Met verhevigde concentratie zaai en wied ik in De appelmoestuin. Het wordt mijn pretentieuste boek tot nu toe. Niet zozeer omdat het een nieuwig type essays wil brengen, als wel omdat ze in eerste instantie zijn bedoeld voor jongeren. Meer dan ooit weeg ik woorden. Er bestaat immers zoiets als toegankelijkheid, registerdrift en bukken versus hurken … [Lees meer...] overDe Helhond sliep
letterkunde
15 september 2025: Symposium Schrijven over vernietiging
Maandag 15 september 202513.30 - 17.00 uurKartini Auditorium, UniversiteitsbibliotheekWitte Singel 27, 2311 BG Leiden Hoe te schrijven over de terreur van totalitaire regimes, over het leed, de onderdrukking, vervolging en vernietiging die daaruit voortkomen? En hoe komt het dat schrijvers in de nationaalsocialistische concentratie- en vernietigingskampen, ondanks de immense … [Lees meer...] over15 september 2025: Symposium Schrijven over vernietiging
‘Onko teillä ohjelmaa?’ (Haben Sie einen Spielplan?; vert.)
Stel dat je in 1970 helemaal vrij en onafhankelijk denkt, wat denk je dan? Dat kan natuurlijk van alles zijn, het denken is nu eenmaal vrij, maar je zou bijvoorbeeld kunnen denken: dat alle sociale strijd in die tijd, zélfs de strijd tegen Franco in Spanje, allemaal onbelangrijk is zolang de ene helft van de mensheid (de mannen) de andere helft (de vrouwen) onderdrukt. Of: dat … [Lees meer...] over‘Onko teillä ohjelmaa?’ (Haben Sie einen Spielplan?; vert.)
Te verschijnen: Er hangt iets van lente in de klas…
Nederlandstalige onderwijsgedichten vanaf de dertiende eeuw tot nu Het leven op de school biedt rijke stof voor dichters. Deze vuistdikke poëziebundel bevat de belangrijkste gedichten over de school vanaf de middeleeuwen tot nu toe. Opvallend veel zaken bleven gelijk, zoals het ongemak van de eerste schooldag, de vriendschappen, het gebrek aan orde, de eerste … [Lees meer...] overTe verschijnen: Er hangt iets van lente in de klas…
Hoe maak je van tieners lezers?
Welkom bij mijn leesclub! Het schooljaar begint en ik deel graag mijn ideeën over lezen en leesonderwijs. Dit is een aangepaste versie van de lezing die ik hield bij de lancering van lezeninhetvo.nl. Wil je niet alleen geïnspireerd, maar ook goed geïnformeerd worden? Bekijk de website! Vandaag bespreken we de vraag: Hoe maak je van tieners lezers? Ik ga deze kwestie ontleden … [Lees meer...] overHoe maak je van tieners lezers?
Elias of het gevecht met de nachtegalen voor het eerst in het Spaans
In 2019 stelde de uitgever van de Spaanse uitgeverij La Umbría y la Solana mij voor om een literaire klassieker uit het Nederlands te vertalen. De uitgeverij, met een catalogus die vooral uit melancholische uit het Portugees vertaalde titels bestaat, leek een ideale plek om Elias of het gevecht met de nachtegalen in het Spaans te publiceren. Ondanks het feit dat het een … [Lees meer...] overElias of het gevecht met de nachtegalen voor het eerst in het Spaans
Een eerste aankondiging: Achter de verhalen 2026
Vormen van lezen Universiteit Gent, 15-17 april 2026 Achter de verhalen is het tweejaarlijkse congres van de moderne Nederlandse letterkunde, dat in 2026 twintig jaar bestaat en al aan verschillende universiteiten van Nederland en Vlaanderen georganiseerd werd. Het congres verwelkomt bijdragen van onderzoekers op het brede gebied van de moderne Nederlandse letterkunde uit … [Lees meer...] overEen eerste aankondiging: Achter de verhalen 2026
Oudhollandsch Gezelschapsspel
Nederlandstalige prozaïsten anno 1961 Deze week gaat de column van Opheffer in De groene Amsterdammer over Nieuwe romanciers van W.M.L.E. van Leeuwen uit 1961. Dat boek bevat een reeks essays over toentertijd actuele schrijvers, of, zoals Opheffer het typeert, een ‘homerische lijst van 25 schrijvers’ [zie het plaatje]. Hoewel Opheffer liefdevol aandacht schenkt aan Van … [Lees meer...] overOudhollandsch Gezelschapsspel
Binnenrijm van bloed
Ik ben onder de indruk van dit nieuwe boek van Antjie Krog. Binnenrijm van bloed is een relaas dat lonkt en bijt. Een vertelling over een dochter en haar moeder die zichzelf en elkaar proberen terug te vinden in hun land van herkomst, de provincie Vrystaat. In een kantelende wereld praten en schrijven ze in brieven aan elkaar over landeigendom, "voortrekkers" en "baasskap", … [Lees meer...] overBinnenrijm van bloed
‘Onzegbare verveling was mijn deel.’
