relatie tussen beide is priller dan je denkt. In deze aflevering reist Marc van Oostendorp naar Drenthe, de achterhoek en Limburg. Van de grote drie iconen uit de dialectpop leert hij waarom zij succesvol zijn tot ver buiten de grenzen van hun dialectgebied. Met veel muziek, een legendarisch optreden in Paradiso en … [Lees meer...] overHet Dialectenbureau: Muziek en dialect
Het dialectenbureau: Dialect en verzet
Het thema van de eerste aflevering is Verzet: van de Friezen die vechten voor een eigen taal, de jeugd in de Bijlmer die zich met straattaal afzet, tot Bennie Jolink die het woord 'boerenlul' heeft omarmd als geuzennaam en de kloof tussen stad en platteland al in 1981 constateerde. Maar wie goed luistert, ziet vooral veel overeenkomsten tussen deze dialectsprekers. De … [Lees meer...] overHet dialectenbureau: Dialect en verzet
‘Anders ben ik met jou’ in vele talen
Het Boekenweekgedicht van dit jaar, van Tsead Bruinja, wás al tweetalig: de dichter zorgde zelf voor een Friese en een Nederlandse versie: Maar de dichter riep mensen op het gedicht ook in hun eigen taal te vertalen. Inmiddels stromen die vertalingen binnen. Bas Visscher in het Urkers: Suze Sanders in het Drents: Japans door Fumiko Miura: Koerdisch door … [Lees meer...] over‘Anders ben ik met jou’ in vele talen
Een taal is een dialect met een leger en een vloot
Gesprek met Jos Swanenberg Taalkundige Khalid Mourigh gaat in gesprek met dialectdeskundige Jos Swanenberg, verbonden aan de universiteit van Tilburg en aan het Meertens Instituut, over het onderzoek van laatstgenoemde. Swanenberg houdt zich bezig met de verdwijnende verscheidenheid van de Nederlandse taal in tijden van mondialisering. Ooit telde alleen al het … [Lees meer...] overEen taal is een dialect met een leger en een vloot
Herlancering van online database met Nederlandse dialectidiomen
Het Utrecht Digital Humanities Lab brengt opnieuw de ‘Dutch Dialect Idioms’ database online, een database ontwikkeld door taalwetenschappers van de Universiteit Utrecht en de KU Leuven. Dit is een verbeterde versie van een voor iedereen toegankelijke databank met idiomen in 13 Nederlandse dialecten. Idiomen zijn taalkundig gezien bijzonder omdat ze een betekenis hebben die … [Lees meer...] overHerlancering van online database met Nederlandse dialectidiomen
Ode aan dialect in nieuwe podcastserie Het Dialectenbureau
(Persbericht Omroep MAX) Op de dag van de moedertaal maakt MAX bekend te werken aan een podcastserie over dialect. In de negendelige serie, getiteld Het Dialectenbureau, maakt professor Marc van Oostendorp een vrolijke reis door Nederland. Samen met bekende ambassadeurs uit heel Nederland plaatst hij het dialect op een voetstuk. De Podcastserie Het Dialectenbureau is vanaf … [Lees meer...] overOde aan dialect in nieuwe podcastserie Het Dialectenbureau
Een geval van klinkerverkleuring
In zijn artikel ‘Vervoegde voegwoorden in het Oosten’ wijst C.B. van Haeringen op een bijzonder verschijnsel in een aantal Nedersaksische streektalen: naast de reguliere vervoeging met sjwa van de persoonsvorm gevolgd door een subject in de eerste persoon meervoud, komen er vormen voor als doede wiej en gaode wiej (van de infinitieven (dôen en gaon). In deze bijdrage zal ik … [Lees meer...] overEen geval van klinkerverkleuring
20 oktober 2022: Bijeenkomst Streektaal & Dialect Zuid-Holland
Zuid-Holland is rijk aan streektalen en dialecten en die zijn nauw verbonden met erfgoed en streekgeschiedenis. Houd je van taal of heb je interesse in streektaal en dialect? Zet jij je in om streektaal vast te leggen of onder de aandacht te brengen of zou jouw erfgoedorganisatie juist graag iets met dit thema willen doen? Laat je inspireren op de bijeenkomst Streektaal & … [Lees meer...] over20 oktober 2022: Bijeenkomst Streektaal & Dialect Zuid-Holland
23 september 2022: Streektaalconferentie ‘Taalvariatiebeleid in tijden van globalisering: overbodig of net cruciaal?’
Op 23 september 2022 organiseert de Stichting Nederlandse Dialecten in samenwerking met Variaties vzw en de Nederlandse Taalunie haar jaarlijkse streektaalconferentie. De conferentie vindt plaats bij deBuren in Brussel en heeft als centraal thema “Taalvariatiebeleid in tijden van globalisering: overbodig of net cruciaal?”. Via lezingen van en interviews met Vlaamse, … [Lees meer...] over23 september 2022: Streektaalconferentie ‘Taalvariatiebeleid in tijden van globalisering: overbodig of net cruciaal?’
Faces of Science: Kristel Doreleijers
Het nieuwe dialect: oubollig of juist hip? Hé Koekwous! Er was een tijd dat je je schaamde voor je dialect of accent. Maar in Noord-Brabant zijn jongeren tegenwoordig juist trots op hun afkomst en laten dat graag zien, op sociale media bijvoorbeeld. Zij zien hun “superbrabants” als een hippe straattaal. Kristel Doreleijers wil meer weten van dat nieuwe dialect. Is het heel … [Lees meer...] overFaces of Science: Kristel Doreleijers
Marcel Plaatsman over het Tessels
Marcel Plaatsman schreef het boek 'Tessels. Taal over zee' over de geschiedenis en de hedendaagse staat van het Tessels. Je kunt het boek hier bestellen.De in het interview genoemde gedichten van Nico Dros. Er is ook een audio-versie op (bijvoorbeeld) Spotify. … [Lees meer...] overMarcel Plaatsman over het Tessels
Verschenen: Marc van Oostendorp & Simone Wolff, Het dialectendoeboek
De schatkamer van 90 jaar Meertens Instituut Het Meertens Instituut in Amsterdam verzamelt al 90 jaar gegevens over de Nederlandse dialecten. Medewerkers van het instituut trokken het land in om overal, eerst met pen en papier, later met bandrecorders en nog later laptops, opnamen te maken van hoe mensen spraken. De klok werd stilgezet en na een kopje koffie vertelden … [Lees meer...] overVerschenen: Marc van Oostendorp & Simone Wolff, Het dialectendoeboek
