Jeugdverhalen over Joden (23) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Sara, het Jodenmeisje (1872) is geschreven door Lucia. Het is niet bekend wie zich van deze schrijversnaam bediende. Sara, het Jodenmeisje verscheen bij uitgeverij S.E. van Nooten in Schoonhoven. Het gaat om een boekje van slechts zestien bladzijden dat nog drie andere bijdragen bevat: een … [Lees meer...] overSara, het Jodenmeisje (1872)
jeugdliteratuur
De oude jood (1925)
Jeugdverhalen over Joden (22) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Door wie dit verhaal is geschreven is niet bekend. Aangezien het in Frankrijk is gesitueerd, is het origineel waarschijnlijk Frans. ‘De oude jood’ verscheen in 1925 in het maandblad Voor de Lieve Kleinen, een uitgave van de gereformeerde uitgeverij J.N. Voorhoeve in Den Haag. Dit maandblad … [Lees meer...] overDe oude jood (1925)
‘Wat er van drie jongens werd’ (1868)
Jeugdverhalen over Joden (21) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Pieter Louwerse (1840-1908), de auteur van ‘Wat er van drie jongens werd’, was dertig jaar werkzaam als onderwijzer. In 1868 debuteerde hij als medewerker van de Kinder-Courant, een weekblad dat sinds 1852 bestond. ‘Wat er van drie jongens werd’ verscheen in deze jeugdkrant en behoort tot … [Lees meer...] over‘Wat er van drie jongens werd’ (1868)
‘Het jodinnetje en de kleine Farizeester’ (1932)
Jeugdverhalen over Joden (20) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis De woensdagavondklantjes was het debuut van Annie M. Ringnalda (1906-1999), dochter van een gereformeerde dominee in Den Haag. Op woensdagavonden gaf Annie gratis naailes aan meisjes van elf tot zeventien jaar ‘uit de armste buurten’. Het ging om een vorm van zogenoemde stadsevangelisatie: … [Lees meer...] over‘Het jodinnetje en de kleine Farizeester’ (1932)
Het arme joodje (1855)
Jeugdverhalen over Joden (19) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Het gedicht ‘Het arme joodje’, dat dertien coupletten van zes regels telt, is geschreven door Jan Christoffel Gewin (1808-1887). Gewin studeerde geneeskunde in Leiden maar stopte met zijn studie om schrijver te worden. Van 1852 tot 1876 was hij redacteur van De Gids. Hij vertaalde uit het … [Lees meer...] overHet arme joodje (1855)
Zadoks Kleindochter, of De Leidingen Gods met een verstooten kind (1893)
Jeugdverhalen over joden (18) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Onder welke titel het Duitse origineel is verschenen en door wie dit boek is geschreven, heb ik niet kunnen achterhalen. De Nederlandse vertaling is gemaakt door Frederik Willem Adrianus Korff. Korff was werkzaam in het christelijk onderwijs in Amsterdam en godsdienstonderwijzer bij de … [Lees meer...] overZadoks Kleindochter, of De Leidingen Gods met een verstooten kind (1893)
‘De dankbare jood’ (1793)
Jeugdverhalen over joden (12) Door Ewoud Sanders Dit verhaal is gesitueerd tijdens de zesde Russisch-Turkse Oorlog (1787-1792). Na een beleg van ruim een half jaar veroverden Russische troepen de vestingstad Choczim (nu Chotyn in West-Oekraïne). Zij werden daarbij geholpen door troepen uit Oostenrijk en uit het Duitse hertogdom Saksen-Coburg. ‘De dankbare jood’ zal zeker … [Lees meer...] over‘De dankbare jood’ (1793)
Eva (1939)
Jeugdverhalen over joden (11) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Eva is geschreven door Frouke Bakker (1907-1963). Tussen 1937 en 1941 schreef Bakker, die waarschijnlijk onderwijzeres was, vier jeugdboeken: drie verschenen bij uitgeverij Callenbach en één bij uitgeverij J.M. Bredée in Rotterdam. Hoewel sommige titels een herdruk beleefden, werden ze … [Lees meer...] overEva (1939)
‘De vernuftige rechter’ (1783)