Peter Heringa (H.G. Liebentrau, Peter Leberecht), geletterd dichter Geen enkele Nederlandse dichter heeft tijdens zijn leven zo zijn best gedaan om voor het grote publiek onzichtbaar te blijven als Peter Heringa (1945-1987). Rond zijn vijftiende schreef hij zijn eerste poëzie, maar pas vanaf 1982, in de laatste jaren van zijn leven, begon hij mondjesmaat te publiceren. Een … [Lees meer...] over‘Onzegbare verveling was mijn deel.’
Bibliophielen-gevoeligheidjes
Een paar jaar geleden nodigde de Leidse Universiteitsbibliotheek mij uit om een klein onderzoek te doen naar de boekenverzameling van Menno ter Braak (1902-1940), die als collectie was ondergebracht in het magazijn van de bibliotheek. In die verzameling bevond zich een groot aantal recensie-exemplaren, boeken die Ter Braak gebruikte om zijn besprekingen voor dagblad Het … [Lees meer...] overBibliophielen-gevoeligheidjes
Het zijn en blijven
Het zijn en blijven, hoe je het ook wendt of keert, van alle dingen die ooit gezegd of geschreven zijn en zullen zijn op de wereld, altijd de bijzonder gezegde en geschreven dingen die je bijblijven. En dan maakt het niet uit of die gewild of ongewild zijn, per ongeluk of expres, vergipsingen zijn of dichterlijke observaties, onbeholpen vertalingen van Kuifje-dialogen of skits … [Lees meer...] overHet zijn en blijven
27 september 2025: Expeditie-vergadering Weyerman
Graag nodigen we alle vrienden, vriendinnen en belangstellenden uit voor de expeditie- vergadering van de Stichting Jacob Campo Weyerman. De reis brengt ons dit jaar in Dordrecht, de oudste stad van Holland en onverslijtbaar schitterend. In Dordrecht komen we zaterdag 27 september aanstaande bijeen in de sfeervolle Trinitatiskapel, waar we luisteren naar een tweetal … [Lees meer...] over27 september 2025: Expeditie-vergadering Weyerman
Het boekenvandalisme van E. du Perron
Charles Edgar (‘Eddy’) du Perron (1899-1940) is vooral bekend als de auteur van Het land van herkomst (1935), waarvan de titel doorklinkt in Het land van aankomst van Paul Scheffer. Samen met Menno ter Braak richtte Du Perron het toonaangevende tijdschrift Forum op. Hij was de man van het ventisme, het persoonlijke en authentieke in de literatuur, en hield er uitgesproken … [Lees meer...] overHet boekenvandalisme van E. du Perron
‘Het is hier stil en zomersch’
Neel Doff in de Kempen Stefan Brijs deed bijna vijfentwintig jaar geleden iets interessants: hij combineerde een biografische schets over een inmiddels nog maar weinig gelezen schrijfster met de geschiedenis van een paar decennia van het dorp waar ze woonde. De schrijfster was Neel Doff (1858-1942). Het dorp was Genk. Neel Doff, kwam de laatste decennia van … [Lees meer...] over‘Het is hier stil en zomersch’
Marcel Möring
Onder de tafel was voor mij als jonge schrijver mijn huis. De pointe, het hoogtepunt van mijn zoektocht, begon achter het afhangende tafelkleed. De mens heeft daarna geen woonplaats anders dan te midden van andere mensen, die, rond de tafel kletsend, het proces van entropie versnellen en zo het einde van de wereld in hun gesprekken opnemen. Dat de wanorde van een … [Lees meer...] overMarcel Möring
Groslijst: Steffie Verstappen, Dit is wat ik je zeg
In haar debuutroman Dit is wat ik je zeg schrijft Steffie Verstappen een afscheidsbrief aan een huwelijk. Een huwelijk dat op de klippen loopt na de ontrouw van de man. De roman is autofictie en dus gebaseerd op haar eigen ervaringen van Verstappen, maar het is ook geen exacte weergave. Verstappen wil de lezer vooral een inkijk geven in hoe er verwijdering … [Lees meer...] overGroslijst: Steffie Verstappen, Dit is wat ik je zeg
Verschenen: ‘Dit is zéér belangrijk!’
