Duchamp, wie kent hem niet? De Frans-Amerikaanse dadaïstische kunstenaar, en fenomenaal schaakspeler, die de kunstwereld op zijn kop zette toen hij ‘Fountain’ (1917), inzond voor een grote tentoonstelling in New York. Het porseleinen urinoir werd destijds geweigerd voor de expositie, maar is in 2004 door 500 professionals van over de hele wereld gekozen tot meest invloedrijke … [Lees meer...] overGroslijst: Ludo Menten, De Duchampcode
letterkunde
15-16 januari 2026: ‘Cultures of Consumption’, Gent
CULTURES OF CONSUMPTION 1500-1800: PRODUCTS, DESIRE AND IMAGINATIONGHENT – 15-16 JANUARY Conference room Simon Stevin, Jozef Plateaustraat 22. DAY 1 – 15 JANUARY 2026 13.30-14.30 KEYNOTE LECTURE PROF. DANIEL FULDA. Delights beyond Virtue: Consumer Ethics in the German Enlightenment’s Comedy. 14.30-15.00 Discussion 15.00-15.15 Coffee … [Lees meer...] over15-16 januari 2026: ‘Cultures of Consumption’, Gent
Anjet Daanje: Das Lied von Storch und Dromedar
In den Verlagsräumen von De Passage in Groningen traf sich unsere Moderatorin Katharina Borchardt vor Kurzem mit der preisgekrönten niederländische Autorin Anjet Daanje zum Podcastgespräch. Ein Kopje koffie gab es dabei nicht, denn Anjet Daanje verträgt keinen Kaffee. Sie trinkt allenfalls eine „Baby-Variante“ mit heißer Milch, viel Zucker und einer Prise Instantkaffee und … [Lees meer...] overAnjet Daanje: Das Lied von Storch und Dromedar
Slim, speels, standvastig
Hoe Anna Roemers zich fluitend staande hield Volgende week vrijdag verschijnt de tweede aflevering van Historische Klassiekers, een podcast-serie van Fixdit over onderbelichte vrouwelijke auteurs. Daarin kijken we wat er gebeurt als oude teksten worden gerestaureerd en gemoderniseerd. Voor iedere aflevering hertaalt een hedendaagse schrijver tien pagina’s van een … [Lees meer...] overSlim, speels, standvastig
Leonard Nolens (1947-2025)
Twist. Het zijn alleen woorden. Twist. Er is in mij een frivoliteit, een lichtzinnigheid die nooit aan bod komt in wat ik schrijf, alsof ze bijkomstig zou zijn in mijn dagelijks bestaan. Maar ze is fundamenteel! Ze schenkt me zeldzame momenten van geluk, roes, vergetelheid. Waarom schrijf ik er nooit over? Omdat geluk niet interessant is? Twist. Maar zij, de muze is mijn … [Lees meer...] overLeonard Nolens (1947-2025)
Groslijst: Mirjam Liesker, De dood van een hypochonder
Wat is er gebeurd met de Personagebank? Deze crowd-sourced database met gegevens over personages uit Nederlandstalige romans had ik graag even geraadpleegd na het lezen van De dood van een hypochonder. Mirjam Lieskers hoofdpersonage Minne Sielker – mijn vierdeklassers die de flaptekst van het boek voorgeschoteld kregen in een les over de termen autobiografische roman, … [Lees meer...] overGroslijst: Mirjam Liesker, De dood van een hypochonder
Vacature: Universitair docent Nederlandse literatuur, Luik
Het Departement Moderne Talen van de Universiteit van Luik heeft een vacature voor een halftijdse aanstelling (50%) als universitair docent Nederlandse literatuur voor indiensttreding per 1 september 2026. Vereisten Kandidaten zijn gepromoveerd in de Nederlandse literatuur, beschikken over een relevant publicatiedossier en zijn in staat te doceren in het … [Lees meer...] overVacature: Universitair docent Nederlandse literatuur, Luik
Laatste werken
Het boek over Anthonis de Roovere, noem het Duik op, Anthonis, gaat bestaan uit vijftien hoofdstukken die losjes de chronologie volgen, maar vaak een sterk thematisch karakter hebben. Die vijftien hoofdstukken zijn ondergebracht in drie delen. Het eerste volgt de jaren waarin Filips de Goede hertog was (1419-1467), het tweede gaat over de jaren waarin Karel … [Lees meer...] overLaatste werken
Verschenen: nieuw nummer Indische Letteren
