In oktober 2025 vlogen Elgar en ik naar Boekarest en namen we vier weken de tijd om met de trein helemaal terug naar huis (Utrecht) te reizen. Ik gaf in vijf landen in totaal 14 gastcolleges aan studenten Nederlands. Hieronder doe ik verslag van onze reis en geef ik vooral informatie die interessant is voor iedereen die interesse heeft in door Centraal-Europa reizen met de … [Lees meer...] overTour door Centraal-Europa
poëzie
De bal in willekeurige richting slaan
Je kúnt de gedichten in Voer voor struikrovers van Els Moors ook één voor één lezen, maar dan mis je iets. Moors gebruikt over het algemeen vrij alledaagse woorden – hond, fluiten, man – woorden die iedereen af en toe gebruikt, en waarvan het dus op zich niet opmerkelijk is dat ze eens in een gedicht voorkomen. Maar als ze dan vervolgens in een bundel vaak voorkomen, valt dat … [Lees meer...] overDe bal in willekeurige richting slaan
Een taal die raakt aan het lichaam, aan de mythe en het visionaire
Juryrapport Karel van de Woestijneprijs 2025 Op zondag 7 december werd in Sint-Martens-Latem de Karel van de Woestijneprijs voor poëzie uitgereikt. Het is een prijs met een aanzienlijke geschiedenis en een keur aan laureaten. Van Gerrit Kouwenaar en Leonard Nolens over Charles Ducal en Hans Tentije tot Liesbeth Lagemaat en Anneke Brassinga. Het zijn stuk voor stuk … [Lees meer...] overEen taal die raakt aan het lichaam, aan de mythe en het visionaire
Digitaal leermiddel over Hugo Claus, Ik schrijf je neer.
Ik schrijf je neer Mijn vrouw, mijn heidens altaar,Dat ik met vingers van licht bespeel en streel,Mijn jonge bos dat ik doorwinter,Mijn zenuwziek, onkuis en teder teken,Ik schrijf je adem en je lichaam neerOp gelijnd muziekpapier. En tegen je oor beloof ik je splinternieuwe horoscopenEn maak je weer voor wereldreizen klaarEn voor een oponthoud in een of ander … [Lees meer...] overDigitaal leermiddel over Hugo Claus, Ik schrijf je neer.
De poëzie van Pieter Boskma
Pieter Boskma (1956) behoorde eind jaren tachtig tot de beweging der Maximalen. ‘Wij keurden en proefden en / keurden weer af / naarmate wij ouder werden’, schrijft hij in De Messiaaanse kust (1989). Inmiddels is de dichter een half leven en vele dichtbundels verder. Het stadrumoer is verdwenen, maar het autobiografische en de thematiek natuur, dood en liefde zijn gebleven. Met … [Lees meer...] overDe poëzie van Pieter Boskma
Dagsluiting: een wederzijds zoeken
In zijn interessante bijdrage van 15 december jl. in dit tijdschrift besteedt Marc van Oostendorp aandacht aan een gedicht van taalvirtuoos Gerard Reve (1923-2006). Ik geef hieronder het gedicht uit 1970 weer zoals dat in zijn Verzamelde gedichten (Amsterdam: Van Oorschot, 1987: 67) is afgedrukt: Gedicht voor mijn 47ste verjaardag De dag zelf vreemd en grijs. De dag … [Lees meer...] overDagsluiting: een wederzijds zoeken
Elise Vos – Van alles de laatste
'Beeldspraak' is de podcast van Poëziecentrum. In deze maandelijkse reeks praat een kenner/liefhebber met een dichter over zijn/haar/hun nieuwe dichtbundel.In deze aflevering praat Moya De Feyter met Elise Vos over haar recentste bundel Van alles de laatste (Uitgeverij P). De bundel is een samenwerking tussen haar en fotograaf Eddy Verloes.Elise Vos debuteerde met de bundel … [Lees meer...] overElise Vos – Van alles de laatste
Dichter Esther Jansma (24 december 1958-23 januari 2025)
Esther Jansma was één van de bekendste dichters van Nederland en Vlaanderen en werd meerdere malen bekroond voor haar werk. Jansma was behalve dichter ook archeoloog, gespecialiseerd in de dendrochronologie. Journalist Inge ter Schure praat met haar man Wiljan van den Akker, dichter en vice-rector voor onderzoek aan de Universiteit Utrecht en faculteitshoogleraar … [Lees meer...] overDichter Esther Jansma (24 december 1958-23 januari 2025)
Een onopgemerkt ‘In Memoriam Vincent van Gogh’ door Willem Kloos