Jeugdverhalen over joden (10) Door Ewoud Sanders Het deel van Geschenk voor de jeugd waarin dit verhaal is opgenomen, is opgedragen aan de kinderen van een stadsbestuurder van Den Bosch. Zij worden, in het openingsgedicht, rechtstreeks aangesproken door de samenstellers ervan, de predikanten Ahasverus van den Berg (1733-1807) en J.F. Martinet (1729-1795): Wij wachten, lieve … [Lees meer...] over‘De vernuftige rechter’ (1783)
‘Het kan tot haar eeuwig voordeel zijn, dat ze hier is gekomen’
Jeugdverhalen over joden (9) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Het vreemde zusje is geschreven door Aart Duyser (1908-1981). Duyser debuteerde in 1936 als kinderboekenschrijver met Van Hippeltje en Janneman, dat verscheen bij uitgeverij W.D. Meinema in Delft. In de decennia daarna schreef hij ruim twintig jeugdboeken. Het vreemde zusje verscheen bij … [Lees meer...] over‘Het kan tot haar eeuwig voordeel zijn, dat ze hier is gekomen’
‘De barmhartige jood’ (1781)
Jeugdverhalen over joden (8) Door Ewoud Sanders Elementen in ‘De barmhartige jood’ doen enigszins denken aan de parabel die Jezus vertelt over de barmhartige Samaritaan (Lucas 10:30-37). Dit verband werd ook in sommige uitgaven gelegd. Zo wordt in Pligt en belang (1814 en 1853) in een noot naar dit Bijbelse verhaal verwezen. ‘De barmhartige jood’ is minstens elf keer … [Lees meer...] over‘De barmhartige jood’ (1781)
Het Joodje (1923)
Jeugdverhalen over joden (7) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Het Joodje is geschreven door W.J.C. Blomberg-Zeeman (1877-1950). Tussen 1914 en 1939 schreef zij ruim dertig protestantse jeugdboeken. Het ging voornamelijk om zondagsschoolboekjes met titels als Hij zorgt voor u; Verwende Ben en Tom’s kerstfeest in Nederland. Blomberg-Zeeman schreef … [Lees meer...] overHet Joodje (1923)
‘De dankbare jood’ (1781)
Jeugdverhalen over joden (6) Door Ewoud Sanders De oorspronkelijke versie van dit verhaal verscheen in 1780 onder de titel ‘Der dankbare Jude’ in Kinderzeitung, een uitgave van de Duitse theoloog, pedagoog en schrijver Christian Gottfried Boeckh (1732-1792). De eerste Nederlandse vertaling werd een jaar later opgenomen in Geschenk voor de jeugd, een uitgave die was … [Lees meer...] over‘De dankbare jood’ (1781)
Jozef Efronski (1896)
Jeugdverhalen over joden (5) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Adriaan Doeleman (1848-1918), de auteur van Jozef Efronski, was het grootste deel van zijn leven werkzaam in het onderwijs: als onderwijzer, als schoolhoofd, als aardrijkskundeleraar en examinator. Hij schreef verschillende schoolboeken en maakte een wandkaart van Europa voor het … [Lees meer...] overJozef Efronski (1896)
Ridder Silkema en horige Tjarda (1938)
Jeugdverhalen over joden (4) Door Ewoud Sanders Ridder Silkema en horige Tjarda verscheen in de ‘Roomsche Keur Serie’ en was bestemd voor kinderen vanaf tien jaar. Het joodse personage, de straatverkoper Miriam, is er met de haren bijgesleept en wordt uitgesproken antisemitisch beschreven. ‘Zwijg, hond van een Jood.’ In 1948 werd dit boek nog aanbevolen voor … [Lees meer...] overRidder Silkema en horige Tjarda (1938)
Het vreemde meisje in Boshuizen (1964)
Jeugdverhalen over joden (3) In jeugdverhalen over jodenbekering komen geregeld spugende joden voor. Weinig auteurs maakten het zo bont als schoolmeester Lein Janse in Het vreemde meisje in Boshuizen. Saartje Boasson, de hoofdpersoon in dit positief ontvangen onderduikverhaal, begint bij wijze van reflex te spugen zodra zij de naam van de Heiland hoort. Herkomst en … [Lees meer...] overHet vreemde meisje in Boshuizen (1964)
’t Jodinnetje van Elspeet (1895)
Jeugdverhalen over joden (2) Door Ewoud Sanders ’t Jodinnetje van Elspeet is een klassieker. Tussen 1895 en 1950 beleefde dit boek zes drukken. De zin ‘Nathan is een eerlijke jood en geen smous’ werd na de eerste druk aangepast. Koningin Wilhelmina en prinses Juliana hadden zo’n bewondering voor dit boek, dat zij de schrijfster persoonlijk opzochten. Herkomst en … [Lees meer...] over’t Jodinnetje van Elspeet (1895)