Deze maand verscheen een nieuw nummer van het tijdschrift Indische Letteren, het vierde en laatste nummer van deze veertigste jaargang. In deze aflevering van Indische Letteren kunt u de uitgewerkte artikelen vinden van een drietal voordrachten die werden gehouden tijdens verschillende lezingenmiddagen van de Werkgroep. Marijke Denger, lid van de redactie, voltooide recent … [Lees meer...] overVerschenen: nieuw nummer Indische Letteren
De laatste naamdrager van François HaverSchmidt in rechte lijn
Elisa HaverSchmidt nodigde me zelf uit om bij haar te komen kijken naar nog wat spullen die in handen van haar betovergrootvader waren geweest. Ze had een vriend verteld dat er een biografie over hem in de maak is. Die vond dat ze mij moest mailen om te laten weten dat ze nog wat persoonlijke bezittingen van hem heeft. Biografen vinden het soms echt fijn om iets tastbaars te … [Lees meer...] overDe laatste naamdrager van François HaverSchmidt in rechte lijn
Groslijst: Mathijs Deen, Gras
Het is een behoorlijke uitdaging die Mathijs Deen zichzelf heeft gegeven in zijn roman Gras, oorspronkelijk een inzending voor het Boekenweekgeschenk van 2025. Deze historische roman over drie generaties van tuinlieden en die een periode van 107 jaar bestrijkt, is samengebald in minder dan 180 pagina’s. Een soort Hella Haasse on speed. Het hoge verteltempo blijkt … [Lees meer...] overGroslijst: Mathijs Deen, Gras
Samen plaatjes draaien – Blues in F
2 maart 2024 Een telefoontje van Ida Albertsboer. Of ik in De Taalstaat iets wil vertellen over Rood Paleis van F. Bordewijk, een roman uit 1936 waarvan binnenkort een nieuwe uitgave zal verschijnen en waarover ik een essay schreef in Tirade. “Het is fijn als u op zaterdag 2 maart om uiterlijk 11 uur aanwezig bent op het Mediapark in Hilversum.” Die dag ligt Hilversum in … [Lees meer...] overSamen plaatjes draaien – Blues in F
Groslijst: Myrthe van der Meer, De wetten van Alex
De wetten van Alex geeft een inkijkje in het leven van Alex, een zoöloge die werkt met botten. Volgens de vaste structuur in het boek, ingedeeld in hoofdstukken die steeds dag, plaats en –dagdeel aangeven, leert de lezer Alex en haar omgeving kennen. Kenmerkend voor Alex is misschien de uitspraak die ze doet tegen een nieuwe kamergenoot, die later haar vriendin … [Lees meer...] overGroslijst: Myrthe van der Meer, De wetten van Alex
Geen lezer maar een pionier
De drukker, uitgever en boekhandelaar H.A.M. Roelants (1827-1907) zat op een zekere manier niet graag met zijn neus in de boeken. Als jongeman uit redelijk gegoede Schiedamse kring besloot hij niet te studeren. Hij wilde liever boeken máken. Tijdens zijn tienerjaren werd hij leerling van boekhandelaren in onder andere Nijmegen en Leiden. Toen hij op 19-jarige leeftijd … [Lees meer...] overGeen lezer maar een pionier
Gerard Kornelis van het Reve – Kerstbrief (1963)
G.K. van het Reve droeg deze 'brief van een kijker' voor in de tweede aflevering van het satirische programma "Zo is het toevallig ook nog 's een keer", uitgezonden op 7 december 1963. Het publiek reageerde verrast op zijn optreden in het programma, waar hij in een interview het volgende over zei: 'Als je je een keer op dat scherm laat zien, stijgt onmiddellijk de verkoop van … [Lees meer...] overGerard Kornelis van het Reve – Kerstbrief (1963)
Verschenen: Hadewijch, Canti
«Qual carico è leggero nell’amore / e qual giogo ha un sapore sì dolce? / È il nobile fardello interiore, / con cui amore tocca gli amati / e con una sola volontà ne fa / un solo essere, senza ritorno. / Profondo è quel desio che sempre versa, / e ciò che versa amore tutto beve» (Canto XI). Intorno al 1250, nel ducato del Brabante, Hadewijch compone … [Lees meer...] overVerschenen: Hadewijch, Canti
De poëzie van Pieter Boskma
Pieter Boskma (1956) behoorde eind jaren tachtig tot de beweging der Maximalen. ‘Wij keurden en proefden en / keurden weer af / naarmate wij ouder werden’, schrijft hij in De Messiaaanse kust (1989). Inmiddels is de dichter een half leven en vele dichtbundels verder. Het stadrumoer is verdwenen, maar het autobiografische en de thematiek natuur, dood en liefde zijn gebleven. Met … [Lees meer...] overDe poëzie van Pieter Boskma