De schrijver E. du Perron (1899-1940) heeft met zijn uitgesproken standpunten grote invloed uitgeoefend op de Nederlandse literatuur van de 20ste eeuw. Het bekendst is zijn roman Het land van herkomst uit 1935. Wie Du Perron goed wil leren kennen, kan daarvoor terecht bij zijn brieven. Hij schreef er duizenden, grotendeels gepubliceerd in 9 banden.Als hartstochtelijk … [Lees meer...] overVerschenen: ‘Dit is zéér belangrijk!’
Groslijst: Peter Schrijvers, Een hoofd vol vlammen
Een hoofd vol vlammen van historicus Peter Schrijvers is op het eerste gezicht een soort ‘Whodunnit’. In september 1944 is een groot deel van België bevrijd. In het net bevrijdde Hasselt wordt een Amerikaanse soldaat (Paddy Doyle) vermoord. Het is aan het team van II CID (Criminal Investigation Division) om deze moord zo snel mogelijk op te lossen. Dit team bestaat uit … [Lees meer...] overGroslijst: Peter Schrijvers, Een hoofd vol vlammen
Tentoonstelling: Omdat we geleefd hebben en nog steeds bestaan
Literaire perspectieven op de Indonesische onafhankelijkheid Op 17 augustus 2025 is het 80 jaar geleden dat Indonesië de onafhankelijkheid uitriep. Pas vier jaar later erkende Nederland deze onafhankelijkheid officieel. Deze gebeurtenissen vonden hun weerslag in de literatuur, en de literatuur droeg op haar beurt bij aan de vorming van een Indonesische, Indische en … [Lees meer...] overTentoonstelling: Omdat we geleefd hebben en nog steeds bestaan
De meeste intellectuelen slapen lang uit
Over De litteraire salon van Andreas Burnier Nadat ik Een tevreden lach van Andreas Burnier uit had, las ik haar De litteraire salon. Dat die roman in 1983 bij Querido verscheen, ontleen ik aan gegevens in de DBNL; Atlas Contact, dat de achtste druk ervan uitgaf (2003) op basis waarvan de digitale uitgave werd samengesteld (2016) die ik las, houdt het echter op 1984. Het … [Lees meer...] overDe meeste intellectuelen slapen lang uit
Groslijst: Jilt Jorritsma, Autopsie
Een verhaal om te verteren De krant wil het overlijdensbericht voor het einde van de middag hebben als we het nog in de editie van morgen gedrukt willen hebben. Aan de keukentafel probeer ik iets op papier te zetten, maar ik vind het moeilijk de juiste woorden te vinden. Over gevoelens spraken we nooit echt, die waren er wel, maar niet in woord. Online zoek ik naar tips. … [Lees meer...] overGroslijst: Jilt Jorritsma, Autopsie
Groslijst: Arjan Visser, De allemansvriend
Interviews verpakt in een roman Als interviewer voor dagblad Trouw toetste Arjan Visser sinds 1997 van meer dan vijfhonderd bekende en onbekende Nederlanders hun levenswandel aan de Tien Geboden. In De allemansvriend vlecht hij op soepele wijze autobiografie en fictie door elkaar heen tot een intrigerende roman. Daarbij overtreedt hij zelf enkele Geboden en speelt hij in … [Lees meer...] overGroslijst: Arjan Visser, De allemansvriend
Hanna Bervoets: Hoe schrijf je een roman?
Waar begin je met het schrijven van een roman? En hoe brei je er, na maanden zwoegen en puzzelen, uiteindelijk een eind aan? Auteur Hanna Bervoets leidt ons als nieuwe stamgast langs alle stappen van haar maakproces. Van het kauwen op muesli tot het tikken in de juiste Microsoft Word-versie, en van het verwerken van liefdesverdriet tot het dumpen van lijken in de kast: Hanna … [Lees meer...] overHanna Bervoets: Hoe schrijf je een roman?
Groslijst: Ellen Van Pelt, Zwaluwstaarten
De morele dimensie Met Zwaluwstaarten van Ellen Van Pelt ben ik niet erg opgezet, ja hier en daar schiet ik er danig van uit mijn krammen, om niet te zeggen dat het me op zeker moment ambetant mijn voeten gaat uithangen. Is de schrijfster soms de trappers verloren? Het boek komt me voor als een kwakkel die enorm veel van zeg is. In haar boek gaat de schrijfster op zoek … [Lees meer...] overGroslijst: Ellen Van Pelt, Zwaluwstaarten