Ik heb onlangs de boekencollectie van Antiquariaat Schuhmacher bekeken, omdat deze naar de veiling ging. Onder die boeken bevonden zich talloze Tachtigers-uitgaven, een van Schuhmachers specialismen. Zie hier enkele zeer bijzondere voorbeelden! Om die reden heb ik ook vele Tachtigers weer eens wat gelezen of voor het eerst aandachtig gelezen. Zoals dit weekend de notoir … [Lees meer...] overEen onopgemerkt ‘In Memoriam Vincent van Gogh’ door Willem Kloos
Nijhoff verhusseld
De naam J.A. Lindon kwam ik voor het eerst tegen toen ik The Hunting of the Snark vertaalde. Annotator Martin Gardner nam achter in zijn uitgave van Carrolls gruwelverhaal een ‘Fit the seven-and-a-halfth’ op, een extra hoofdstuk, dat door deze mysterieuze Lindon was geschreven ter aanvulling op Carrolls acht fits omdat hij het jammer vond dat … [Lees meer...] overNijhoff verhusseld
Cruciale inzichten over hoe poëzie functioneert
Heel vaak wordt hij niet gelezen, de bijsluiter: te kleine lettertjes, te lang, te veel onheilstijdingen voor de doorsnee hypochonder, en al te moeilijk weer op te vouwen en opnieuw in het doosje te krijgen. En toch bevat zo’n bijsluiter cruciale info, over de aanwending met name. Het is de soms onontbeerlijke uitleg bij wat je inneemt. In die zin moeten ook de Bijsluiters … [Lees meer...] overCruciale inzichten over hoe poëzie functioneert
Over de ruggen van eenzaam overleden personen
Een weerwoord Wiljan van den Akker heeft iets geschreven wat voor opiniestuk moet doorgaan over de eenzame uitvaart. Een warrig stuk, zeker voor een oud-hoogleraar letterkunde, dat vooral lijkt te stoeien met zijn eigen calvinistische aard, maar laat ik hier niet te veel psychologiseren. Het stuk wemelt van de onjuistheden en zelfs flagrante leugens, dat met name … [Lees meer...] overOver de ruggen van eenzaam overleden personen
Lezenslessen en Poëziepaleis lanceren nieuwe online training
Poëzieonderwijs voor docenten Lezenslessen en Poëziepaleis presenteren een nieuwe online training die docenten Nederlands helpt om poëzieonderwijs van 'moeilijk en saai' naar 'toegankelijk en inspirerend' te tillen. De training richt zich op docenten in de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Van weerstand naar enthousiasme Veel docenten ervaren onzekerheid bij het … [Lees meer...] overLezenslessen en Poëziepaleis lanceren nieuwe online training
Pure kolder over de eenzame uitvaart
Aanvankelijk wekt Wiljan van den Akkers artikel over de eenzame uitvaart en de documentaire-in-de-maak erover, vooral de lachtlust op. Zóveel onbenul over de eenzame uitvaart in één artikel proppen is werkelijk een prestatie op zich. Maar bij herlezing maakte de hilariteit plaatst voor verbijstering: hoe bestaat het dat een oud-hoogleraar Moderne poëzie, tevens voorzitter van … [Lees meer...] overPure kolder over de eenzame uitvaart
Literatuurmuseum brengt collectie Ingrid Jonker terug naar Zuid-Afrika
Persbericht Literatuurmuseum In de zomer van 2022 verwierf het museum het archief van Ingrid Jonker (1933-1965), de beroemde Zuid-Afrikaanse dichter. Inmiddels is het volledig gedigitaliseerd en binnenkort ook beschikbaar voor onderzoek. ‘‘De collectie zelf hebben we onlangs teruggegeven aan het land van de dichter”, vertelt Valérie Drost, directeur van het … [Lees meer...] overLiteratuurmuseum brengt collectie Ingrid Jonker terug naar Zuid-Afrika
De zeven lagen van een gedicht
Poëtica's dienen te beginnen met de constatering dat er al enige tijd geen poëtica meer is verschenen, geen overzichtswerk over vorm en betekenis van poëzie. In 1993 opende W. Bronzwaer zijn Lessen in lyriek met de constatering dat er sinds vlak na de Tweede Wereldoorlog geen poëtica's meer waren verschenen. Nu is het weer ruim 30 jaar later en publiceert Paul Claes zíj́n … [Lees meer...] overDe zeven lagen van een gedicht
Gemiddeld gezien