Het Paaschfeest van Roosje Breetveld (1878)
Jeugdverhalen over joden (1) Door Ewoud Sanders Vorig jaar promoveerde ik op een onderzoek naar jeugdverhalen over jodenbekering. In mijn proefschrift, getiteld Levi’s eerste kerstfeest, worden 13 katholieke en 67 protestantse bekeringsverhalen samengevat en geanalyseerd. Inmiddels heb ik nog een paar van die verhalen gevonden. Daarnaast vond ik nog allerlei andere … [Lees meer...] overHet Paaschfeest van Roosje Breetveld (1878)
Nominaties voor de BruutTAAL Gouden Lijst 2018
Prijs voor jeugdliteratuur in de categorie 12-15 jaar Door Ted van Lieshout & Hans Hagen oorspronkelijk Nederlandstalig De zweetvoetenman - Annet Huizing & Margot Westermann (Lemniscaat) Niemands meisje - Lydia Rood (Leopold) Er is geen vorm waarin ik pas - Erna Sassen (Leopold) De lovebus - Tjibbe Veldkamp (Querido) vertaald werk Paard, paard, … [Lees meer...] overNominaties voor de BruutTAAL Gouden Lijst 2018
Middelnederlands voor kids
Door Remco Sleiderink Het eeuwenoude toneelstuk Vanden winter ende vanden somer is door twee studenten van de Universiteit Antwerpen omgewerkt tot voorleesboek. De bewerking kreeg de titel Meneertje Winter en meneertje Zomer maken ruzie en is bedoeld voor kinderen vanaf vijf jaar. Claudia Piot en Hanna Scholiers volgden een module waarin ze met vijftien andere studenten … [Lees meer...] overMiddelnederlands voor kids
Afscheid Miep Diekmann
Door Mathijs Kamphoff Redactionele notitie [Aart G. Broek] / Op zaterdag 15 juli 2017 namen familie, vrienden, collega’s en lezers afscheid van Maria Hendrika Jozina (Miep) Diekmann (26 januari 1925 – 9 juli 2017) in het crematorium Haagse Duinen. Bij die gelegenheid sprak haar oudste zoon Matthijs een opmerkelijke rede uit. Pijnlijk genoeg moest de familie op 15 december 2017 … [Lees meer...] overAfscheid Miep Diekmann
Aanstootgevend jeugdboek over jodenbekering niet herdrukt
Uitgeverij Den Hertog in Houten heeft besloten om De zoektocht naar Lea Rachel, een jeugdboek over jodenbekering, niet te herdrukken. In dit boek staat onder meer dat joden op de grond spugen als zij over Jezus of christenen praten en dat zij een vreugdedansje maken als zij hun christelijke buren hebben weggepest (het gojimpakkertje). De auteur, M.H. Karels-Meeuse, baseerde … [Lees meer...] overAanstootgevend jeugdboek over jodenbekering niet herdrukt
Pas verschenen: Een land van waan en wijs. Geschiedenis van de Nederlandse jeugdliteratuur
Deze maand verscheen bij uitgeverij Atlas Contact Een land van waan en wijs, een nieuwe geschiedenis van de Nederlandstalige jeugdliteratuur, onder redactie van Rita Ghesquiere, Vanessa Joosen, Helma van Lierop Debrauwer.InhoudLange tijd waren jeugdboeken vooral een middel in de opvoeding: schoolboeken, heiligenverhalen en kinderbijbels zetten de toon, met soms een vrolijk … [Lees meer...] overPas verschenen: Een land van waan en wijs. Geschiedenis van de Nederlandse jeugdliteratuur
Campertsymposium: kinder- en jeugdliteratuur
Het jaarlijkse symposium van de Jan Campert-Stichting vindt plaats in het Letterkundig Museum op vrijdag 21 november. Het is dit jaar gewijd aan kinder- en jeugdliteratuur. Vijf klassieke boeken uit de periode 1950-1990 staan centraal: Jip en Janneke (1953), Brief voor de koning (1962), De kleine kapitein (1971), Krassen in het … [Lees meer...] overCampertsymposium: kinder- en jeugdliteratuur
Te verschijnen: Ferguut als prentenboek
Op 9 november 2014 verschijnt bij uitgeverij De Vier Windstreken een nieuwe uitgave van de dertiende-eeuwse Arturroman Ferguut, ditmaal (voor het eerst) als prentenboek voor kinderen vanaf 10 jaar. De illustraties zijn van John Rabou (tevens initiator van het project), de Middelnederlandse tekst is bewerkt door Ingrid Biesheuvel. Het voorwoord is geschreven door Frits van … [Lees meer...] overTe verschijnen: Ferguut als prentenboek