‘Jongens leken zich zoveel makkelijker te kunnen onttrekken aan hun jongen-zijn’
Over Tot alles in beweging komt van Ester Naomi Perquin Ester Naomi Perquins magistrale roman Tot alles in beweging komt kun je op minstens twee manieren tegelijkertijd lezen. In de eerste plaats als beschrijving van de ontwikkeling van een bewustzijn, hoe het van binnenuit voelt om de wereld gaandeweg op een andere manier te zien. In de tweede plaats als een studie van de … [Lees meer...] over‘Jongens leken zich zoveel makkelijker te kunnen onttrekken aan hun jongen-zijn’
Groslijst: Lucas Zandberg, Rustimo
Lieve Rustimo, Ik zal heel eerlijk zijn: ik vond je maar een vervelend mannetje. Je maakte het me veel te makkelijk om me achter de negentiende-eeuwse elite te scharen en naar je te wijzen en te lachen. Uitslover, ging er door mijn hoofd. Aandachttrekker. Als onverwacht geschenk uit Egypte was je de lieveling van het hof, de speelkameraad van keizerin Sisi’s liefste … [Lees meer...] overGroslijst: Lucas Zandberg, Rustimo
Publieke Intellectuelen: Maria Dermoût
De boeken van Maria Dermoût horen tot het mooiste ooit geschreven in het Nederlands. Haar tegelijk serene en bikkelharde Nog pas gisteren en De tienduizend dingen laten lezers nooit meer los. Dermoûts succes was in Nederland minder onmiddellijk dan internationaal, maar inmiddels is haar plek in de Nederlandse en Indische canon onbetwist. Een avond over het leven en het werk van … [Lees meer...] overPublieke Intellectuelen: Maria Dermoût
De gebroeders Triebels
Ik las Onveranderlijk zichzelf, de zojuist verschenen biografie van Arthur van Schendel door Rob Groenewegen, nog niet. Ik bladerde, zoals ik dat altijd eerst bij biografieën doe, ik bekeek het notenapparaat, het overzicht over de geraadpleegde literatuur, het personenregister en dat soort dingen, vooral om te zien of het allemaal een beetje netjes gedaan is, zodat ik ook met … [Lees meer...] overDe gebroeders Triebels
Willem Otterspeer over Michaël Zeeman
Willem Otterspeer schreef met In alles ben ik groot een biografie van zijn dierbare vriend Michaël Zeeman, de schrijver, dichter, recensent en presentator die 2009 op 50-jarige overleed. Of Otterspeer vanwege die persoonlijke band de nodige distantie heeft weten te betrachten is ongetwijfeld een vraag die we hem zullen stellen in deze aflevering van Biografie op de bühne. Zelf … [Lees meer...] overWillem Otterspeer over Michaël Zeeman
Historische klassiekers: Anna Bijns
Nog te vaak ontstaat de indruk dat vrouwen tussen 1500 en 1800 nauwelijks schreven. De literatuur die de tand des tijds doorstond, lijkt vooral uit mannenhanden te komen. Toch wemelde het in deze periode van de schrijvende vrouwen. Initiatiefnemer Fleur Speet brengt deze auteurs opnieuw tot leven in de nieuwe podcastreeks Historische Klassiekers. Voor de reeks vroeg zij elf … [Lees meer...] overHistorische klassiekers: Anna Bijns
Dagsluiting: een wederzijds zoeken
In zijn interessante bijdrage van 15 december jl. in dit tijdschrift besteedt Marc van Oostendorp aandacht aan een gedicht van taalvirtuoos Gerard Reve (1923-2006). Ik geef hieronder het gedicht uit 1970 weer zoals dat in zijn Verzamelde gedichten (Amsterdam: Van Oorschot, 1987: 67) is afgedrukt: Gedicht voor mijn 47ste verjaardag De dag zelf vreemd en grijs. De dag … [Lees meer...] overDagsluiting: een wederzijds zoeken
Het slingeren is oud
De Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen in Haarlem maakt een boek met artikelen over bijzondere boeken in de collectie. Ik schreef iets over Korenbloemen van Constantijn Huygens. Als je het leven van iemand uit het verleden zou kunnen leiden, zou Constantijn Huygens (1596-1687) een goede keuze zijn. Hij was een man van heel veel talenten – dichter, … [Lees meer...] overHet slingeren is oud