Is het uitzonderlijk dat de wortelkleurige een vergadering met Zelensky vloekend en tierend heeft doorgebracht? Ja, wanneer hij de machtigste man op aarde zou zijn: een terechtwijzende blik of een tikje met de voorzittershamer kan volstaan. Nee, wanneer het fenomeen vergadering tot de basis wordt teruggebracht: een uitwisseling van ideologische inzichten die tot een … [Lees meer...] overGemiddeld gezien
Charlotte Van den Broeck op de 42ste Nacht van de Poëzie
Charlotte Van den Broeck (1991) debuteerde in 2015 met de poëziebundel Kameleon, waarmee zij de Herman de Coninckprijs won. Ze volgde een master taal- en letterkunde Engels-Duits en studeerde Woordkunst aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen. In oktober 2016 opende zij met Arnon Grunberg de Frankfurter Buchmesse. Haar tweede bundel, Nachtroer (2017), werd bekroond met de … [Lees meer...] overCharlotte Van den Broeck op de 42ste Nacht van de Poëzie
Shakespeare. Ook voor jou
Wat een wondermooi boekje is Voor jou en jou alleen. De sonnetten van Shakespeare, vertaald door Frans van Deursen. Mijn foto van het omslag doet het werkelijke kleinood geen recht. De grote letters van de titel zijn stevig roze, de kleine zijn wit, het fond is diepgroen. Papier en zetwerk (een klassieke Bembo) zijn van typisch Van Oorschotse kwaliteit. Het papier van het … [Lees meer...] overShakespeare. Ook voor jou
Hans Verhagen: Verzoener van tegenstellingen
Sommige boeken nodigen uit eerst de uitgave goed te bekijken alvorens te gaan lezen. Zo valt bij het uitvouwen van de flap aan de voorzijde van Ondertussen ben ik waar ik wezen wilde: nergens, over Hans Verhagen (1939-2020) en zijn werk, van Arjan Peters (Fragment), het oog op een bloedrood schilderij met oranje zon. Aan de binnenkant zien we de boulevard van Vlissingen en het … [Lees meer...] overHans Verhagen: Verzoener van tegenstellingen
Kleuters die Calippo’s eten
Ik denk dat we in een periode zijn aanbeland van het prozagedicht. Iemand zou het serieus moeten onderzoeken, want het recency effect ligt altijd op de loer – het effect dat je denkt dat iets dat jou recent is opgevallen daarom ook recent is. In ieder geval valt het me op in Verzachtende omstandigheden van Lotte Dodion. Didion gebruikt … [Lees meer...] overKleuters die Calippo’s eten
Groet aan Jozef Deleu
Het woord cultuurdrager wordt vaak ironisch gebruikt, maar er zijn mensen die je niet beter dan zo kunt beschrijven. Mensen op wie een deel van de cultuur vanaf een bepaald moment rust, en van wie je je afvraagt hoe het verder moet als zij niet langer kunnen of willen steunen. Zo iemand is Jozef Deleu, schrijver, dichter, en oprichter van twee van de belangrijkste culturele … [Lees meer...] overGroet aan Jozef Deleu
Sytse Jansma wint Poëziedebuutprijs 2025
Sytse Jansma wint met zijn bundel Rozige maanvissen (Atlas Contact, 2024) de Poëziedebuutprijs 2025, een initiatief van Poëziecentrum en deAuteurs. De dichter ontvangt hiervoor een geldprijs van 1500 euro. Jansma was eerder deze zomer te gast tijdens Apéro Poëzie op Theater aan Zee en is binnenkort te horen in de podcast Beeldspraak. Rozige … [Lees meer...] overSytse Jansma wint Poëziedebuutprijs 2025
Rust in poëzie
De documentaire Rust in poëzie lijkt wel een reclamespotje voor een politieke partij. Het begint met “Een gedicht voor N.N. Boterdiep”. (Het is een naam die de anonimiteit moet waarborgen: “N”omen + “N”escio + “Boterdiep”: een straat in Groningen (met dank aan Willem Tieske Derks, die mij hierop terecht terechtwees). Anonimiteit gewaarborgd dus. Enige tijd geleden … [Lees meer...] overRust in poëzie
Crowsdfunding: De Eenzame Uitvaart
In stilte verdwijnen ieder jaar talloze mensen uit het leven, zonder dat iemand nog weet wie ze waren. In een tijd waarin eenzaamheid een steeds prominentere rol speelt in onze samenleving, en het aantal mensen dat zich alleen voelt blijft groeien, ontstaat een schrijnende realiteit. Eenzaamheid en isolatie kunnen iedereen overkomen. Voor velen betekent dit niet alleen een … [Lees meer...] overCrowsdfunding: De Eenzame Uitvaart
